Μετάφραση ερωτικών ποιημάτων του Κάμμινγκς

και νέο τεύχος της Ποιητικής

 

 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΡΗ ΒΛΑΒΙΑΝΟ

 

 

 

 

 

 

 

Μετά τη συγκεντρωτική έκδοση τεσσάρων εξαντλημένων ποιητικών συλλογών με τίτλο "Η Εύθραυστη Επικράτεια των λέξεων"(από τις εκδόσεις Νεφέλη) και το πρόσφατο συγκλονιστικό -μυθιστόρημα σε 45 πράξεις,-"Το Αίμα νερό",(από τις εκδόσεις Πατάκη),που έφτασε ήδη στην τρίτη έκδοση,ο Χάρης Βλαβιανός με τον Γιάννη Δούκα,παραδίδουν στους λάτρεις της ποίησης ένα δίγλωσσο βιβλίο με μεταφρασμένα 49 ερωτικά ποιήματα του e.e cummings,με τίτλο "Λοιπόν,ας φιληθούμε",διανθισμένο με σκίτσα του ίδιου του ποιητή.

Με τα "Ερωτικά ποιήματα" του κάμμινγκς, οι μεταφράσεις του Χάρη Βλαβιανού ,αμερικανών ποιητών, έφτασαν τον αριθμό 9 - ένας ρομαντικός, τέσσερις μοντερνιστές και δύο μεταμοντέρνοι.Τα τέσσερα Κουαρτέτα του T.S Eliot, το 3x33x3 ,του κάμμινγκς, του John Ashberry, του Wallace Stevens και προσφατα της Anne Casron, είναι μερικά από τα πιο αγαπημένα της γράφουσας.
Προσθέτοντας σε αυτές τον Μπλαίηκ, τον Πεσσόα [2], τον Χέρμπερτ, τον Λόνγκλεϋ και τον Γκολντόνι, τότε ο αριθμός ανεβαίνει στο 15 και με την "Ανθολογία ερωτικής ποίησης" στα 16. 16 βιβλία μεταφράσεων σε 28 χρόνια.
Εξάλλου,το φθινόπωρο θα κυκλοφορήσει στην αγγλική γλώσσα και σε μετάφραση του καθηγητή νεοελληνικής γλώσσας της Οξφόρδης, Peter Mackridge ,από τη Dedalus Press, η συλλογή :"Η ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας σε 100 χαικού".

 

 

Παράλληλα, κυκλοφορεί και το 13ο τεύχος της "Ποιητικής",το εξαμηνιαίο περιοδικό το οποίο διευθύνει ο Χάρης Βλαβιανός και εστιάζει σε βασικά ζητήματα που αφορούν στην ποιητική τέχνη, δίνοντας μεγάλη έμφαση σε σύγχρονα δοκίμια ποιητικής καθώς και σε σημαντικές και ως επί το πλείστον νεότερες ελληνικές και ξένες ποιητικές φωνές που ανανεώνουν με τρόπο ουσιαστικό το τοπίο αυτής της τέχνης.

Στην Ποιητική περιέχεται αφιέρωμα στον Ουίλλιαμ Σαίξπηρ,για τα 450 χρονια από τη γέννησή του,καθώς και ποιήματα,δοκίμια και κριτικές γνωστών ποιητών και δημιουργών λόγου,όπως οι Χρ.Χρυσόπουλος,Αλ.Ίσαρης,Γ.Βέλτσος,αλλά και Paul Elyard και δύο κείμενα του Μπόρχες (σε μετάφραση Κ.Καλοκύρη και Αχ.Κυριακίδη) κ.ά.,αλλά και αξιόλογων δημιουργών της νεότερης γενιάς.

Μια άκρως εμπεριστατωμένη και ιδιαίτερα προσεγμένη έκδοση 335 σελίδων.

Από τον Σεπτέμβριο του 2014 η Ποιητική, υπό τη διεύθυνση του Χάρη Βλαβιανού και μιας νεοσύστατης συντακτικής ομάδας που αποτελείται από τους Γιάννη Δούκα, Δημήτρη Ελευθεράκη, Γιώργο Λαμπράκο, Μαρία Τοπάλη και Χρήστο Χρυσόπουλο, πυκνώνει την έντυπη παρουσία της και γίνεται τετραμηνιαία (Σεπτέμβριος, Ιανουάριος, Μάιος). Παράλληλα η Ποιητική ενισχύει τη διαδικτυακή της παρέμβαση, στον υπό κατασκευή ιστότοπο
www.poetics.gr.

Χαριτίνη Μαλισσόβα

 

 

 

 

 

Χρήστος Α. Χωμενίδης

 

ΩΡΑΙΑ ΖΕΙ ΟΠΟΙΟΣ ΔΕΝ ΠΑΡΑΙΤΕΙΤΑΙ ΣΤΙΓΜΗ ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ

Με αφορμή το νέο του Βιβλίο "Νίκη" ο Χρήστος Χωμενίδης μιλά στις Διαδρομές της εφ.Θεσσαλία και στη Χαριτίνη Μαλισσόβα για το λόγο που έγραψε την ιστορία της μητέρας του φωτίζοντας πλευρές της πρόσφατης ιστορίας της Ελλάδας,για το πόσο εύκολο είναι να διαχειριστεί ένας συγγραφέας την ιστορία ενός τόσο κοντινού προσώπου αλλά και μιας ολόκληρης χώρας σε τόσο δύσκολες πολιτικές και κοινωνικές συγκυρίες,ενώ εξηγεί γιατί αφιερώνει το βιβλίο στη μικρή του κόρη,συνονόματη της γιαγιάς Νίκης.

 

Νίκη, ο τίτλος του βιβλίου σας ,το όνομα της μητέρας σας, που έφυγε το 2008.Πότε αποφασίσετε να γράψετε την ιστορία της;

Όταν μού δημιουργήθηκε η λαχτάρα να μεταφέρω στην κόρη μου –η οποία λέγεται επίσης Νίκη- έναν κόσμο που η ίδια δυστυχώς δεν πρόφτασε: Τον κόσμο των ανιόντων μου, γονέων, παππούδων, θείων, οι οποίοι έφυγαν όλοι από την ζωή πριν εκείνη γεννηθεί. Το βιβλίο μου δεν συνιστά τόσο φόρο τιμής προς την μεγάλη Νίκη όσο χρέος προς την μικρή Νίκη.

Διαχειριστήκατε την προσωπικότητα μιας γυναίκας ,και μάλιστα της μητέρας σας, ως γυναίκα ,κόρη ,εγγονή ( διηγείται η ίδια όσα διαδραματίζονται στο βιβλίο) .Πόσο δύσκολο ήταν ; Πόσο κοντά ήσαστε με τη μητέρα σας όσο ήταν εν ζωή;

Όσο κοντά ή μακριά και αν βρισκόμασταν τον καιρό που ζούσε, εκείνο που όταν πέθανε κατάλαβα ήταν ότι αποτελούσε το πιο σταθερό σημείο αναφοράς μου. Δεν μέναμε μαζί, δεν είχαμε τον ίδιο τρόπο ζωής, συχνότατα διαφωνούσαμε. Της ανοιγόμουν ωστόσο περισσότερο απ’ό,τι σε οποιονδήποτε άλλον; Ξέρετε γιατί; Διότι δεν έκρινε. Δεν έβαζε ταμπέλες στους ανθρώπους, δεν πίστευε σε δόγματα και σε άκαμπτες θεωρίες. Διέθετε την ωριμότητα εκείνου που αφήνει τη ζωή να τον εκπλήσσει.

Αφότου πέθανε κι όσο περνάει ο καιρός συνειδητοποιώ ότι αρχίζω να της μοιάζω. «Για κοίτα! Μιλάω σαν την μάνα μου!» διαπιστώνω όλο και πιο συχνά. Μπορεί βέβαια και είναι και ζήτημα ηλικίας. Μεγαλώνω βλέπετε…

Εισέπραξα έντονα συναισθήματα αγάπης ,σεβασμού και θαυμασμού τόσο απέναντι στη μητέρα σας αλλά και στον πατέρα σας ,σε όλη τη διάρκεια της ανάγνωσης.Πόσο έντονο και καθοριστικό ήταν για εσάς το πατρικό πρότυπο;

Ο πατέρας μου είναι ο ήρωάς μου. Ο άνθρωπος που μου διάβασε στα τρία μου τον Δον Κιχώτη («και ό,τι καταλάβει…» έλεγε σε εκείνους που έκριναν το βιβλίο ακατάλληλο για την ηλικία μου), που με έμαθε να ακούω κλασσική μουσική, να κάνω ποδήλατο, που με πρωτοπήγε στον κινηματογράφο και στο θέατρο. Ζήσαμε λίγα χρόνια μαζί - πέθανε στα σαραντοχτώ του, πριν συμπληρώσω εγώ τα δεκατρία. Είχα την τύχη ή την ατυχία να μην προφτάσω να τον κατεδαφίσω, όπως κάνουν τα αγόρια στους πατεράδες τους κατά την εφηβεία. Κληρονόμησα το χιούμορ του και την μποέμικη αντίληψη του περί ζωής. Καμιά φορά τον βλέπω στον ύπνο μου: Ότι δεν έχει –λέει- πεθάνει, έχει απλώς μετακομίσει σε μιαν άλλη γειτονιά της Αθήνας, έχει ξαναπαντρευτεί, έχει άλλα παιδιά. Ξυπνάω οργισμένος. Αντιλαμβάνεσθε τι τραύμα μού δημιούργησε ο θάνατός του…

Μια δική μου-και πιστεύω και κάθε αναγνώστη- επισήμανση είναι ότι,ενώ διαχειρίζεστε μια δύσκολη ιστορικά περίοδο,ωστόσο δεν κατευθύνετε τον αναγνώστη να πάρει θέση απέναντι στους ήρωές σας. Πόσο δύσκολο ήταν να κρατήσετε ασφαλείς αποστάσεις,να είστε αντικειμενικός και με την άλλη πλευρά;

Ο μυθιστοριογράφος οφείλει να φωτίζει όλες τις πτυχές του κόσμου που περιγράφει. Να βρίσκει και να αναδεικνύει το δίκιο του κάθε ήρωα του, ακόμα και του εκ πρώτης όψεως πιο αντιπαθούς. Αυτό αποτελεί βασικό κανόνα της τέχνης μας.

