Η περιφερειακή διευθύντρια εκπαίδευσης Θεσσαλίας

μιλά εν όψει της ημέρας εκπαιδευτικών.

                                     Ελένη Αναστασοπούλου

 

 

 

Εκπαίδευση σε πέντε άξονες και με πέντε διαχρονικά αιτήματα

(Συνέντευξη:Χαριτίνη Μαλισσόβα)

Είχαμε συνομιλήσει με την κυρία Ελένη Αναστασοπούλου τον περασμένο χειμώνα για το συγγραφικό της έργο. Λίγους μήνες αργότερα έλαβε το χρίσμα της Διευθύντριας Εκπαίδευσης Θεσσαλίας.Σήμερα,έξι μήνες μετά,συζητάμε για τα προβλήματα της Περιφέρειας και για τις προσπάθειες που η ίδια καταβάλλει για την επίλυσή τους,για τις προτεραιότητες και το δικό της όραμα για την Εκπαίδευση.

Από την περασμένη άνοιξη βρίσκεστε στη θέση της Περιφερειακής Διευθύντριας Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσσαλίας.Ποια είναι τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίσατε στην Περιφέρειά μας;

Αν όπως είπε, ο μέγας, Ν. Καρούζος «κριθεί κάθε Άνοιξη από τη χαρά της» η δική μου περασμένη Άνοιξη, στην αρχή της οποίας μου έλαχε ν’ αναλάβω τη Διεύθυνση της Εκπαιδευτικής Περιφέρειας της Θεσσαλίας,σίγουρα θα κριθεί από τις τεράστιες ευθύνες που ανέλαβα. Ήταν μια περίοδος με πολλά ζητήματα σε εξέλιξη με πρώτο και σπουδαιότερο τις Πανελλαδικές Εξετάσεις κι αυτό διότι,όπως όλοι γνωρίζουμε,είναι μια διαδικασία που απασχολεί πάρα πολλές οικογένειες στην Ελλάδα,αφού έχουν στηρίξει πάνω της πολλές ελπίδες και προσδοκίες. Ευτυχώς κι επιτυχώς κύλησαν όλα καλά χωρίς απρόοπτα και προβλήματα. Από κει και πέρα θαρρώ ότι δεν υπήρξε καμία ημέρα χαλαρή. Ακολούθησε η επιλογή των Δ/ντών σχολείων της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας βασισμένη σε νέα νομοθεσία και φυσικά, όπως κάθε τι καινούριο, έχει τις δυσκολίες του και στη συνέχεια καθημερινά, θέματα ων ουκ έστι αριθμός...

Έχετε υπηρετήσει στην εκπαίδευση από τη θέση της Νηπιαγωγού και της Σχολικής συμβούλου.Πόσο βοήθησε αυτό στη σημερινή σας θέση;

 

Υπηρέτησα ως Νηπιαγωγός, ως προϊσταμένη, ένα μικρό διάστημα ως υπεύθυνη σχολικών δραστηριοτήτων,ως Σχολική Σύμβουλος και τώρα ως Περιφερειακή Διευθύντρια Εκπαίδευσης Θεσσαλίας. Όταν κανείς γνωρίζει ένα οικοδόμημα από τα θεμέλιά του και το υπηρετεί σταδιακά από διάφορες θέσεις ευθύνης, βοηθά στο να σχηματίζει καλύτερη άποψη ανεβαίνοντας σιγά σιγά κι έτσι δεν κινδυνεύει να πέσει απ’ το απότομο ανέβασμα στην ταράτσα. Αυτό που με βοήθησε ιδιαίτερα είναι οι μεταπτυχιακές μου σπουδές και ειδικότερα στον τομέα της Οργάνωσης και Διοίκησης στην Εκπαίδευση. Εκείνο όμως που πιστεύω ότι παίζει τον καθοριστικό ρόλο είναι η άποψη, η στάση που έχει κάποιος στη ζωή του κι ο τρόπος να διαχειρίζεται και ν’ αντιμετωπίζει τις καταστάσεις.

Πόσο δύσκολο είναι το πέρασμα από τη θέση της εκπαιδευτικού στη διοίκηση και μάλιστα ολόκληρης Περιφέρειας και των δύο βαθμίδων;

Η ζωή μας είναι γεμάτη περάσματα, δρόμους και μονοπάτια κι όπως λέει και το τραγούδι «κάθε φορά που ανοίγεις δρόμο στη ζωή… βρες την άκρη της κλωστής κι αν είσαι τυχερός ξεκίνα πάλι». Τώρα, μετά από έξι μήνες μπορώ να πω ότι βρήκα την άκρη της κλωστής με πολλή δουλειά, με πολλή τύχη διότι έχω εξαιρετικούς συνεργάτες στο γραφείο, πολύ καλή επικοινωνία με το Υπουργείο Παιδείας και συνεργασία με τα στελέχη εκπαίδευσης και των τεσσάρων νομών.

Φέτος τέθηκε μεγάλο ζήτημα για τον αριθμό των κενών στα σχολεία .

Ποια είναι η δική σας θέση και κατά πόσο η περιφέρεια της Θεσσαλίας έχει καλύψει τις ανάγκες των σχολείων σε εκπαιδευτικούς;

 

Τα κενά στα σχολεία ήταν περίπου στο επίπεδο των περσινών, κατά τι αυξημένα εξαιτίας αρκετών συνταξιοδοτήσεων. Είναι ένα πρόβλημα μόνιμο, θα έλεγα, για την οριστική αντιμετώπιση του οποίου χρειάζονται διορισμοί, έγκαιρη προγραμματισμός και ορθολογιστική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού. Η Περιφέρεια της Θεσσαλίας είχε ίσως τα λιγότερα κενά και τα μικρότερα προβλήματα. Καλύφθηκαν σχεδόν όλα με τις πρώτες αποσπάσεις και δεν υπήρξε σχολείο όπου στις 11 του Σεπτέμβρη να μην ακούστηκαν οι φωνές των μαθητών. Στη Μαγνησία έχουμε μια ιδιαιτερότητα, εξαιτίας των νησιών, διότι έχουμε πολλές ανακλήσεις των εκπαιδευτικών που παρουσιάζονται. Καταβάλλουμε τη μέγιστη προσπάθεια για όσο το δυνατόν λιγότερα προβλήματα. Υπάρχει βέβαια ο ευαίσθητος τομέας της Ειδικής Αγωγής όπου εκεί δυστυχώς έχουμε αναλογικά τις περισσότερες ελλείψεις. Μέχρι τώρα οι περισσότερες ανάγκες καλύπτονται από προγράμματα ΕΣΠΑ. Αυτό είναι ένα ζήτημα που απασχολεί ιδιαίτερα την πολιτική διοίκηση του Υπουργείου Παιδείας και υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον και βαθμός ευαισθητοποίησης.

Περισσότερες ελλείψεις υπάρχουν στην Πρωτοβάθμια ή στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση;(δεν εννοώ μόνο σε διδακτικό προσωπικό αλλά και σε υποδομές)

 

Δεν είναι θέμα ποσότητας σε ό,τι τουλάχιστο αφορά το διδακτικό προσωπικό. Στην Πρωτοβάθμια τα πράγματα είναι πιο απλά, αντίθετα στη Δευτεροβάθμια είναι πολύπλοκα εξαιτίας των πολλών ειδικοτήτων και των διαφορετικών τύπων σχολείων, όπως Γενικά, Επαγγελματικά κλπ. Οι υποδομές είναι παρόμοιες αλλά και πάλι διαφορετικές διότι υπάρχουν και διαφορετικές ανάγκες που αντιστοιχούν στα ηλικιακά και άλλα χαρακτηριστικά των μαθητών.

Είστε γνωστή και μέσα από τη συγγραφική σας δουλειά-το παραμύθι σας,Το μυστικό της Ερασμίας και του Έραλντ,(εκδ.Διάπλους),και το μυθιστόρημά σας,Σκοτωμένο νερό,

(εκδ.Γαβριηλίδης)-,για την οποία έχουμε μιλήσει σε παλαιότερη συνέντευξή σας στη "Θ".Τι είναι η συγγραφή για εσάς και πόσο πια μπορείτε να ασχοληθείτε με αυτή;

 

Η συγγραφή είναι τρόπος να ζεις. Κι όχι τόσο η γραφή, όσο η ανάγνωση. Εσείς άλλωστε το γνωρίζετε πολύ καλά διότι ξέρω ότι κι εσείς γράφετε αλλά κυρίως διαβάζετε και μάλιστα πολύ. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορώ πια ν’ αφιερώσω το χρόνο που θέλω κι αυτό μου λείπει πολύ. Παρηγορούμαι με τη σκέψη ότι δημιουργώ βιωμένες εμπειρίες οι οποίες κάποια στιγμή θα εξωτερικευτούν ως σημάδια στο χαρτί και όχι στην ψυχή. Βέβαια, με κάθε ευκαιρία χάνομαι στις σελίδες κάποιου βιβλίου. Έχω πάντα δίπλα μου ένα σημειωματάριο και σημειώνω ιδέες, σκέψεις και λέξεις που κάποια στιγμή, στο μέλλον, ίσως μεγαλώσουν και πάρουν λογοτεχνική μορφή. Αυτό το εξάμηνο, μου συμβαίνει να γράφω συχνά χαϊκού και τώρα που το σκέφτομαι μάλλον είναι η ανάγκη μου να εκφράσωλογοτεχνικά και περιεκτικά αυτά που συμβαίνουν γύρω μου. Είναι μια σπουδαία άσκηση με συμπυκνωμένη αξία.

Στο Ευρωκοινοβούλιο,πρόσφατα,έγινε αναφορά για τον τρόπο στελέχωσης των θέσεων των Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης στη χώρα μας.Θα θέλατε να μας πείτε την άποψή σας;

Δεν πιστεύω ότι ο Γκι Φέρχοφσταντ δεν είχε τίποτα πιο σημαντικό ν΄αναφερθεί πέρα απ’ τους Περιφερειακούς Δ/ντες Εκπ/σης της Ελλάδας. Προφανώς κάποιοι συνεργάτες του απ’ την Ελλάδα θεώρησαν ότι αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα και σοβαρότερα ζητήματα που αντιμετώπιζε η χώρα κι εστίασαν σ’ αυτό. Εξάλλου,αυτό γινόταν κατά κόρον και μέσα στη χώρα μας. Η άποψή μου είναι ότι σαφώς η διοίκηση θα πρέπει να έχει συνέχεια, να μην επηρεάζεται από τις όποιες πολιτικές αλλαγές και ο βαθμός συνειδητότητας και υπευθυνότητας στελεχών και υπαλλήλων να υπάρχουν στο μέγιστο βαθμό. Απαραίτητη συνθήκη γι' αυτό θεωρώ την συναντίληψη για τον τρόπο διακυβέρνησης και κατ’ επέκταση εφαρμογής της συγκεκριμένης ιδεολογικής φιλοσοφίας πολιτικής η οποία γίνεται δια της διοίκησης. Και ρωτώ: ποιος πιστεύει σήμερα ότι η εφαρμογή της πολιτικής είναι δυνατή όταν οι απόψεις και οι ιδεολογίες είναι στον αντίποδα; Είναι σαν να ζητούμε από κάποιον που δεν αγαπά την ποίηση να υποστηρίξει και να γράψει ένα ποίημα. Μακάρι να καταφέρουμε να φτιάξουμε μια κοινωνία όπου όλοι θ’ αγαπούν την ποίηση και τότε θα μπορεί ο καθένας, αν όχι να γράψει τουλάχιστο, ν’ απαγγείλει ένα ποίημα.Εν κατακλείδι, ας κριθεί ο καθέναςαπ’την αποτελεσματικότητά του και το έργο του κι ας μην προγραφεί, όπως ήδη έκαναν κάποιοι για τους Περιφερειακούς Διευθυντές στο σύνολό τους.

Ποιες είναι οι άμεσες προτεραιότητές σας ως περιφερειακή διευθύντρια;

 

Οι άμεσες προτεραιότητες αφορούν καταρχάς στη διαχείριση των καθημερινών λειτουργικών ζητημάτων που ανακύπτουν σε όλες τις βαθμίδες, η αποτελεσματικότητα των οποίων έχει να κάνει με το βαθμό συνεργασίας τόσο με τα στελέχη της εκπαίδευσης όσο και με τον καθένα εκπαιδευτικό ξεχωριστά. Ξεκίνησα τη χρονιά κάνοντας συσκέψεις με όλους του Δ/ντες Πρωτοβάθμιας και Δευετεροβάθμιας όλης της Περιφέρειας, ακριβώς για να θέσουμε ένα κοινό πλαίσιο που θα αποτελέσει το σημείο αναφοράς και σύγκλισης της κοινής προσπάθειας και της συνεργασίας μας. Αυτό το πλαίσιο αναφοράς το διατρέχουν οι εξής πέντε άξονες:

1)Επιμόρφωση και ανάπτυξη του εκπαιδευτικού προσωπικού

2)Στήριξη και αναβάθμιση σχολικών μονάδων- κοινωνικός ρόλος του σχολείου

3)Συνεργασία με τοπική κοινωνία, δημοτικούς, περιφερειακούς, κι εθνικούς οργανισμούς.