Είχα την τύχη να συναναστραφώ στη ζωή μου και με αριστερούς και με δεξιούς, να εγκύψω και στις δύο πλευρές. Απέβαλα έτσι από μικρός κάθε φανατισμό, κάθε μονόχορδη αντίληψη της Ιστορίας.

Η «Νίκη» επ’ουδενί είναι ένα στρατευμένο μυθιστόρημα. Αφηγείται την πορεία μέσα στον 20ο αιώνα μιάς οικογένειας που περιλάμβανε στους κόλπους της και κοινωνικούς αγωνιστές και τύπους του κατεστημένου και καλλιτέχνες και τυχοδιώκτες. Στον αναγνώστη εναπόκειται να βγάλει τα συμπεράσματά του.

 Αναφορά στο πρόσωπό σας δεν γίνεται ,παρά σε τρεις μόλις σελίδες,και μάλιστα με τη μητέρα σας να σας αναφέρει όχι με το όνομά σας ,αλλά ως «μεγάλο αγόρι» και ως «σύμβολο,που προσωποποιούσε αυτό που κατά βάθος ποθούσα»,σαν σκηνή από το μέλλον.Εκφράζετε την βαθιά επιθυμία του γιου να είναι για τη μητέρα του το πιο σημαντικό κομμάτι της ζωής της;

Μετά τον θάνατο του πατέρα μου, έγινα –δίχως αμφιβολία- το πιο σημαντικό πρόσωπο για την μάνα μου. Όποτε ωστόσο ανακεφαλαίωνε την ζωή της, επέλεγε ως κορυφαία στιγμή όχι τη δική μου γέννηση αλλά την «επανάσταση» που έκανε απέναντι στο οικογενειακό της περιβάλλον όταν ερωτεύτηκε και κλέφτηκε.

Σε αντίθεση με πάρα πολλές μητέρες αγοριών, ιδίως στην Ελλάδα, η μάνα μου έκοψε εγκαίρως τον ομφάλιο λώρο και με άφησε να ακολουθήσω την δικιά μου πορεία. Το «μεγάλο αγόρι» στο τέλος του μυθιστορήματος είναι ο άνθρωπος που αφήνει πίσω της πεθαίνοντας, χωρίς να τον επιβαρύνει με αναπάντητα ερωτήματα και ανοιχτούς λογαριασμούς. Είναι η απτή απόδειξη πως η ζωή θα προχωρήσει και μετά από εκείνην. Εκείνη όμως ποτέ δεν θα’ναι ολοκληρωτικά απούσα…

Παρόλο που έζησε αντιφατικές και αντικειμενικά δύσκολες καταστάσεις,η Νίκη δε χάνει την αισιοδοξία της και την όρεξή της για ζωή,αλλά καταφέρνει να γίνει αντικειμενικός κριτής προσώπων και καταστάσεων,χωρίς μελοδραματισμούς και συναισθηματικές εξάρσεις.Πώς θυμάστε,ωστόσο, τη μητέρα σας εσείς;

Ως μία πάρα πολύ όμορφη γυναίκα, που διατηρούσε εντός της τον κοριτσίστικο εαυτό της. Που έβρισκε τη χαρά στα μικρά πράγματα, μάζευε λουλούδια, ζωγράφιζε βότσαλα, έφτιαχνε φανουρόπιτες. Που ενσάρκωνε αυτό που αποκαλώ «ανθρωπιστική αριστερά»: Πίστευε στην ανάγκη διαρκούς διεύρυνσης της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής δημοκρατίας, απεχθανόταν τη βία και τη μισαλλοδοξία, δεν είχε ίχνος σνομπισμού απέναντι στον οποιονδήποτε. Την περιγράφω σχεδόν σαν αγία; Και όμως όσο ζούσε, τσακωνόμασταν συχνότατα. Για ασήμαντα ως επι το πλείστον θέματα. Όπως κάνουν όσοι αγαπιούνται.

Η φράση που με άγγιξε ιδιαίτερα ήταν η φράση προς τη μητέρα σας: “Ωραία τα κατάφερες,Νίκη,ωραία έζησες».Ποια χαρακτηριστικά πρέπει να έχει μια ζωή για να είναι ωραία;

Ωραία ζει όποιος παίρνει τη ζωή του στα χέρια του, ξεφεύγει από την πεπατημένη, επιλέγει ελεύθερα, αναλαμβάνει όμως και την ευθύνη των επιλογών του. Ωραία ζει όποιος ανακατεύεται με τους ανθρώπους, συνάπτει σχέσεις, ρισκάρει, πέφτει και ξανασηκώνεται. Ωραία ζει όποιος δεν παραιτείται ούτε στιγμή από το κυνήγι της ευτυχίας. Δεν ήρθαμε στον κόσμο ούτε για να ζευτούμε σε κάποιο μαγγανοπήγαδο ούτε για να δικαιώσουμε τα απωθημένα κανενός ούτε καν για να αφήσουμε το ίχνος μας στην Ιστορία. Ας απολαύσουμε τη σύντομη βόλτα μας σε αυτόν εδώ τον ολάνθιστο κήπο και όταν μάς δείξουν την έξοδο, ας τον αποχαιρετήσουμε με ένα πλατύ χαμόγελο…

 

 

 

 

 

Κριτική βιβλίου

Χρήστος Α. Χωμενίδης -«Νίκη»-μυθιστόρημα ,εκδ.Πατάκης

ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

Με κεντρικό πρόσωπο τη μητέρα του,Νίκη ,κόρη πολιτικού της αριστεράς, ο Χρήστος Χωμενίδης στο μυθιστόρημά του,ξετυλίγει παράλληλα και την ιστορία της Ελλάδας στον 20ό αιώνα.

Χωρισμένο σε πέντε καλογραμμένα κεφάλαια,: «Πριν από τη Νίκη», «Το παιδί της εκδίκησης», «Στον Λευκό πύργο», «Ο έξω κόσμος» και «Γυναίκα», και με την ίδια την ηρωίδα δια της πένας του συγγραφέα,η Νίκη ,στις 500σελίδες του βιβλίου, διατρέχει τη ζωή των προγόνων της, τα χρόνια της ανάδειξης του πατέρα της ως ηγετική μορφή της Αριστεράς,την περίοδο της βαθιάς παρανομίας με τα 7 χρόνια χωρίς επαφή με τον έξω κόσμο,την περίοδο της επανένταξης στο κοινωνικό περιβάλλον μέχρι και τη γνωριμία της με το σύζυγο και μεγάλο έρωτα της ζωής της και το θάνατό της.

Ο αναγνώστης ,άλλοτε ως ιστορικός παρατηρητής και άλλοτε ακολουθώντας τη μυθιστορηματική αφήγηση ,γυρίζει γύρω από την πλοκή που οΧ. Χωμενίδης, αλλάζοντας τα ονόματα των χαρακτήρων, επενδύει με περισσότερο μύθο την πραγματικότητα,χωρίς,ωστόσο,να αλλοιώσει την ιστορική ακρίβεια.

Με έντονα συναισθήματα σεβασμού και αγάπης προς τη μητέρα του,αλλά και προς τον πατέρα του που έχασε σε τρυφερή ηλικία, διαχειρίζεται με επιτυχία τις πολλαπλούς ρόλους της ως παιδί,γυναίκα ,κόρη εγγονή,μητέρα εστιάζοντας στην προσωπικότητα και στις ψυχολογικές διακυμάνσεις που βιώνει μεγαλώνοντας μέσα σε δύσκολες καταστάσεις ( όταν αποφασίζει να ακολουθήσει τους γονείς της.)

Διαχειρίζεται επίσης με επιτυχία μια δύσκολη ιστορικά περίοδο: φωτίζει όλες τις πτυχές του κόσμου που περιγράφει ,χωρίς φανατισμό, κρατά ασφαλείς αποστάσεις από γεγονότα και πρόσωπα,αφού και η ίδια η Νίκη «δεν έβαζε ταμπέλες και δεν πίστευε σε δόγματα και άκαμπτες θεωρίες,αλλά και ο ίδιος ο συγγραφέας πιστεύει πως ο μυθιστοριογράφος οφείλει να αναδεικνύει το δίκιο κάθε ήρωα,ακόμα και του -εκ πρώτης όψεως-πιο αντιπαθούς

Το βιβλίο,αφιερωμένο στην κόρη του Νίκη,αποτελεί,όπως λέει και ο ίδιος,όχι τόσο φόρο τιμής στη μητέρα του Νίκη όσο χρέος προς την κόρη Νίκη με την επισημείωση : «Για να απελευθερωθείς από το παρελθόν πρέπει να το γνωρίσεις.»

Ένα εξαιρετικά καλογραμμένο βιβλίο από την αρχή ως το τέλος.

Ένα από τα πιο ωραία πρόσφατα αναγνώσματά μου.

ΧΑΡΙΤΙΝΗ ΜΑΛΙΣΣΟΒΑ

 

 

 

 

 

Ο Χρήστος Χωμενίδης γεννήθηκε το 1966 στην Αθήνα. Το 1993 εκδόθηκε το πρώτο του μυθιστόρημα, «Το Σοφό Παιδί» και το 2009 το πιο πρόσφατο «Λόγια-Φτερά». Μεσολάβησαν άλλα τέσσερα μυθιστορήματα και δεκάδες διηγήματα, τα οποία μεταφράστηκαν στα γαλλικά, στα ιταλικά, στα ισπανικά, στα τούρκικα, στα λιθουανικά, στα εβραϊκά και στα αγγλικά.

Καλοκαιρινά ταξίδια με βιβλία

 

11 Συγγραφείς και ποιητές προτείνουν βιβλία..

Τι λένε οι ίδιοι για το καλοκαίρι;

Ποιες είναι οι δικές τους προτάσεις για καλοκαιρινές (αλλά και διαχρονικές) αναγνωστικές

περιπλανήσεις;

Η τελική επιλογή δική σας...

Καλή ανάγνωση..

Καλό καλοκαίρι..

Χαριτίνη Μαλισσόβα

Κώστας Ακρίβος

Αλλάζει πουκάμισο το φίδι,εκδ.Μεταίχμιο

Οι προτάσεις μου:
1. Γιάννης Ατζακάς, Φως της Φονιάς - Άγρα
 

2. Κωνσταντίνος Τζαμιώτης, Η πόλη και η σιωπή - Καστανιώτης

3. Αμάντα Μιχαλοπούλου, Η γυναίκα του Θεού - Καστανιώτης

4. Χέρμαν Κοχ, Το δείπνο - Μεταίχμιο

5. Πέρσα Κουμούτση, Στους δρόμους του Καϊρου - Ψυχογιός

6. Κώστας Βούλγαρης, Το εμφύλιο σώμα - Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου

7. Χρίστος Παπαγεωργίου, Κρύβε λόγια - Κίχλη

8. Ηλίας Κεφάλας, Τρίκαλα 1951-1969 Η πόλη όπου γεννήθηκα - Γαβριηλίδης

9. Αργυρώ Μουντάκη, Το κορίτσι του Πέτρου - Μεταίχμιο

10. Έργα και ωραίες ημέρες του Φίλιππου Κουτσίνα - βιβλιοπωλείο LIBRO
 

Γιώργος Θεοχάρης

Πιστοποιητικά θνητότητας,εκδ.Βιβλιοπωλείο Σύγχρονη Έκφραση

Συγκεντρωτική έκδοση για τα 40 χρόνια ποιητικής πορείας του Γιώργου Θεοχάρη

"Το Καλοκαίρι επιμένει
γεμίζοντας τις νύχτες πάθος
για 'κεινους πού 'ναι ερωτευμένοι
είναι του Έρωτα ο Άθως"

Μάρω Δούκα: "Έλα να πούμε ψέματα", Πατάκης
Θανάσης Τριαρίδης: "Το τρυφερό μαχαίρι του Πέτρο Μπόλε", Δήγμα
Τζέφρυ Τσώσερ: "Οι ιστορίες του Καντέρμπερυ", Μελάνι

Χρήστος Λαζαρόπουλος

Αρρήτων όψις,εκδ.Γαβριηλίδης(ποίηση)

"Τα καλοκαίρια, παληά, είχαν μια αθωότητα.
Την απέπνεαν και οι ντόπιοι και οι τουρίστες.
Τώρα, πια, αυτή η εποχή έφυγε και ο καλοκαιρινός ουρανός στην Ελλάδα δακρύζει.
Εμείς, όμως, παραπονιόμαστε, από άγνοια, ότι βρέχει."

Βιβλία για το καλοκαίρι, για να ΄χουν οι νύχτες ένταση κι' ιδρώτα, πρέπει τα μεσημέρια να ΄ναι σ' άλλη φάση του μυαλού, τροφοδοτική για ό,τι επακολουθήσει :
1. Παιχνίδι φωτός στην Ελλάδα, Ζακλίν ντε Ρομιγί,
2. Η κατάκτηση της ευτυχίας, Μπέρτραντ Ράσελ και
3. Το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέη, Όσκαρ Ουάιλντ
 

Διονύσης Μαρίνος

Αναμνεζα,εκδ.Γαβριηλίδης(ποίηση)

"ένα κύμα ας σε βαστάξει
πριν τα τραγούδια των ναυαγών
την αιθρία
τραβήξουν στα βάθη"

1. Η τριλογία της Νέας Υόρκης - Πολ Όστερ εκδ. Μεταίχμιο
2. Οι σκιές του Μπρούκλιν - Τζόναθαν Λέθεμ εκδ. Κέδρος
3. 360 - Αχιλλέας Κυριακίδης -εκδ. Πατάκης

Γιώργος- Ίκαρος Μπαμπασάκης

Ένοικος,μια θητεία,εκδ.Γαβριηλίδης

Το καλοκαίρι είναι, για μένα, πάντα summer in the city. Είναι καλοκαίρι στην πόλη με δίσκους, με ταινίες, με βιβλία, με βόλτες. Και με πολλή δουλειά. Το καλοκαίρι με πιάνει η οργανωμένη εργασιομανία, κατεβάζω ιδέες, σχεδιάζω μελλοντικά βιβλία, μεταφράζω και γράφω πολύ.

Ιδανικά για το καλοκαίρι θεωρώ τα βιβλία του Hegel, ιδίως τη Φαινομενολογία του Νου, στη μετάφραση του Γιώργου Φαράκλα (εκδ. Εστία). Για φέτος, να συστήσω θερμά και την Γιορτή της Ασημαντότητας του Μίλαν Κούντερα (μτφρ. Γιάννης Η. Χάρης, εκδ. Εστία), τη Μοναδική Οικογένεια του Λευτέρη Καλοσπύρου (εκδ. Πόλις), και τον Αστερισμό Ζωτικών Φαινομένων του Άντονυ Μάρρα (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος)

Γιάννης Παπαδόπουλος

Σχεδόν νουάρ,εκδ.Αίολος

Θα δανειστώ δυο στίχους του Άλκη Αλκαίου :

"Της ζωής μας τα μεγάλα δυο σταγόνες της βροχής
που στεγνώσαν στου Αυγούστου τη βεράντα"

Βιβλία για το καλοκαίρι; Άρα “σοβαρά”, μιας και θα έχουμε το περιθώριο να τα αντέξουμε, ή “ελαφρά”, ώστε να ταιριάζουν με την υποτιθέμενη καλή μας διάθεση;
Προσπαθώντας να παρακάμψω τον σκόπελο προτείνω δυο βιβλία πολύ σοβαρά, για τα οποία πιστεύω ότι είναι δύσκολο να μην τα απολαύσει ο αναγνώστης, να μη χαμογελάσει ή ακόμη και να μη γελάσει αρκετές φορές διαβάζοντάς τα.
“Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα” του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ από τις εκδόσεις Θεμέλιο και “Ιστορίες των Κρονόπιο και των Φάμα” του Χούλιο Κορτάσαρ από τις εκδόσεις Ύψιλον/βιβλία.

Θάνος Σταθόπουλος

ΤΟ Αυτόματο,εκδ.Γαβριηλίδης

Το καλοκαίρι είναι εποχή αλόγιστης σπατάλης 

Η φύση δεν ησυχάζει. Οι αισθήσεις μας υπακούουν στη σπατάλη. Το φως του μεσημεριού εμπεριέχει το σκοτάδι. Το ελληνικό καλοκαίρι.

Τα βιβλία που προτείνω είναι των:
Ρομπέρτο Μπολάνιο: Φυλαχτό, Άγρα
Ραιυμόν Ραντιγκέ: Ο διάβολος στο κορμί, Ροές
Γαβριήλ Μικολάου Πεντζίκης: Το Βυζάντιο έχει ρεπό, Αρμός

Δημήτρης Στεφανάκης

Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι,εκδ.Ψυχογιός

Καλοκαίρι είναι οι αμμουδιές που οχυρώνονται στο βοριά, οι βάρκες που κοιτάζουν θαρρετά το πέλαγος. Καλοκαίρι είναι η γλυκιά συνωμοσία του έρωτα που μουδιάζει τη σάρκα, ο ήλιος του μεσημεριού που σε τρελαίνει.

Το "καλοκαίρι"του Καμύ για την ποιητική γλώσσα και τις μεσογειακές του αναφορές
Το "καλοκαίρι" εκδόσεις Πατάκη
Η κυρία Νταλογουέι της Βιρτζίνια Γουλφ

Άρης Σφακιανάκης

Παντρεμένες,εκδ.Κέδρος

Κάποτε τα καλοκαίρια έβλεπες στην παραλία ανθρώπους να διαβάζουν με λαχτάρα βιβλία. Σήμερα βλέπεις να διαβάζουν με προσήλωση τα κινητά τους. Τουλάχιστον, κάτι διαβάζουν.

Ζοέλ Ντικέρ, Η αλήθεια για την υπόθεση Χάρρυ Κέμπερτ.
Στέφαν Τσβάιχ, Επικίνδυνος Οίκτος.
Μ.Καραγάτσης, Το 10 (για να θυμηθούμε την όχι και τόσο μακρινή Ελλάδα του 1960 και να πάψουμε να γκρινιάζουμε σαν κακομαθημένα για την κρίση).

 

Τούλα Τίγκα

Φεγγάρι στο νερό,εκδ.Ψυχογιός

"Το καλοκαίρι στον κάμπο η πλάση αχνίζει , φλέγονται οι θυμωνιές του θερισμένου σταριού ,η κατάξερη γη ραγίζει τόπους τόπους και στην παχιά σκόνη των χωματόδρομων οι οπλές των αλόγων αφήνουν βαθύ σημάδι .Το « ελληνικό καλοκαίρι» της θάλασσας και των νησιών , των τουριστών και των διακοπών , δεν το ξέρει ο κάμπος. Έχει το δικό του ."

Βιβλία αγαπημένα : «Ανεμώλια» Ισίδωρος Ζουργός , εκδόσεις Πατάκη. « Περί ανέμων και γάτων» Πασχάλης Πράντζιος , εκδόσεις Ωκεανίδα. « Μέρες Αλεξάνδρειας » Δημήτρης Στεφανάκης, εκδόσεις Ψυχογιός . « Πολύ χιόνι μπροστά στην πόρτα» Νίκη Αναστασέα , εκδόσεις Πόλις .