4)Έρευνα, ανάπτυξη κι Ευρωπαϊκά προγράμματα, δράσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

5)Συνεργασία με τα ΑΕΙ και ΤΕΙ

Θα ήθελα να μπορούσα να γνωρίσω δια ζώσης και να κάνω κοινωνό αυτού του σχεδιασμού κάθε ένα εκπαιδευτικό και μαθητή, αλλά επειδή είναι λίγο δύσκολο να γνωρίσω 10.000 περίπου εκπαιδευτικούς και 100.000 πάνω κάτω μαθητές, δηλώνω ότι είμαι στη διάθεση όποιου θέλει να προτείνει και να συζητήσει μαζί μου.

Επίσης μια διαρκής, θα έλεγα, προτεραιότητά μου είναι να καταφέρω να εφαρμόσω εκείνη τη μορφή διοίκησης που έχει στο επίκεντρο τον άνθρωπο, χωρίς να υπολείπεται σε δημιουργικότητα, αποτελεσματικότητα και ποιότητα.

Η 5η Οκτωβρίου είναι η παγκόσμια ημέρα των Εκπαιδευτικών.

Ποιο είναι το δικό σας όραμα για την εκπαίδευση;

 

Το όραμά μου εμπνέεται και διαπνέεται από τη φιλοσοφία της Ρόζας Ιμβριώτη και του Δημήτρη Γληνού και περιέχει τα πέντε διαχρονικά και βασικά αιτήματα της παιδείας όπως τα είχε ορίσει ο Δελμούζος.

1. Δημοκρατική οργάνωση.

2. Ενιαίο και συνεκτικό πνεύμα ανάμεσα στις βαθμίδες.

3. Μελέτη του τόπου, της ζωής και του πολιτισμού.

4. Επιλογή των γόνιμων και ουσιαστικών στοιχείων του πολιτισμού.

5. Ικανούς και συνεχώς καταρτιζόμενους εκπαιδευτικούς.

Όραμα εστιασμένο στην δυναμική της κοινωνίας, στη δημοκρατία, στην άμβλυνση των ανισοτήτων που οφείλονται σε κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και στην αγωγή μαθητών-πολιτών με κριτική σκέψη και στάση

Όραμά μου είναι η παιδεία και η αγωγή να συνδυάζουν θεωρία και πρακτική που θα βοηθά εκπαιδευτικούς και μαθητές ν’ αποκτήσουν κριτική κοινωνική συνείδηση, μέσα από την κατανόηση των αιτιών, του κοινωνικού πλαισίου και της ιδεολογίας που διαμορφώνουν τις ζωές τους.

Εντέλει, μια κριτική παιδαγωγική που θα έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας «κοινωνίας με φωνή» όπως λέει ο Paulo Freire.

Ευχαριστώ, εσάς προσωπικά, ως συνάδελφο και ομότεχνο και την εφημερίδα σας για την ευκαιρία της συνάντησης και της επικοινωνίας.

                                                                    Τέσυ Μπάιλα

 

                                                       Η Ιστορία επαναλαμβάνεται,
                              αλλά  δυστυχώς λόγω ανικανότητας να πάρουμε μαθήματα

 

Η Τέσυ Μπάιλα μιλά στις Διαδρομές για το βιβλίο της "Ουίσκι Μπλε",μια μυθιστορηματική οπτική στον αγώνα του Έλληνα του 20ού αιώνα για την επιβίωση.(εκδόσεις Ψυχογιός)

Τι συνέβαινε στα ανθρακωρυχεία του Βελγίου και τι αντιμετώπιζαν οι Έλληνες μετανάστες;Ποιος ο ρόλος της μητέρας του ήρωά της,αλλά και της Ελληνίδας μητέρας εκείνης της περιόδου;Πόσο οι σημερινές συνθήκες στην Ελλάδα της Κρίσης μοιάζουν με της εποχής εκείνης;

Έχοντας κάνει σπουδές και εκθέσεις φωτογραφίας εξηγεί τη συνάφεια των Τεχνών,αλλά και πόσο η διάδοσή τους σχετίζεται με την εποχή του διαδικτύου.

 

 

 «Ουίσκι μπλε» ο τίτλος του βιβλίου σας. Είναι η εξιστόρηση της ζωής ενός σύγχρονου Οδυσσέα, του Μιχάλη.Θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια;

Το «Ουίσκι μπλε» είναι μια μυθιστορηματική οπτικήστον αγώνα του Έλληνα του 20ου αιώνα για επιβίωση, στη σχέση του Έλληνα με τη ναυτοσύνη και τη μετανάστευση και εν τέλει με την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, ένα ταξίδι στις αχαρτογράφητες πτυχές της ελληνικής ψυχής η οποία ζυμώθηκε με τη θάλασσα από την αρχαιότητα. Ο Μιχάλης είναι το σύμβολο του ανθρώπου ο οποίος μάχεται για να βελτιώσει τις συνθήκες της ζωής του σε πολύ σκληρά χρόνια. Γεννημένος στην Αίγυπτο, παιδί μεταναστευτικής οικογένειας, αναζητά την τύχη του επαναπατριζόμενος σε μια άγνωστη γι’ αυτόν χώρα. Σύντομα οι συνθήκες θα τον οδηγήσουν στο Βέλγιο των ανθρακωρύχων του ’56 και από εκεί στη Νέα Υόρκη και κατόπιν στον Πειραιά, έως ότου ανακαλύψει πως η μοίρα του είναι συνυφασμένη με τη θάλασσα, αυτό τον φορέα του ελληνικού πολιτισμού σε όλα τα πέρατα της γης. Επί της ουσίας δεν πρόκειται για την εξιστόρηση της ζωής του Μιχάλη, δεν είναι το οδοιπορικό μιας περιπλάνησης μέσα στον εικοστό αιώνα αλλά είναι μια ματιά στους Έλληνες που έφυγαν, γύρισαν ή χάθηκαν, ταξίδεψαν, πόνεσαν, ερωτεύτηκαν και αναγνώρισαν τον εαυτό τους μέσα σε πολύ δύσκολα μονοπάτια ζωής. 
 