Πασχαλία Τραυλού

Η Μήδεια δεν χόρεψεποτέ,εκδ.Μεταίχμιο

Ελλάδα σημαίνει καλοκαίρι... Όσο κι αν προσπαθούν να μεταμορφώσουν τον Έλληνα σε σκυθρωπό Εγγλέζο, τεχνοκράτη Γερμανό ή ψυχρό, μετρημένο Ελβετό, το ελληνικό καλοκαίρι που κυλάει στο αίμα του ανανεώνει ασταμάτητα τα ρωμέικα κύτταρα και η ελληνική ψυχή αναζωογονείται κάτω από αυτό τον ήλιο, χάρη σ' αυτή τη θάλασσα, χάρη σε τούτη την ιδιότυπη ρωμέικη αισιοδοξία που μεταγγίζεται από το ελληνικό τοπίο και ποτέ δεν τελειώνει.

Προτείνω τα βιβλία:
"Και τα βουνά μίλησαν",του Καλέντ Χουσείνι (εκδόσεις Ψυχογιός)
"Η Γοργόνα",της Camilla Lackberg, εκδόσεις Μεταίχμιο
"Το παντοπωλείο "του Νίκου Ρούσσου, εκδόσεις Ιβίσκος.
 

 

 

 

Πασχαλία Τραυλού

 

 

Η καλή μάνα,πέρα από αγάπη,έχει έλλειψη εγωισμού

και αφουγκράζεται την ψυχή του παιδιού της.

 

Με αφορμή νέο της βιβλίο,"Η Μήδεια δεν χόρεψε ποτέ",που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Μεταίχμιο η Πασχαλία Τραυλού μιλά για το κίνητρο της συγγραφής του βιβλίου της,για τις σύγχρονες Μήδειες,για την ενοχική σύγχρονη γυναίκα και για τα χαρακτηριστικά που ορίζουν τη σωστή μητέρα.

 

 

Σας καλωσορίζω στην εφημερίδα Θεσσαλία κυρία Τραυλού. «Η Μήδεια, δεν χόρεψε ποτέ»,λοιπόν, ο τίτλος του νέου σας βιβλίου.Ποιο ήταν το κίνητρο για τη συγγραφή του βιβλίου;

Η έμπνευση αποτελεί το συναγερμό που ξυπνά σκέψεις, συναισθήματα και προβληματισμούς που «κοιμούνται» μέσα μου. Από τη στιγμή που πρωτοήρθα σε επαφή με τον ευριπίδειο μύθο, στην εξαίρετη ανάλυση της Μήδειας από τον Σπύρο Ευαγγελάτο σε ένα αμφιθέατρο της Φιλοσοφικής σχολής είκοσι περίπου χρόνια πριν, αποθηκεύτηκε μέσα μου το ερέθισμα. Ο άνθρωπος, μάνα και γυναίκα Μήδεια αποτελεί ένα μοναδικό ψυχογραφικό τρίπτυχο που νομίζω δεν θα άφηνε ασυγκίνητο κανέναν. Έτσι, όταν πέρσι το καλοκαίρι είδα την παράσταση του Γιώργου Κιμούλη σε σκηνοθεσία του Ευαγγελάτου στην πιο ώριμη εκδοχή, είχε πια φτάσει το πλήρωμα του χρόνου. Επέστρεψα σπίτι και έγραψα τον πρόλογο του βιβλίου όπου αποτύπωσα τις «ενστάσεις» μου για την ερμηνεία της πράξης της Μήδειας.

Οι ηρωίδες του βιβλίου, από το ρόλο της καθεμιά αποκτούν ένα πρόσωπο Μήδειας .Πόσο εν δυνάμει Μήδεια μπορεί να είναι κάποια γυναίκα και ποιοι λόγοι είναι αυτοί που μπορούν να την οδηγήσουν σε μια τέτοια πράξη;

 

Η Μήδεια στο βιβλίο μου έχει ποικίλες σηματοδοτήσεις. Καταρχάς πρόκειται για την ενσάρκωση των τριών ρόλων που συνθέτουν τη γυναικεία φύση: της μητρότητας, της συζύγου/ερωμένης, του ανθρώπου. Αυτές οι τρεις διαστάσεις συνυπάρχουν στις ηρωίδες αλλά συνδυασμένες με την επίδραση του οικογενειακού περιβάλλοντος καταφέρνουν κάθε φορά να συνθέτουν μια ολότελα διαφορετική προσωπικότητα. Η έννοια της μητρότητας ξεπροβάλλει μέσα στο βιβλίο στην φωτεινή και σκοτεινή της εκδοχή. Οι πληγές μας μας χειραγωγούν και μας οδηγούν ακόμη και σε ειδεχθείς πράξεις. Έτσι, το βιβλίο είναι γεμάτο Μήδειες-μανάδες που γεννούν Μήδειες-παιδιά.

 Η Μήδεια του Ευριπίδη σκοτώνει τα παιδιά της για να εκδικηθεί την απιστία του άντρα της και να ανακόψει την πιθανή ευτυχισμένη πορεία του. Στην περίπτωση της δικής σας ηρωίδας η αιτία φαίνεται πως είναι η ίδια, αφορμή όμως για το αποτρόπαιο έγκλημα είναι η άρνηση ενός χορού από τον άντρα της.

Ο χορός που δεν χόρεψε η Αιμιλία είναι απλώς μια σταγόνα στο ποτήρι. Η έλλειψη κατανόησης από την πλευρά του συζύγου, οι αρνήσεις της τρυφερότητας που μένουν απωθημένες στον πάτο της ψυχής, η στάση της μητέρας της Αιμιλίας απέναντι στα δυο της κορίτσια, η βασανιστική σιωπή που χωρίζει μάνα και κόρη είναι μοχλοί που οδήγησαν την ηρωίδα στην πράξη της. Αιτία συνεπώς της πράξης της δικής μου Μήδειας δεν είναι η απιστία/προδοσία αλλά γενικότερα όλα της τα τραύματα.

 

Αναφέρετε (στη σελ. 481) ότι ο σύζυγος της ηρωίδας ήταν ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρεφόταν κάθε της λάθος. Πόσο αδύναμοι είμαστε οι άνθρωποι να αποδεχθούμε τις αδυναμίες και τα λάθη μας και με πόση ευκολία επιρρίπτουμε τις ευθύνες μας στους άλλους και δη στους συντρόφους μας;

 

Το πιο εύκολο τελικά πράγμα είναι να επιρρίπτουμε τις ευθύνες στους άλλους για να αποφύγουμε την αυτοκριτική που συχνά οδηγεί σε αυτοσυντριβή. Η Αιμιλία ως χαρακτήρας κρύβει παθογένειες, αόρατες αρχικά κι έπειτα αντιληπτές από τον σύζυγό της. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που έχει υποστεί διπλή καταπόνηση, αφενός από το οικογενειακό περιβάλλον και τη στάση της μητέρας της, αφετέρου από τη στάση του συζύγου που αποδεικνύεται αδύναμος να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Η Αιμιλία ωστόσο δεν ρίχνει πάνω του την ευθύνη της πράξης της. Ο ίδιος από μόνος του συνθλίβεται από την ενοχή του. Η Αιμιλία είναι αυτή που γνωρίζει την αλήθεια για την πολυπλοκότητα των αιτίων της πράξης της. Κινήθηκε από απόγνωση και όχι από μίσος. Ξέρει ότι για την προδομένη αγάπη του Αχιλλέα θυσίασε έναν άλλο άνθρωπο άθελά της. Ψάχνοντας τρόπο να πληρώσει γι’ αυτό το λάθος, πέφτει σε ένα παράπτωμα ακόμη χειρότερο.

 Στη διάρκεια της ανάγνωσης είχα την αίσθηση ότι κάθε γυναίκα ηρωίδα σας ήταν έντονα ενοχική, συναίσθημα που κορυφώνεται στο τέλος του βιβλίου.

Πράγματι! Είναι μια πτυχή της γυναικείας φύσης που ήθελα να την αποδώσω λογοτεχνικά. Θεωρώ ότι οι γυναίκες παραδινόμαστε περισσότερο στη θυμική πτυχή του εαυτού μας σε σχέση με τους άντρες. Υπεραναλύουμε τα πράγματα και ψηλαφούμε επώδυνα τα τραύματά μας. Η Έλλη μάλιστα, το alter ego της Αιμιλίας αποτελεί το αποκορύφωμα αυτής της πεποίθησης. Εξάλλου, μια αξιόποινη πράξη είτε από τον νόμο είτε από την συνείδηση δεν μπορεί παρά να προκαλεί ενοχές. Η ενοχή είναι συστατικό στοιχείο του συγκεκριμένου θέματος.

Οι ρυθμοί ζωής της σύγχρονης κοινωνίας απαιτούν από μια γυναίκα να είναι ικανή σε πολλαπλούς ρόλους. Πόσο σε βάρος της μητρότητας αποβαίνει όλη αυτή η συναισθηματική πίεση που υφίσταται για να ανταποκριθεί σε όλους αυτούς τους ρόλους με επιτυχία;

Η συναισθηματική κατάθεση στο βωμό της μητρότητας απαιτεί χρόνο που σήμερα απουσιάζει από τη σύγχρονη γυναίκα με αποτέλεσμα η μητρότητα να εκδηλώνεται «ευκαιριακά» με άγχος και ένταση που διαστρεβλώνουν τον κώδικα της αγάπης στη σκέψη του παιδιού. Το αίσθημα της μητρικής απουσίας δημιουργεί ποικίλα προβλήματα στα σύγχρονα παιδιά και από αυτό το γεγονός εκπορεύονται τα φαινόμενα της παιδικής και εφηβικής παραβατικότητας, της χρήσης απαγορευμένων ουσιών κλπ. Γι’ αυτό πρέπει να ενεργοποιηθεί η Πολιτεία και να μην περικόψει τις παροχές μητρότητας. Από την άλλη πλευρά βέβαια, η ανθρώπινη διάσταση κάθε μητέρας επιβάλλει και το δικαίωμά της στην δημιουργικότητα και την επαγγελματική επιτυχία εκτός σπιτιού. Πώς θα παντρευτούν όμως αυτοί οι ρόλοι ότανοι διευκολύνσεις των μανάδων συρρικνώνονται στην παγκοσμιοποιημένη, καπιταλιστική μας κοινωνία;

Πόσο ώριμη καi δυνατή οφείλει να είναι η σημερινή γυναίκα στην Ελλάδα της Κρίσης και ποια νομίζετε ότι είναι τα χαρακτηριστικά της καλής μητέρας;

Διπλό το ερώτημά σας. Κρίση και δύναμη για μένα είναι δυο έννοιες συγκρουόμενες και ας μου συγχωρεθεί η απαισιοδοξία. Ο φόβος της απόλυσης, ο μισθός που αν υπάρχει, δεν καλύπτει τα έξοδα του νοικοκυριού, η απλήρωτη δόση του δανείου αποτελούν καταστάσεις για γερά νεύρα αφού συνειδητοποιεί καθένας αργά ή γρήγορα ότι οφείλει να τα βάλει με ένα «αδηφάγο θηρίο». Οι εντάσεις μέσα στην οικογένεια αυξάνονται λόγω της ανέχειας και η γυναίκα καλείται να εξισορροπήσει τις σχέσεις της οικογένειας στηρίζοντας τον άνεργο σύζυγο, διαχειριζόμενη την αντιζηλία του αν εκείνη δουλεύει και ο ίδιος όχι και διαμορφώνοντας ήρεμο περιβάλλον για τα παιδιά, φτάνοντας στο σημείο να υπομένει η ίδια καταπίεση. Όσον αφορά τις ιδιότητες μιας καλής μάνας, πέρα από την αυτονόητη αγάπη, τα χαρακτηριστικά που περικλείουν όλα τα υπόλοιπα είναι η έλλειψη εγωισμού και η δυνατότητα να αφουγκράζεται την ψυχή του παιδιού της διαβάζοντας ακόμη και τις σιωπές του. Γι’ αυτό όμως απαιτείται χρόνος σε μια κοινωνία που δεν επιτρέπει τέτοιες … πολυτέλειες.

 

 Υπάρχουν ελαφρυντικά σε ένα έγκλημα όπως η αφαίρεση της ζωής των ίδιων σου των παιδιών;

Σε καμία περίπτωση! Την ηρωίδα μου δεν την συγχωρώ, ούτε της δίνω ελαφρυντικά. Ούτε η ίδια εξάλλου δίνει ελαφρυντικά στον εαυτό της. Προβαίνω μόνο στην ανατομία των ψυχολογικών μοχλών μιας τέτοιας πράξης προσπαθώντας να δώσω το επιμύθιο που εγώ πρεσβεύω για τη συμπεριφορά της.

 Αίσιο τέλος –κι αυτό με αναστολή-φαίνεται να δίνετε μόνο στη μητέρα που επιστρέφει στην οικογένεια και στα παιδιά της μετά από τρία ολόκληρα χρόνια φυγής.

Για μένα αίσιο τέλος είναι αυτό που φέρνει την κάθαρση, αποδίδει στον καθένα αυτό που του αξίζει και εξασφαλίζει στον παθόντα ήρωα μια καλύτερη ζωή. Πέρα από τη Μαργαρίτα που επιστρέφει στο σπίτι συνειδητοποιημένη, για μένα και άλλοι ήρωες είχαν αίσιο τέλος. Θεωρώ αίσια για παράδειγμα την επιλογή της Τάνιας να γεννήσει το παιδί που κυοφορεί δίχως τη στήριξη του βιολογικού πατέρα. Θεωρώ αίσιο φινάλε την απελευθέρωση της Ροδής από την ταπεινωτική συζυγική της συνύπαρξη με έναν ανώριμο σύζυγο. Θεωρώ αίσια την κατάληξη του ομοφυλόφιλου Αλέξανδρου που καταφέρνει μέσα από ένα τραγικό γεγονός να συμφιλιωθεί με ανθρώπους που τον είχαν πληγώσει. Σε όλα τα βιβλία μου εξάλλου επιδιώκω ιδιάζουσες εκδοχές αίσιου τέλους.

Πόσο παρακινδυνευμένο και τολμηρό νομίζετε ότι είναι για μια σύγχρονη συγγραφέα να καταπιάνεται με ένα αρχαίο κλασικό και τραγικό πρόσωπο ;

Άγγιξα τον ευριπίδειο μύθο με ιερό δέος. Δεν το κρύβω πως έτρεμαν τα χέρια μου όταν άρχισα να γράφω τις πρώτες γραμμές. Ωστόσο, δεν είμαι η μόνη που έχει τολμήσει να «διασκευάσει» ή να επικαιροποιήσει κλασικά λογοτεχνικά θέματα.. Θα θυμίσω το Τραγούδι του Αχιλλέα της Μίντλερ, την Ελένη του Σεφέρη, τα κλασικά παραμύθια διασκευασμένα από τον Τριβυζά, τον Φράουστ του Ισίδωρου Ζουργού και πληθώρα άλλων. Αυτό όμως που προϋποθέτει ένα τέτοια εγχείρημα είναι σεβασμός στο μυθικό πυρήνα και το έργο που αγγίζεις. Θέλω να πιστεύω ότι δεν διέπραξα «ύβρι» προς τον τραγικό ποιητή, καθώς προσπάθησα να δείξω τη μέγιστη προσοχή στις ψυχογραφήσεις και στο πλέξιμο της ιστορίας. Ο αναγνώστης βεβαίως είναι ο τελικός κριτής.

 

 

Κριτική βιβλίου

Πασχαλία Τραυλού,

"Η Μήδεια δεν χόρεψε" ποτέ,εκδ.Μεταίχμιο

Ψυχογραφικό μυθιστόρημα με κινηματογραφική αφήγηση

 

 

Η σύγχρονη Μήδεια ,Αιμιλία,θα γίνει αιτία να γνωριστούν τέσσερις άνθρωποι που αρχικά φαίνεται να μην έχουν σχεδόν καμία σχέση μεταξύ τους.Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης της ιστορίας και μέσα από την αφηγηματική ικανότητα της Πασχαλίας Τραυλού ,ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται πως η κατηγορουμένη δεν θα έπρεπε να είναι η μόνη που βρίσκεται στο εδώλιο,αφού διαφορετικοί άνθρωποι και συμπεριφορές όπλισαν το χέρι της.

Με έναν αδύναμο σύζυγο,ο οποίος συνθλίβεται τελικά από την ενοχή του και καταπονημένη ψυχικά από τη στάση της μητέρας της, η Αιμιλία κινείται τελικά από απόγνωση και όχι από μίσος.

Ψυχογραφικό μυθιστόρημα με κινηματογραφική αφήγηση,γεμάτο ανατροπές και ένταση,κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον και στις 500 καλογραμμένες σελίδες του,πλέκοντας ενδιαφέρουσες ιστορίες και με τις ζωές των υπόλοιπων ηρώων του.

Αγγίζοντας με δέος και σεβασμό τον ιερό μύθο,η συγγραφέας ,γνωστή για τους συμβολισμούς που με επιτυχία χρησιμοποιεί στα βιβλία της ξεκαθαρίζει πως δεν δίνει κανένα ελαφρυντικό στην ηρωίδα της,ούτε άλλωστε και η ίδια η ηρωίδα στον εαυτό της.

Πόσο Μήδεια είναι η γυναίκα που καταφεύγει στην άμβλωση ή η μητέρα που εγκαταλείπει τα παιδιά της "ευνουχίζει" το γιο της ή αρνείται τη συγνώμη στο παιδί της;

Οι δόσεις τρυφερότητας του συζύγου της και η στήριξη από τη μητέρα της θα ήταν αρκετά για να αποτρέψουν την ίδια να γίνει θύτης με θύματα τα ίδια της τα παιδιά;

Είναι τόσο σημαντικός ένας χορός που δεν χόρεψε ποτέ για να γίνει η σταγόνα που κάνει την οργή της να ξεχειλίσει;

Είναι -εν τέλει -τόσο καταλυτικά τα απωθημένα μας;

 

Χαριτίνη Μαλισσόβα

 

 

Βιογραφικό

Η Πασχαλία Τραυλού γεννήθηκε στην Τρίπολη Αρκαδίας .Σπούδασε ελληνική κλασική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών οπότε και έκανε τις πρώτες συγγραφικές της απόπειρες με μικρά διηγήματα που δημοσιεύονταν σε τοπική εφημερίδα της Βέροιας. Αργότερα, παρακολούθησε διετή κύκλο μεταπτυχιακών σπουδών για τη λατινική ποίηση Ορατίου και Βιργιλίου, ενώ προσφάτως ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές σπουδές της στο πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Αιγαίου με τίτλο «Φύλο και νέα εργασιακά και εκπαιδευτικά περιβάλλοντα στην κοινωνία της Πληροφορίας». Είναι μέλος της Eταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Κείμενά της έχουν δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά, ενώ διηγήματά της έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογές. Ανήκει στη συντακτική ομάδα του λογοτεχνικού περιοδικού diavasame.gr Έργα της τα μυθιστορήματα: Με μπαλαντέρ τη μοναξιά (2002), Η Ματζίκα της αγάπης (2003), Κλειδωμένο συρτάρι (2005), Ήθελα μόνο ένα αντίο (2006), Φτερά από μετάξι (2008), Έστω μια φορά (2009), Η γυναίκα του φάρου (2010), Τα ρόδα της σιωπής (2011), Γυάλινος χρόνος (2013) και το δοκίμιο Οι εραστές της γραφής (2011)

 

 

 

Νίκος Σιδέρης

 

" Κύριο πολιτικό πρόβλημα σήμερα είναι ο ευνουχισμός της πολιτικής σκέψης και γενικότερα η εμπλοκή της ικανότητας για σκέψη."