 Η ζωή του ήρωά σας δείχνει να αποτελείται από κύκλους, εντελώς διαφορετικής οικονομικής και κοινωνικής υφής. Είναι κανόνας, ο κάθε κύκλος να αποτελεί το σκαλί για τον επόμενο;

Θα έλεγα πως ναι. Κάθε κύκλος ζωής μοιραία ολοκληρώνεται όταν οδηγεί πιο κοντά στη λύτρωση και την αυτογνωσία και εν τέλει δίνει τη θέση του σε μια νέα πορεία. Μας φέρνει τελικά ένα βήμα πιο κοντά στην τελείωση της προσωπικής μας Οδύσσειας και ενδεχομένως καθορίζει τον επόμενο κύκλο στον οποίο θα βρεθούμε.
 

  Πόσο οι συνθήκες στις οποίες ζούμε επηρεάζουν τις επιλογές μας και ποιοι άλλοι παράγοντες μας ωθούν να αλλάξουμε το πεπρωμένο μας;

Νομίζω αρκετά. Επηρεάζουν τα όνειρά, τις επιθυμίες, τις αξίες, τη συμπεριφορά μας, τον τρόπο που πορευόμαστε και επικοινωνούμε. Είναι επόμενο να συνδιαλέγονται με τις επιλογές μας. Μπορεί να λειτουργήσουν ως κινητήριος δύναμη εσωτερικής αλλαγής και ενός νέου προσανατολισμού της. Αναφορικά τώρα με το πεπρωμένο μας, καλό είναι να θυμόμαστε την περίφημη ρήση του Ηράκλειτου σύμφωνα με την οποία η μοίρα μας είναι ο χαρακτήρας μας. Έχω την πεποίθηση λοιπόν ότι μόνο ο χαρακτήρας μας μπορεί να θέσει σε νέα τροχιά το πεπρωμένο μας αλλά αυτό προϋποθέτει εκ μέρους μας έναν ανειρήνευτο αγώνα εκλέπτυνσής του μέσα στο χρόνο.
 

 Εξιστορείτε τις συνθήκες στα ανθρακωρυχεία του Βελγίου στη δεκαετία του 50 και το τραγικό δυστύχημα που έγινε εκεί.

Το κομμάτι αυτό του βιβλίου είναι νομίζω το εφιαλτικότερο και για μένα το πιο αγαπημένο. Οι άνθρωποι που βρέθηκαν εκεί βίωσαν, ας μου επιτραπεί η έκφραση, την εμπειρία ενός Νταχάου, αναγκασμένοι να ζουν 1200 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, σε ένα περιβάλλον απόλυτης μοναξιάς και εξαθλίωσης, βιώνοντας τον ρατσισμό και την κοινωνική απομόνωση. Το ατύχημα στα ορυχεία της Μαρσινέλ το 1956 έγινε η αιτία να χαθούν 266 άνθρωποι εκ των οποίων 6 Έλληνες. Το γεγονός αυτό αποτελεί από μόνο του έναν συγκλονισμό. Το μυθιστόρημα στέκεται με ακρίβεια στις λεπτομέρειες αυτού του τραγικού συμβάντος και δε σας κρύβω ότι προσωπικά με συντάραξε. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου ταξίδεψα ως τη Μαρσινέλ, μίλησα με ανθρώπους οι οποίοι ζουν ακόμα εκεί και μου εξιστόρησαν λεπτομέρειες της ζωής τους και προσπάθησα με μεγάλο σεβασμό να αναπαραστήσω αυτά τα πέτρινα χρόνια του Έλληνα.
 

 Αγγίζετε το θέμα της μετανάστευσης των Ελλήνων την εποχή εκείνη. Οι πρόσφατες δεκαετίες της επίπλαστης ευημερίας μάς απομάκρυναν από το να σκεφτόμαστε πόσο υπέφερε ο λαός μας. Οι σημερινές συνθήκες μας αναγκάζουν να επιστρέψουμε σ’ αυτό;

Δυστυχώς έχουμε ήδη επιστρέψει. Πολλοί νέοι σήμερα αναζητούν μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό και προσπαθούν να ελπίζουν σε ένα καλύτερο αύριο. Οι οικονομικοί και επιστημονικοί μετανάστες είναι ήδη πολλοί. Ακριβώς αυτό θέλησα να δείξω με το βιβλίο αυτό. Οι σύγχρονοι Έλληνες, χαμένοι στην ουτοπία μιας ανύπαρχτης ουσιαστικά ευημερίας, απομακρυνθήκαμε από τις αξίες του πολιτισμού μας. Ξεχάσαμε ποιος λαόςείμαστε, πόσο ταλαιπωρηθήκαμε μεταπολεμικά να ορθοποδήσουμε, τι κόστος πληρώσαμε. Οι εικόνες των μεταναστών που πνίγονται στη Μεσόγειο, στην προσπάθειά τους να φτάσουν σε μια ελληνική ακτή φαίνεται δεν μας θυμίζει ανάλογες που έζησαν άνθρωποι της ευρύτερης οικογένειας όλων μας και ίσως μας τρομάζει. Από τον Ομηρικό Οδυσσέα ως τον σύγχρονο Έλληνα όμως ο λαός μας υπήρξε μεταναστευτικός και καλό θα ήταν να το θυμόμαστε.
 

 Από την αρχή σχεδόν του μυθιστορήματός σας αλλά και σε όλη την έκτασή του, κυρίαρχο πρόσωπο είναι η Βιργινία ―η μητέρα του ήρωά σας.

Η Βιργινία είναι μία από τις πολλές Ελληνίδες μητέρες που προσπαθεί να μεγαλώσει την οικογένεια μόνη της μέσα στις ιστορικές δυσμενείς συγκυρίες. Κάτι ανάλογο ήταν και η Κατίνα του βιβλίου «Το μυστικό ήταν η ζάχαρη». Είναι εκείνη η απλοϊκή, περήφανη, συχνά αγράμματη γυναίκα με πολύ υψηλό το αίσθημα της αξιοπρέπειας που παλεύει να σταθεί όρθια και να μεταδώσει τις αξίες του ελληνισμού στις επόμενες γενιές μέσα από το προσωπικό παράδειγμα της ζωής της.