 

 

"Η ελληνική νοοτροπία χαρακτηρίζεται από ευπιστία και από ροπή στη διχόνοια και τον φατριασμό"

 

Με αφορμή το νέο του βιβλίο "Το Κατά Διαβόλου Ευαγγέλιο" με υπότιτλο Πολιτική Ψυχολογία της Κρίσης,(εκδ.Μεταίχμιο)ο ψυχίατρος και συγγραφέας κ. Νίκος Σιδέρης  μιλά στις Διαδρομές ,ενώ αναφέρεται ιδιαίτερα στους παράγοντες που οδήγησαν στην Κρίση

 

«Κατά Διαβόλου Ευαγγέλιο»,ο τίτλος του νέου βιβλίου σας,με υπότιτλο «Πολιτική Ψυχολογία .Θέλετε ,να δώσετε ένα στίγμα στους αναγνώστες μας;

Ο κυρίαρχος πολιτικο-μιντιακός λόγος εντέλλεται «Μισείτε αλλήλους». Απέναντι σ’αυτόν τον λόγο του καθολικού μίσους –το κατά Διαβόλου ευαγγέλιο− οι πολίτες και η κοινωνία καλούνται να σκεφτούν ορθολογικά και νηφάλια. Το βιβλίο μου τους εφοδιάζει με τα διανοητικά εργαλεία που είναι απαραίτητα γι’ αυτό.

  Αν με ρωτούσαν τι λέει το βιβλίο σας, θα απαντούσα ότι “είναι η διαδρομή μέσα από τις εσωτερικές διεργασίες που μας υπέβαλαν οι πολιτικοί και τα ΜΜΕ από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα,ώστε να φτάσουμε στην Ελλάδα της Κρίσης,”.Πόσοσυμφωνείτε με αυτό;

Έτσι είναι. Επανειλημμένα δείχνω ότι η ιστορία εσωτερικεύεται ως δομή. Και το κατά Διαβόλου ευαγγέλιο είναι η σύνοψη μιας μακράς πορείας ευνουχισμού της πολιτικής σκέψης των Ελλήνων και διακυβέρνησης με τη μέθοδο του «διαίρει και βασίλευε».

Πόσο «καλλιεργήθηκε» το πρότυπο του καταναλωτικού ναρκισσισμού από πολιτικές του παρελθόντος και πόσο αυτός τελικά ευθύνεται για τη σημερινή οικονομική κατάσταση της χώρας;

Ο καταναλωτικός ναρκισσισμός –η μοιραία Μεγάλη Αυταπάτη− δεν ήταν επινόηση των φτωχών και των ιδεολογικά κυριαρχούμενων μαζών. Αλλά πολιτισμικόπρόταγμα, που το επέβαλαν οι κυρίαρχες οικονομικές, πολιτισμικές και πολιτικές δυνάμεις, μέσα από συγκεκριμένες κερδοσκοπικές, αλλοτριωτικές και κυριαρχικές λογικές και με τη χρήση ισχυρότατων μηχανισμών «διαμόρφωσης γνώμης» – όπως η αχαλίνωτη βιομηχανία του λάιφ στάιλ, «το Χρηματιστήριο στις 7 000 μονάδες», ταδιακοποδάνεια και εορτοδάνεια και άλλα πάσης φύσεως δάνεια. Το ίδιο προφανώς ισχύει και για την πελατειακή λογική, την κομματοκρατία και την εξάρτηση από τις «Μεγάλες Δυνάμεις».

 Ποια χαρακτηριστικά του λαού μας και ποιοι άλλο παράγοντες θεωρείτε ότι οδήγησαν στη Κρίση;

Η ελληνική νοοτροπία χαρακτηρίζεται από ευπιστία απέναντι στον «δικό μας» (ηγέτη ή άλλον) και από ροπή στη διχόνοια και τον φατριασμό, για λόγους που αναλύονται διεξοδικά στο βιβλίο. Σ’ αυτό το υπόστρωμα αναπτύχθηκε και κυριάρχησε μια μεθοδολογία διακυβέρνησης και στρατιές εφαρμοστών της, που καλλιεργούν τηνκομματοκρατία και τον γενικευμένο εκμαυλισμό· ένα καθολικό σύστημα συνενοχών («Άρπαζε κι άσε τους άλλους ν’ αρπάζουν») · τον καταναλωτικό ναρκισσισμό· την αποκοπή από την παραγωγική πράξη· τη διαχείριση αντί της πολιτικής· τηναπαξίωση του πολιτικού προσωπικού και συστήματος· και τη διήθηση των ψυχών από τον εγωκεντρισμό. Σ’ αυτό το έδαφος γιγαντώθηκε η Μεγάλη Αυταπάτη, που μας έριξε τελικά στην κρίση.

Στο βιβλίο εξηγείτε την εσωτερική λογική του Υπουργικού λόγου.Πόσο αυτό βοηθά όσους αγαπούν πραγματικά αυτόν τοντόπo;

Το κύριο πολιτικό πρόβλημα σήμερα είναι ο ευνουχισμός της πολιτικής σκέψης και γενικότερα η εμπλοκή της ικανότητας για σκέψη. Πολίτες που δεν δύνανται να σκεφτούν ορθολογικά και νηφάλια είναι καταδικασμένοι να μετατραπούν σε θεατές της δικής τους ζωής και της πορείας του τόπου. Η αποδόμηση του Υπουργικού Λόγου λυτρώνει τη σκέψη από την εμπλοκή. Άρα, είναι αναγκαία.

 Χρησιμοποιώντας μια δική σας ερώτηση :”Aν όλα όσα ζούσαμε ήταν μια αυταπάτη ,παρά την απτή υλικότητάτους,τότε τι μπορεί να πιστέψει κανείς και να δεχθεί ως πραγματικότητα;”θα σας ζητούσα μια προσωπική απάντηση.

Ό,τι δημιουργεί η νηφάλια και ορθολογική σκέψη και ο δημοκρατικός διάλογος. Αλλιώς, ό,τι αντέχει στην κριτική σκέψη και εμπεριέχει αγάπη γι’ αυτόν τον τόπο και τους ανθρώπους του.

 Τελειώνοντας την ανάγνωση του βιβλίου,θέλησα να μοιραστώ τις θετικές εντυπώσεις μου με τα παιδιάμου,φοιτητές στη Νομική της Αθήνας,και να τους συστήσω να το διαβάσουν μετά την εξεταστικήτους,την ίδια στιγμή μου ανακοίνωσαν ότι ενδέχεται να χάσουν και δεύτερο εξάμηνο λόγω καταλήψεων για τη στήριξη κάποιας άλλης κοινωνικής ομάδας.Γράφετεγια τις υποβολιμαίες και κατευθυνόμενες συγκρούσεις μεταξύ των κοινωνικών ομάδων(χρησιμοποιώντας κι το εξαιρετικά επιτυχημένο παράδειγμα της θερμαινόμενης πίσίνας).Τι θα λέγατε στην περίπτωση αυτή;

Θα μιλήσετε στο παιδί σας στο ακόλουθο πνεύμα: Να σκεφτεί σαν ώριμος πολίτης, επειδή πριν και πάνω από φοιτητής είναι πολίτης. Κριτήριο δεν είναι το προσωπικό του συμφέρον και μόνο. Πρόκειται για πολιτική διαμάχη, δηλαδή για αναμέτρηση δυνάμεων με αντικείμενο το κοινό αγαθό. Στην προκείμενη σύγκρουση, διακυβεύονται τουλάχιστον τρεις όψεις του κοινού αγαθού: Στελέχωση και λειτουργία του Δημόσιου Πανεπιστήμιου. Οικονομική πολιτική τηςχώρας. Σχέση εξουσίας-πολιτών. Συγκρούονται η κυβέρνηση δέσμια των μνημονιακών της υποχρεώσεων, με εργαζόμενους που χάνουν τη δουλειά τους και ίσως καταστρέφεται (λόγω κρίσης και ηλικίας) το πλαίσιο του βίου τους. Η στιγμή της σύγκρουσης επελέγη από την κυβέρνηση έτσι ώστε ναμεγιστποιηθούν οι παράπλευρες ζημίες (χαμένα μαθήματα και εξεταστική: Το ίδιο έκανε και πέρυσι με τους καθηγητές της Δευτεροβάθμιας). Τίθενταιλοιπόν τρία βασικά ερωτήματα: Η κυβέρνηση εξάντλησε τα περιθώρια ώστε η αναπόφευκτη αναμέτρηση να μην διεξαχθεί σε καιρό εξετάσεων; Με δεδομένη την κυβερνητική επιλογή ως προς τη στιγμή των απολύσεων, οι εργαζόμενοι έκαναν ό,τι μπορούσαν ώστε να περιοριστούν οι παράπλευρες ζημίες για τους φοιτητές και να εξασφαλίσουν την κατανόηση και την αλληλεγγύη των φοιτητών, των οικογενειών τους και της κοινωνίας; Και οι φοιτητές ενδιαφέρθηκαν-ονται για την τύχη του Πανεπιστημίου και όσων εργάζονται σε αυτό;

Αν το παιδί σας βοηθηθεί να σκεφτεί έτσι, θα καταλήξει στα συμπεράσματά του. Τα οποία, οπωσδήποτε, θα αποφεύγουν την παγίδα του «κοινωνικού αυτοματισμού», του «καθένας για πάρτη του, φα ’τους να μη σε φάνε» −δηλαδή, το κατά Διαβόλου ευαγγέλιο. Έτσι ώστε, αν χρειαστεί κι αυτό να παλέψει για να βρει και/ή για να μη χάσει τη δουλειά του (νεανική ανεργία=60%...), να παλέψει σε περιβάλλον νηφάλιου στοχασμού, αλληλεγγύης και δημοκρατικού ανθρωπισμού: σαν πολιτισμένος πολιτικός άνθρωπος.

 

 

 «ΥΠΛΟ-υπουργικός λόγος», «Πένθιμο μούδιασμα», «θρίαμβος του Θανάτου»,αλλά και και «αντίδοτο στην τοξίνη» είναι μερικές μόνο αλλά χαρακτηριστικές έννοιες των οποίων γίνεται κοινωνός ο αναγνώστης του βιβλίου σας,δίνοντας την αίσθηση ότι πρόκειται περί δοκιμίου ή εγχειριδίουψυχολογίας,πολιτικής αλλά και κοινωνιολογίας.Σε ποιο κοινό απευθύνεστε ,κύριε Σιδέρη;

Σε κάθε σκεπτόμενο πολίτη και σε όλους όσους αγαπούν αυτό τον τόπο και τους ανθρώπους του.

 Είναι γνωστή και δεδομένη η ευρεία χρήση του διαδικτύου στη χώρα μας ακόμα και από άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.Θεωρείτε,ωστόσο ότι ο μιντιακόςλόγος είναι αυτός που τελικά καθορίζει και κατευθύνει την ποιότητα των αποφάσεων των πολιτών;

Ο μιντιακός λόγος δεν είναι ανίκητος. Ωστόσο, είναι εργαλείο μεγάλης εμβέλειας και ισχύος. Που αντιμετωπίζεται μόνο από πολίτες ενήμερους, που τοποθετούνται ως πολίτες –ως υποκείμενα πολιτικής πράξης, όχι ως καταναλωτές πολιτικολογίας.

Υπάρχει,τελικά τρόπος να «σκεφτούμε» και αν συμβεί αυτό υπάρχει χρόνος και πιθανότητα να σωθούμε;

Ναι, αν αξιοποιήσουμε τα κατάλληλα εργαλεία. Ναι, αν σκεφτούμε· αν σκεφτούμε· αν σκεφτούμε· και προπαντός, αν σκεφτούμε!

 

Στο « Κατά Διαβόλου Ευαγγέλιο»,με αντικείμενο της μελέτης την Πολιτική Ψυχολογία της Κρίσης,ο ψυχίατρος Νίκος Σιδέρης αναλύει κριτικά ,μέχρι τα έσχατα βάθη,το ψυχικό αντίκρισμα και τίμημα του κυρίαρχου πολιτικού λόγου,συναγάγει πρακτικά συμπεράσματα της ανάλυσης και χωρίς να καταδικάζει ή να χαράζει πολιτικές παρέχει σε κάθε πολίτη εργαλεία και χώρο για να κατανοήσει βαθύτερα τη λογική της πολιτικής μας ζωής,συνεκτιμώντας τις ψυχικές διεργασίες που μετέχον στην Κρίση.

Κεντρικό θέμα του βιβλίου οι επιπτώσεις του κυρίαρχου υπουργικού και μιντιακού λόγου στον κοινωνικό δεσμό,στην ανθρώπινη σχέση και στην υποκειμενική λειτουργία για τα νοσηρά σύνδρομα που παράγονται και για το αν τελικά υπάρχει αντίδοτο σ’ αυτή την παθολογία. Εστία ανάλυσης το προσωπικό και συλλογικό τίμημα του κυρίαρχου δημόσιου λόγου και της κυρίαρχης πολιτικής ,πέρα από οικονομικές σκοπιμότητες και ανεξάρτητα από απολογιστικά πρόσημα του Μνημονίου.

Αφιερωμένο και απευθυνόμενο σε όσους τρέφουν ισχυρά αισθήματα είτε συμπάθειας είτε όχι για την Ελλάδα και τους Έλληνες και τον Λόγο και με την προτροπή να σκεφτούμε να σκεφτούμε και κυρίως να σκεφτούμε ,ώστε να ξεφύγουμε από την παγίδα του Υπουργικού και μιντιακού λόγου,με εξαιρετικά επιτυχημένα παραδείγματα,το βιβλίο μας κάνει κοινωνούς σε έννοιες όπως «Υπουργικός λόγος», "καταναλωτικός ναρκισσισμός",

«πένθιμο μούδιασμα», «θρίαμβος του θανάτου», αλλά και «αντίδοτο στην τοξίνη».

Με δυνατό και πολύ κατατοπιστικό πρόλογο αλλά και επίμετρο,με 9 κατατοπιστκά ένθετα και χωρισμένο σε 7 κεφάλαια οι 350 σελίδες του βιβλίου προβληματίζουν χωρίς να εγκλωβίζουν τον αναγνώστη στο δίπολο αισιοδοξία-απαισιοδοξία αλλά καθιστούν σαφές ότι μόνο με ρεαλισμό και αποφασιστικότητα μπορούμε να μιλάμε για θετική ιστορική εξέλιξη.

‘Ενα εξαίρετο δοκίμιο-εγχειρίδιο ψυχολογίας,πολιτικής και κοινωνιολογίας το οποίο αξίζει να διαβαστεί από κάθε σκεπτόμενο πολίτη.

Χαριτίνη Μαλισσόβα  


Βιογραφικό

Ο Νίκος Σιδέρης , γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952 και σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για μεταπτυχιακές σπουδές (ειδικότητα Ψυχιατρικής, Ιστορία και Νευροψυχολογία-Νευρογλωσσολογία). Είναι διδάκτωρ του Τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και διδάσκων ψυχαναλυτής, μέλος της Ψυχαναλυτικής Εταιρεία τουΣτρασβούργου (E.P.S.) και της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ψυχανάλυσης (FEDEPSY). Εργάζεται στην Αθήνα ως ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και οικογενειακός θεραπευτής. Έχει διδάξει στο Τμήμα Ψυχιατρικής του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στο Κολλέγιο Αθηνών και στο Deree College, καθώς και στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών το μάθημα «Εικαστική Δημιουργία και Φαντασίωση του Καλλιτέχνη: Η περίπτωση του Ερωτισμού». Διδάσκει στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ.Π. το μάθημα «Αρχιτεκτονική και Ψυχανάλυση».

Έχει εκδώσει, στις Εκδόσεις Καστανιώτη, τις ποιητικές συλλογές Γκο (1983), Περίπλους ή Ανατροπή των ονομάτων (1990), και Τρυφερός κωπηλάτης (2000), τη μελέτη Η εσωτερική διγλωσσία (1995), το δοκίμιο Και όμως μιλάνε – Έφηβος λόγος (1999), καθώς και τα μυθιστορήματα Ερωτικό τραγούδι (1998) και Η μπαλάντα της σκόνης (2003). Στις Εκδόσεις Futura τη μελέτη Αρχιτεκτονική και Ψυχανάλυση: Φαντασίωση και Κατασκευή (2006) η οποία κυκλοφορεί επίσης στα αγγλικά Architecture and Psychoanalysis: Fantasy and Construction (Kindle Edition, 2013). Στις εκδόσεις Opportuna τη μελέτη Ο Φρόυντ κρυπτο-κόκκινος; Ιστορία, Θεωρία, Φαντασίωση και το δοκίμιο Οικογένεια και νέες μορφές γονεϊκότητας (2010). Στις Εκδόσεις Μεταίχμιο την ποιητική συλλογή Η τέχνη του κόκκου (2011), το μυθιστόρημα Ένα τραγούδι για τον Ορφέα (2011) και τα δοκίμια Όπως ειπώθηκαν εκεί και ακούστηκαν —Μυστικά και αλήθειες από το ντιβάνι του ψυχαναλυτή (2008), Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν! (2009), Δεν παίζεις μόνο εσύ. Υπάρχουν κι άλλοι! Ήθος και τέχνη της ανθρώπινης σχέσης (2010), Ο ερωτισμός στην τέχνη, εικαστικές φαντασιώσεις (2010), Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται (2013).

 

 

Δημήτρης Στεφανάκης

 

Τα πιο ωραία πράγματα γεννιούνται από τις αντιθέσεις

 

 

Συνέντευξη του Δημήτρη Στεφανάκη στη Χαριτίνη Μαλισσόβα για τις "Διαδρομές" της εφημ.Θεσσαλία.

Ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης μιλά στις Διαδρομές για το δεύτερο εκδοτικό ταξίδι του βιβλίου του:"Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι"που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ψυχογιός..

Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ γεννήθηκε το 1961. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Έχει μεταφράσει έργα των Σολ Μπέλοου, Ε. Μ. Φόρστερ, Γιόζεφ Μπρόντσκι, Προσπέρ Μεριμέ κ.ά. Το βιβλίο του ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ, εκδόθηκε πρόσφατα στα γαλλικά σημειώνοντας τόσο μεγάλη επιτυχία, ώστε τιμήθηκε με το Prix Mediterranée Étranger. Κυκλοφορεί επίσης στα ισπανικά και τα αραβικά. Τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη 2011 και ήταν υποψήφιος για το Prix du Livre Européen 2011. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν επίσης τα μυθιστορήματά του ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ, το οποίο πρόσφατα μεταφράστηκε στα γαλλικά, και "ΑΡΙΑ. Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ".

Σας καλωσορίζω στην εφημερίδα Θεσσαλία και στις "Διαδρομές",κύριε Στεφανάκη.