  Πόσο σημαντική θεωρείτε τη στάση της γυναίκας αυτής στις δυσκολίες που προέκυψαν, ώστε και το παιδί της να γίνει ανεξάρτητο και να αναζητά συνεχώς καλύτερες συνθήκες ζωής, ακόμα κι όταν είχε ξεφύγει από τις συνθήκες φτώχειας;

Πολύ σημαντική. Η Βιργινία είχε εμφυσήσει στο Μιχάλη το αίσθημα της ελευθερίας. Από εκείνη έμαθε ότι οι άνθρωποι, όταν χρειαστεί, παίρνουν στα χέρια τους τη ζωή τους και με οποιοδήποτε τίμημα προχωρούν προς την Ιθάκη τους.
 

    Αγαπάτε και ασχολείστε με τη φωτογραφία....Θέλετε να μας πείτε γι’ αυτό;

Πιστεύω ότι η τέχνη είναι μία ανεξάρτητα από τον τρόπο που επιλέγει ένας δημιουργός να την υπηρετήσει. Η φωτογραφία αποτελεί για μένα έναν άλλο τρόπο να συνομιλήσω με όλα όσα καταγράφονται στη συνείδησή μου, να κρατήσωεπάνω σε ένα κομμάτι χαρτί την προσωπική μου έκφραση. Οι στιγμές αποτυπώνονται για να σημαδέψουν ταυτόχρονα την παντοτινή τους ανυπαρξία και οι λέξεις καταγράφονται για να σηματοδοτήσουν ένα ανύπαρκτο αφηγηματικό σύμπαν.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, νομίζω πως οι δύο αυτές μορφές τέχνης λειτουργούν παράλληλα. Βοηθά πολύ το διάβασμα λογοτεχνικών κειμένων κάποιον που θέλει να καταγράψει με τονφωτογραφικό του φακό εικόνες μιας συγκεκριμένης αισθητικής που έχουν κάτι να πουν και το αντίστροφο είναι εξίσου σημαντικό.

Σε προσωπικό επίπεδο τώρα η φωτογραφία μούέχει χαρίσει πολύ όμορφες στιγμές με κορυφαία το ταξίδι μου στην Ιαπωνία για την ατομική έκθεση φωτογραφίας που πραγματοποιήθηκε σε ένα από τα πανεπιστήμια του Τόκιο πριν από μερικά χρόνια.
 

Πόσο η τέχνη της γραφής σχετίζεται με την εποχή του διαδικτύου γενικότερα και της κοινωνικής δικτύωσης ειδικότερα;

Πριν από μερικές ημέρες είχα την τύχη να πάρω συνέντευξη από τον Αμερικανό συγγραφέα Τζόναθαν Φράνζεν. Σε σχετική ερώτηση λοιπόν εκείνος απάντησε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλούν μια διάσπαση τηςπροσοχής μας και έναν εθισμό και γι’ αυτό το λόγο είναι εξαιρετικά εχθρικά για τον ίδιο ως συγγραφέα αλλά και για τον αναγνώστη. Υπάρχει μια μεγάλη αλήθεια σ’ αυτό. Ωστόσο οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι σήμερα ο συγγραφέας, χάρη στο διαδίκτυο , έχει τη δυνατότητα να επικοινωνεί με τους αναγνώστες σε μεγάλο βαθμό και η τέχνη της γραφής είναι κυρίως ανάγκη επικοινωνίας.
 

 Πιστεύετε ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται και πως κινδυνεύουμε να γυρίσουμε στις ζοφερές εποχές της φτώχειας που περιγράφετε στο βιβλίο σας;

Έχω την αίσθηση ότι τα τελευταία χρόνια γυρίσαμε αρκετά κοντά σ’ αυτές τις ζοφερές εποχές που ενώ μοιάζουν να έχουν αλλάξει, έχουν πολλές ομοιότητες. Όλοι γνωρίζουμε ότι η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Αυτή η τάση της θα έπρεπε να μας βοηθούσε στην πρόληψη αυτών των φαινομένων αλλά τελικά για άλλη μια φορά δεν καταφέραμε να εκτιμήσουμε κάποια πράγματα. Ό,τι ζήσαμε τις τελευταίες δεκαετίες, η κατασπατάληση δημοσίου χρήματος, η κατάχρηση εξουσιών, η διαφθορά η απληστία και υπερτίμηση περιουσιών οδήγησαν σε νομισματική αστάθεια, δανεισμό, κατάρρευση τραπεζών και μοιραία ολόκληρων κοινωνιών με την ανέχεια να γίνεται ο μεγάλος ρυθμιστής των κοινωνιών.

Το ίδιο ακριβώς συνέβη κατά τον Μεσοπόλεμο. Η οικονομική κρίση ακολούθησε εκείνη των ηθικών αξιών και κατέληξε στον παγκόσμιο, πολεμικό εφιάλτη που όλοι γνωρίζουμε. Η εποχή μας ακολούθησε την ίδια πορεία μόνο που ο πόλεμος γίνεται πια με οικονομικούς όρους. Οι αυτοκτονίες των συνανθρώπων μας, η απελπισία της ανεργίας, η κοινωνική εξαθλίωση, η κρατική βία, όλα αυτά δεν απέχουν πολύ από τις εφιαλτικές στιγμές που έζησε και τότε η ανθρωπότητα.

Η Ιστορία λοιπόν σίγουρα επαναλαμβάνεται αλλά δυστυχώς αυτό συμβαίνει λόγω της ανικανότητάςμας να ερμηνεύσουμε την πορεία μας μέσα σ’ αυτή και να πάρουμε τα μαθήματά μας.

Τέσυ Μπάιλα,Ουίσκι μπλε,εκδ.Ψυχογιός

Ταξίδι στην άκρη του κόσμου αλλά και στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής.

Ο σύγχρονος Οδυσσέας ονομάζεται Μιχάλης, γιος της Βιργινίας και του καπετάν Βαγγέλη. Το οδοιπορικό του ξεκινά από το Πορτ Σάιντ και η ανάγκη τον φέρνει στη Σαντορίνη και στον Πειραιά των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων.

Ακολουθώντας το όνειρο για μια καλύτερη ζωή, θα δοκιμαστεί στα ανθρακωρυχεία της πόλης Μαρσινέλ στο Βέλγιο και στις αποβάθρες του λιμανιού της Νέας Υόρκης, προτού αποδεχτεί αμετάκλητα τη θαλασσινή του μοίρα.

Θα αναζητήσει τη δική του Πηνελόπη στο πρόσωπο της Εριέττας, θα συνοδοιπορήσει με παράξενους συντρόφους όπως ο Αρτέμης και ο Αποστόλης, θα δει να ανοίγουν και να κλείνουν κύκλοι ζωής στη μεγάλη σκηνή του κόσμου.

Σ’ αυτό το έπος της φτώχειας και του καθημερινού αγώνα πρωταγωνιστεί η ελληνική ψυχή ζυμωμένη με τη θάλασσα, στη θέα της οποίας ο απλός άνθρωπος βρίσκει ξανά τη δύναμη να ονειρεύεται.

Το "Ουίσκι μπλε" είναι μια μυθιστορηματική ματιά στον αιώνα που αφήσαμε πίσω μας, στις μικρές και μεγάλες στιγμές που συνθέτουν την οδύσσεια ενός Νεοέλληνα.

Έγραψαν για το βιβλίο:

Το «Ουίσκι Μπλε», μυθιστόρημα με αδρές παρουσίες, πλούσια δράση, συνεχείς ανατροπές είναι σαφώς ένας κόσμος μεγαλύτερος από το βιβλίο που την ανέδειξε. Η οικουμενική ματιά του θα δώσει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να ταξιδέψει μέχρι την άκρη του κόσμου και την ίδια στιγμή μέχρι τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής.

(Δημήτρης Στεφανάκης-Athens Voice)

"Στο Ουίσκι Μπλε η συγγραφέας με συγκίνησε σε πολλά σημεία, γιατί παρουσίασε τη φτώχεια του νεοέλληνα στην πραγματική της διάσταση μέσα στο χρόνο και δεν δημιούργησε μια ιστορία για να τέρψει μέσα από τη λογοτεχνική αφήγηση, αλλά μια ιστορία για να μας δείξει πως στον κόσμο που ζούμε η λογοτεχνία πρέπει να έχει ουσία και η ουσία δεν βρίσκεται μέσα στον εξωραϊσμό μιας πραγματικότητας που γίνεται μυθιστόρημα, η ουσία βρίσκεται μέσα στην ίδια την πραγματικότητα της ζωής που είναι γεμάτη στέρηση, γεμάτη εκμετάλλευση, γεμάτη αδιέξοδα. Κι αυτό γιατί η αληθινή λογοτεχνία δεν υπηρετεί τον εαυτό της, αλλά τον άνθρωπο.(Πασχάλης Πράνζιος literature.gr/)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Τέσυ Μπάιλα κατάγεται από τη Σαντορίνη αλλά γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία Ελληνικού Πολιτισμού και μετάφραση λογοτεχνίας. Ασχολείται με τη φωτογραφία και ατομικές της εκθέσεις έχουν φιλοξενηθεί στο πανεπιστήμιο Gakugei της Ιαπωνίας και στην Αθήνα. Είναι συντάκτρια του λογοτεχνικού περιοδικού "Κλεψύδρα". Παράλληλα διατηρεί προσωπικές στήλες αρθρογραφίας και βιβλιοκριτικής στα περιοδικά culturenow.gr, literature.gr, thinkfree, και fractal. Έχει γράψει: «Το πορτρέτο της σιωπής», εκδ. Έναστρον, «Το παραμύθι της βροχής», εκδ. Δοκιμάκης και από τις εκδ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν: «Το μυστικό ήταν η ζάχαρη» και «Ουίσκι μπλε».

 

                                                                   'Αννα Γαλανού

 "Ο εθισμός στην ανάγνωση ενός βιβλίου, μοιραία οδηγεί σε περαιτέρω αναζητήσεις"

Με αφορμή το νέο της βιβλίο," Σμαράγδι στη βροχή",που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Διόπτρα,η Άννα Γαλανού μιλά για την έρευνα που έκανε για τη συγγραφή του βιβλίου της που αναφέρεται στις δεκαετίες του 40,του 50 και του 60.

Πόσο μοιάζει η εποχή και οι συνθήκες που εξιστορεί με το σήμερα;Πόσο σημαντική είναι η επικοινωνία του συγγραφέα με τους αναγνώστες του και πόσο το διαδίκτυο βοηθά σε αυτό;Είναι εύκολο να λειτουργήσει η ελεύθερη βούληση στις επιλογές μας;

"Σμαράγδι στη βροχή", ο τίτλος του βιβλίου σας, μια ιστορία που εκτυλίσσεται στις δεκαετίες "40 με "60....Πείτε μας δυο λόγια.

Είναι ένα βιβλίο που ξεκινά με τον βομβαρδισμό του Πειραιά, από τους συμμάχους – πρωτοφανές, στο τέλος του πολέμου, συγκεκριμένα στις 11 Ιανουαρίου του 1944. Ένα κοριτσάκι, η Σμαράγδα, χάνει τη μνήμη της σ’ αυτό το βομβαρδισμό και ξεκινά μια καινούρια ζωή χωρίς παρελθόν, με άλλο όνομα, σε άλλη οικογένεια και με μια ζωή που άλλοι επέλεξαν να ζήσει.

Ο αναγνώστης ακολουθεί την πορεία της ηρωίδας, ενώ ταυτόχρονα, σε πρώτο πλάνο ηθογραφείται κάθε χρονική περίοδος και κάθε εποχή.

Για να ολοκληρωθεί το βιβλίο και για να μην υπάρξουν ασάφειες, η έρευνα που έκανα για τις τρεις δεκαετίες που αναλύονται, διήρκεσε τρείς μήνες, όπου με ενδελεχή αναζήτηση στοιχείων στην βιβλιοθήκη Αθηνών και σε πονήματα συγγραφέων μπόρεσα να ολοκληρώσω και να περιγράψω τις δεκαετίες του ’40, ‘50 και ’60.

Περιγράφετε έντονα και εύγλωττα τις συνθήκες της Τρούμπας του 50. Οι συνθήκες της Κρίσης στην Ελλάδα του σήμερα πόσο ανάλογες είναι με τότε;

Πιστεύω ότι δεν μπορεί να υπάρξει σύγκριση του τότε με το τώρα, ακόμα κι αν οι συνθήκες φαίνονται να μοιάζουν. Η συγκεκριμένη περίοδος, πριν το ’40 είχε το χαρακτηριστικό της μετεγκατάστασης των προσφύγων στην ευρύτερη περιοχή του Πειραιά, η φτώχεια, ο αναλφαβητισμός, οι συνθήκες διαβίωσης, για παράδειγμα, σε πολλές περιπτώσεις υπήρχε μόνο ένα πηγάδι σε κάθε γειτονιά, ήταν τελείως διαφορετικές από εκείνες που βιώνουμε σήμερα. Η Τρούμπα δημιουργήθηκε ακριβώς στο κέντρο της πόλης του Πειραιά, με την ανοχή όλων, όταν έκλεισαν τα Βούρλα. Υπήρχε όμως το υπόστρωμα για να γίνει. Σήμερα δεν υπάρχει. Σήμερα η κρίση εξορίζει τα καλύτερα μυαλά της χώρας μας και τα ωθεί σε μια ακούσια μετανάστευση ή δημιουργεί την κάστα του επιστήμονα άνεργου ή στην καλύτερη περίπτωση του υποαπασχολούμενου.