Μετά από τη συνάντησή σας με το αναγνωστικό κοινό μέσω της "Άριας" τον περασμένο χειμώνα,ένα βιβλίο με φόντο καλοκαιρινό, και μάλιστα στο νησί της Μυκόνου, και βασικό ήρωα τον αγαπημένο σας Αλμπέρ Καμύ. Ποια ήταν καταρχήν η αφορμή για τη συγγραφή του βιβλίου και πώς αποφασίσατε τον συνδυασμό τόπου και προσώπου;

 Αναρωτιόμουν ανέκαθεν πώς θα έβλεπαν την αντιμυθιστορηματική εποχή μας οι μείζονες μυθιστοριογράφοι του παρελθόντος. Κάποια στιγμή είχα την ιδέα να νεκραναστήσω τους αγαπημένους μου. Από την ιδέα αυτή διασώθηκε τελικώς ο Καμύ και η Μύκονος προέκυψε ως τόπος που αγάπησε και επισκέφθηκε δυο και τρεις φορές ο Γαλλοαλγερινός νομπελίστας.

Μέσα από μια ιδιόμορφη μηχανή του χρόνου, λοιπόν, ο Αλμπέρ Καμύ επιστρέφει σε ένα μέρος γεμάτο από λάμψη και φως, τη Μύκονο, το οποίο είχε επισκεφθεί όσο ήταν εν ζωή .Το Περίφημο "Καλοκαίρι " του, αναζήτηση και ύμνος στο φως και στην ευτυχία, πόσο επηρέασε τη συγγραφή του δικού σας βιβλίου;

Το «Καλοκαίρι» του Καμύ είναι ένα συναξάρι σκέψεων για τη Μεσόγειο, για το φως και τα τοπία της. Θα ήταν αδύνατο να το παρακάμψω. Από το συναξάρι αυτό δανείστηκα κυρίως την αίσθηση του μεσογειακού κόσμου αλλά και την ποιητική γλώσσα που το διατρέχει.

Αν έβαζα έναν άλλο τίτλο στο βιβλίο, αυτός θα ήταν :"ο Καμύ με τα μάτια ενός μελετητή του μέσα στο χρόνο".

Πόσο βιογραφικό είναι ,τελικά ,το βιβλίο και πόσο υπερισχύει η δική σας οπτική και άποψη για τον Καμύ;

Εδώ νομίζω πως πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι: Το «Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι» δεν είναι ένα βιβλίο για τον Καμύ. Είναι ένα καθαρόαιμο μυθιστόρημα με πρωταγωνιστή τον Καμύ, τη Μεσόγειο και το ελληνικό καλοκαίρι. Υπάρχει βέβαια ένα ακριβές πραγματολογικό πλαίσιο το οποίο όμως υπηρετεί την μυθοπλασία. Σκοπός μου ήταν να δημιουργήσω ένα ανάλαφρο, δροσερό μυθιστόρημα με υλικά την αγάπη μου για τον Γάλλο μυθιστοριογράφο και τη μεγάλη θάλασσα που λέγεται Μεσόγειος.

 

Στο βιβλίο σας γίνεται αναφορά και σε άλλους μεγάλους συγγραφείς εκτός από τον Καμύ όπως ο Σαρτρ ή ο Προυστ. Μέχρι ποιο βαθμό είναι υποχρεωμένος να διατηρεί ένας συγγραφέας τον μύθο αυτών των ανθρώπων και πόσο πρέπει ή όχι να απομυθοποιούνται;

Ένα μυθιστόρημα δεν υπηρετεί τον προσωπικό μύθο κανενός ούτε βέβαια στοχεύει στην απομυθοποίηση. Στο "συλλαβίζοντας το καλοκαίρι" ο Καμύ γίνεται μυθιστορηματικός ήρωας και στην αφήγηση, πρέπει να ξέρετε, όλοι είμαστε ίσοι.

Ο ημιτελής "Πρώτος άνθρωπος" του Καμύ ,για την ολοκλήρωση του οποίου -ουσιαστικά -η ηρωίδα τον επαναφέρει στο σήμερα, είναι για εσάς το σημαντικότερο έργο του;

 Αν είχε ολοκληρωθεί, ίσως να μιλούσαμε για αριστούργημα. Αλλά μήπως δεν είναι αριστούργημα ο «Ξένος» και η «Πανούκλα»;

Οι ήρωες-αρκετοί-που πλαισιώνουν τον κεντρικό ήρωα είναι τόσο διαφορετικοί ή τελικά έχουν κοινά χαρακτηριστικά με εκείνον;

Υπάρχουν πολλές αντιθέσεις αλλά και συσχετισμοί

στο βιβλίο,με κυρίαρχο το θάνατο και τη ζωή.

"Ζωή είναι το απόλυτο φως" και "θάνατος το σκοτάδι που μας λυτρώνει.";

 Ο κόσμος μας είναι πεδίο αντιθέσεων και νομίζω πως από τις αντιθέσεις γεννιούνται τα πιο ωραία πράγματα, μεταξύ των οποίων και τα καλά μυθιστορήματα.

Ο χρόνος είναι βασικός άξονας ίσως και ο πραγματικός πρωταγωνιστής αυτού του βιβλίου. Ποια είναι η σχέση σας με το χρόνο;

Πάνω από κάθε μυθιστόρημα υπάρχει πάντα ένα ρολόι, έλεγε ένας μεγάλος θεωρητικός της λογοτεχνίας, όπερ σημαίνει ότι ο χρόνος καθορίζει τόσο την αφήγηση όσο και τον ίδιο τον αφηγητή. Αν δεν κυλούσε ο χρόνος, δεν θα συνέβαινε τίποτε και συνεπώς δεν θα είχαμε τίποτε να αφηγηθούμε. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν τη σημασία του για καθέναν από μας που σκαρώνει ιστορίες.

 

Τι είναι για εσάς,(το) καλοκαίρι;"

 Μια εποχή του χρόνου κατά την οποία η ζωή θυμίζει μυθιστόρημα κι οι χαρακτήρες του είμαστε όλοι εμείς.

 

 

"Καλοκαιρινό ταξίδι στο χρόνο και στη φιλοσοφία."

(Κριτική του βιβλίου από τη Χαριτίνη Μαλισσόβα)
 

Μετά από ένα ταξίδι στο χρόνο, μέσα από την αφηγηματική δεινότητα του Δημήτρη Στεφανάκη,στο βιβλίο "Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι"(εκδόσεις Ψυχογιός)

ο Αλμπέρ Καμύ βρίσκεται ολοζώντανος το καλοκαίρι του '98 στη

Μύκονο,40 χρόνια μετά το θάνατό του.

Σκοπός της Αριάδνης που τον επαναφέρει στο γεμάτο από φως και λάμψη νησί ,(το οποίο είχε επισκεφθεί ο ίδιος ο Καμύ μετά την απονομή του Νόμπελ λογοτεχνίας.) είναι να τελειώσει το ημιτελές του μυθιστόρημα" ο πρώτος άνθρωπος".

Ο Δημήτρης Στεφανάκης, στο βιβλίο του ,γνώστης και μελετητής του κεντρικού του ήρωα καθιστά σαφές ότι πρόκειται για ένα καθαρόαιμο μυθιστόρημα με πρωταγωνιστή τον Καμύ, τη Μεσόγειο και το ελληνικό καλοκαίρι.

Με ένα άκρως ελκυστικό,

καλοκαιρινό και καλαίσθητο εξώφυλλο,στο οποίο δεσπόζει ο ανεμόμυλος,σήμα κατατεθέν των ελληνικών νησιών και του ελληνικού καλοκαιριού ,αλλά και μέσα στις 250 καλογραμμένες και με γλαφυρή ,κινηματογραφική αφήγηση

σελιδες του βιβλίου,ο αναγνώστης γίνεται κοινωνός μιας άκρως ενδιαφέρουσας περιήγησης σε φιλοσοφικές και κοινωνιολογικές αναζητήσεις υπό το άπλετο ελληνικό φως.

Άνθρωποι σύγχρονοι ,αλλά και φιλόσοφοι,σύγχρονοι του Καμύ,δίνουν δυναμική στο κείμενο,μια και ο καθένας, "ιδιοφυής με τον τρόπο του" δίνουν ώθηση στο ενδιαφέρον μας για την εξέλιξη της μυθοπλασίας.

Με αποφθεγματικό λόγο,που σε ωθεί να θες να διαβάσεις ξανά και ξανά πολλά κομμάτια του μυθιστορήματος,η γραφή του Στεφανάκη τείνει να είναι κλασική και διαχρονική,μεταφέροντας παράλληλα τον αναγνώστη σε διαστάσεις του χρόνου ο οποίος φαίνεται βασικός άξονας και πρωταγωνιστής της ιστορίας.

Ένα ενδιαφέρον βιβλίο το οποίο,προσωπικά διάβασα με μια ανάσα,και ανέτρεξα αρκετές φορές στις σελίδες του.

Μια μυθοπλασία που σε κάνει να αναρωτιέσαι αν και πότε πρέπει να δίνουμε δεύτερη ευκαιρία ατους εαυτούς μας και στους άλλους,αφού ,όπως ο συγγραφέας αναφέρει: "δεν μπορείς να μπεις για δεύτερη φορά στον ίδιο ποταμό", μπορείς όμως να βιώσεις όσα σου επιτρέψει να "συλλαβίσεις" η ροή του...

Ένα ταξίδι στις Κυκλάδες και στο φως, που συμφιλιώνει τη ζωή με τον θάνατο, ένα μυθιστόρημα για τον έρωτα και τη λογοτεχνία, για τη φιλοσοφία και τα απωθημένα της ψυχής.

Είναι ο θάνατος το αναπάντεχο τέλος που κόβει οριστικά το νήμα της ζωής και της δημιουργίας, ή υπάρχει κάποτε μια δεύτερη ευκαιρία για να ολοκληρώσει κανείς ό,τι άφησε;

Οι απαντήσεις στο βιβλίο,αλλά και εντός μας.

Το καλοκαίρι εξάλλου είναι τόσο όμορφο,ώστε επιβάλλεται να το συλλαβίζουμε για να κρατήσει,όσο είναι δυνατόν ,περισσότερο.

"Το καλοκαίρι είναι αήττητο."

 

Χαριτίνη Μαλισσόβα

3/6/14.