Θεωρώ πως η σημερινή κατάσταση είναι πλέον απεχθέστατη από την κατάσταση του τότε.

Η ηρωίδα σας, η Νάντια, για μία δεκαετία υπομένει τα πάνδεινα στα χέρια του προαγωγού-εραστή της. Το φαινόμενο της εκμετάλλευσης και κυρίως της κακοποίησης των γυναικών συμβαίνει και στις "καλύτερες" των οικογενειών. Πείτε μας την άποψή σας.

Δυστυχώς είναι ένα φαινόμενο που σύμφωνα με μελέτες και στατιστικές ακουμπά τις ‘’καλύτερες’’ των οικογενειών, όπως λέτε κι εσείς. Ιδιαίτερα το φαινόμενο της κακοποίησης. Από καταβολής κόσμου, υφίσταται κάτι τέτοιο, αν λάβουμε υπ’ όψη μας ό,τι έχουμε διαβάσει.

Πολύ δύσκολα λύνεται αυτό το θέμα. Θεωρώ ότι ο μόνος τρόπος να εξομαλυνθούν κάπως τα πράγματα είναι η γνώση και η παιδεία. Αυτή είναι μια μέθοδος πρόληψης. Από την άλλη οι γυναίκες που κακοποιούνται με τον οποιοδήποτε τρόπο πρέπει να εξασκηθούν και να μάθουν να μην ντρέπονται να κοινοποιήσουν την κακοποίηση που υφίστανται. Εκείνο που πάνω απ’ όλα τρέμουν οι διάφοροι διεκδικητές του τίτλου ‘’κακοποιώ ένα πιο αδύναμο πλάσμα από μένα, άρα υπάρχω’’ είναι η έκθεση. Ας τους εκθέσουμε λοιπόν σε όλο τον περίγυρο, στους φίλους και στην αμέτοχη κοινωνία που πρέπει να την κάνουμε συμμέτοχη. Γιατί κάποια στιγμή τούτο το πρόβλημα μπορεί να κτυπήσει και τη δική μας πόρτα είτε μέσω ημών, είτε σε ένα κοντινό και αγαπημένο μας πρόσωπο. 

Η ελεύθερη βούληση και ο αγώνας για να βελτιώσουμε τις συνθήκες της ζωής μας, πόσο αποφασιστικοί παράγοντες είναι για την αποδέσμευσή μας από τη "μοίρα" και το περιβάλλον στο οποίο γεννηθήκαμε;

Ελεύθερη βούληση… μεγάλη κουβέντα. Ελεύθερος είναι μόνο ο αετός! Καταπιεζόμαστε και δεχόμαστε μεγάλες πιέσεις από συνεχείς ‘’ενημερώσεις’’ επί όλων των θεμάτων. Το μυαλό μας γεμίζει από τις απόψεις όλων, ποια όμως είναι η δική μας εν τέλει; Υπάρχει; Αυτό είναι ένα ερώτημα που κάνω πολύ συχνά στον εαυτό μου, που ναι μεν ενημερώνομαι αποκλειστικά ηλεκτρονικά, όμως και πάλι πέφτω στην παγίδα πολλές φορές να αναρωτιέμαι αν οι πράξεις μου είναι συνάρτηση αποκλειστικά ελεύθερης βούλησης, η ‘’λιγάκι’’ πειραγμένης από εξωγενείς παράγοντες.

Δεν μπορώ να απαντήσω με το χέρι στην καρδιά στην ερώτηση σας κυρία Μαλισσόβα.

Γίνεται πολύς λόγος τελευταία, για τη διάκριση της γυναικείας από τη ροζ λογοτεχνία. Ποια είναι η δική σας άποψη;

Εγώ δεν διαβάζω τα πάντα. Σαν αναγνώστρια κάνω τις προσωπικές μου επιλογές και διαβάζω βιβλία που έχουν να μου δώσουν πράγματα ή να με κάνουν να αναζητήσω πράγματα. Είναι στη κρίση λοιπόν του κάθε αναγνώστη ποιο βιβλίο του αρέσει να διαβάσει και γιαυτό είμαι ενάντια σε κάθε είδους διάκριση. Διαφορετικά φθάνουμε στο επίπεδο της λογοκρισίας, δηλαδή ‘’ότι δεν αρέσει σε μας, είναι για τα σκουπίδια’’. Διαφωνώ κάθετα.

Ο εθισμός στην ανάγνωση ενός βιβλίου, μοιραία οδηγεί σε περαιτέρω αναζητήσεις, αυτή είναι εν τέλει η άποψη μου.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς, (που καθόρισαν τη γραφή σας);

Έχω να σας απαριθμήσω πολλούς αγαπημένους πεζογράφους, λογοτέχνες και ποιητές, όμως κανένας από αυτούς δεν με επηρέασε για να γράψω. Ίσως η ποίηση του Ελύτη, που είναι από τους πιο αγαπημένους μου ποιητές να αποτελεί πολλές φορές εφαλτήριο ιδεών. Η συγγραφή ενός βιβλίου όμως είναι αποκλειστικά δική μου ‘’υπαιτιότητα’’. Ορίζεται από την ανάγκη επικοινωνίας του δικού μου εσωτερικού κόσμου με το κάλεσμα των αναγνωστών να ακουμπήσουν τα δικά μου συναισθήματα, τους ήρωες μου που ποτέ δεν είναι χάρτινοι και τα χρώματα που στολίζω τις εποχές, τις πόλεις και την κουλτούρα ανθρώπων που περιγράφω.

Αγαπώ πολύ τον Ελύτη και τον Λουντέμη, τον Καζαντζάκη και τον Μυριβήλη, τον Καραγάτση και την Ρέα Γαλανάκη, τον Γιώργο Ιωάννου και την Διδώ Σωτηρίου, τον Βάρναλη και τον Τάκη Αθανασιάδη.

Αφήνω τους πιο σύγχρονους λογοτέχνες που σ’ αυτούς ανήκω κι εγώ να μας κρίνουν οι μεταγενέστεροι.

Η επαφή σας με το αναγνωστικό κοινό στις παρουσιάσεις των βιβλίων σας;

Την επιδιώκω από το πρώτο μου βιβλίο ακριβώς επειδή την θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική. Οι αναγνώστες θέλουν, και κατά τη γνώμη μου πρέπει να γνωρίζουν τους συγγραφείς τους. Για μένα αυτό είναι το πιο ουσιαστικό πράγμα στην επικοινωνία του βιβλίου και των ηρώων του με το κοινό που θα το διαβάσει. Να φανταστείτε ότι πολλές φορές όταν γράφω, σκέφτομαι αντιδράσεις από τα πρόσωπα αναγνωστών που ήδη με ξέρουν και τους ξέρω προσωπικά, και χαμογελώ. Ξέρω και τις αντιδράσεις τους σε ένα βαθμό πια. Μου αρέσει αυτού του είδους η επικοινωνία και δεν την αλλάζω με όλα τα βραβεία της γης.

Το βραβείο του απλού αναγνώστη που σηκώνεται από το σπίτι του και έρχεται να του υπογράψεις ένα βιβλίο ή να σου σφίξει το χέρι, το θεωρώ πολύ πιο σημαντικό απ’ όλα.

Διαδίκτυο και διάδοση της φιλαναγνωσίας: Πόσο βοήθησε και ποιες παγίδες κρύβει;

Παν μέτρον άριστον, έλεγαν οι αρχαίοι, ρήση που την υιοθετώ απόλυτα. Μέσω του διαδικτύου έχω γνωρίσει ανθρώπους και έχω κάνει όμορφες προσωπικές σχέσεις, που με κανένα άλλο τρόπο δεν θα μπορούσα. Μου αρέσει να μιλώ με φίλους μου στην Αυστραλία ή στον Καναδά, ανθρώπους που τα καλοκαίρια τους σφίγγω το χέρι και πίνουμε μαζί μια ρακί. Ανθρώπους σε απομακρυσμένα μέρη της Ελλάδας, σε χωριά που θα τους γνωρίσω σε διακοπές ή θα έρθουν να με δουν σε κάποια μου παρουσίαση. Κίνδυνοι αδιαμφισβήτητα υπάρχουν πάρα πολλοί. Όμως και που δεν υπάρχουν; Σε άλλη περίπτωση θα έπρεπε να είμαστε στο γυάλινο κλουβί της προσωπικής μας απομόνωσης και να γράφουμε για τον εαυτό μας, τους συγγενείς και τον άνδρα μας. Μπορούμε να ελέγξουμε κάποια πράγματα, την ασύδοτη προβολή μας για παράδειγμα στο διαδίκτυο, όπως και τις ώρες που ξοδεύουμε γιαυτήν. Άλλωστε έχω πει πάρα πολλές φορές, πως οι συγγραφείς δεν είναι σταρ.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τις καίριες ερωτήσεις σας κυρία Μαλισσόβα, που δίνουν την ευκαιρία στους αναγνώστες σας να με γνωρίσουν και σαν άνθρωπο.

Σας εύχομαι από καρδιάς προσωπική και επαγγελματική επιτυχία.

Άννα Γαλανού,"Σμαράγδι στη Βροχή",εκδ.Διόπτρα

Απόσπασμα από το βιβλίο

Η μετανάστευση τότε ήταν στο φόρτε της. Η Ελλάδα έδιωχνε αδιάφορη τα νιάτα της στην ξενιτειά, αφού δεν είχε τίποτα καλύτερο να τους προσφέρει. Οι δελεαστικές φωνές της Αυστραλίας, της Αμερικής, του Καναδά, της Γερμανίας και του Βελγίου ακούγονταν τόσο μεγαλοπρεπείς, όλες τους έσταζαν χλιδή και πλούτο. Καμιά σχέση με τα φτωχά Ελληνικά χωριά, γεμάτα από κάματο και πείνα. Καμιά σχέση με τις επαρχιακές πόλεις που ζούσαν με το παραμύθι της πρωτεύουσας, που όμως πολύ γρήγορα ξέφτιζε στα μάτια τους. Οι κοπέλες δούλευαν είτε υπηρέτριες σε σπίτια, είτε από το πρωί ως το βράδυ στα εργοστάσια για ένα ξεροκόμματο και οι άνδρες χαμαλίκι, ή στις οικοδομές. Ζωές χωρίς προοπτική και χωρίς μέλλον!

Βέβαια κανένας δεν μιλούσε για τα πιάτα που περίμεναν στοίβες στην Αμερική, για τις στοές στα ανθρακωρυχεία του Βελγίου και για τις απάνθρωπες συνθήκες στα εργοστάσια της Γερμανίας. Κανένας δεν έκανε αναφορά για τις φτωχές κοπέλες που πήγαιναν νύφες και που τις επέλεγαν συγγενείς και γαμπροί μέσα από εβδομαδιαίες φωτογραφίες, μόνο και μόνο για να διατηρηθεί το ακέραιο της φυλής! Κανένας δεν μιλούσε και για το ρατσισμό που αντιμετώπιζαν οι μετανάστες, για τις άθλιες συνθήκες που ζούσαν, για τις ατέλειωτες ώρες δουλειάς και για την απαξιωτική αντιμετώπιση από τους ντόπιους. Όλοι έφευγαν με το όνειρο της καλύτερης ζωής, δεμένο σαν κόμπος στην άκρη του μαντιλιού τους και με την βεβαιότητα ότι οι μέρες που θα ξημέρωναν από δω και μπρος, θα ήταν όλες ρόδινες.

Βιογραφικό

Η Άννα Γαλανού γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Πεζά του Ηρακλείου Κρήτης. Σπούδασε Οικονομικά και ασχολήθηκε με τη Διαφήμιση και το σχεδιασμό εντύπων.

Από πολύ μικρή ηλικία ξεκίνησε να γράφει στην αρχή μικρά έμμετρα ποιήματα και αργότερα διηγήματα και άλλα είδη πεζού λόγου.

Στην Β’ Λυκείου απέσπασε το πρώτο Παγκρήτιο βραβείο για τη συγγραφή κειμένου της για το βιβλίο Αναφορά στο Γκρέκο του Νίκου Καζαντζάκη και την αμέσως επόμενη χρονιά κέρδισε το πρώτο Πανελλήνιο βραβείο αποφοίτων Λυκείου, με τη μελέτη που έκανε συνολικά πάνω στο έργο του Καζαντζάκη.

Στη συνέχεια ασχολήθηκε με την ποίηση και δυο χρόνια αργότερα το ποίημα της ‘’Άδειος κόσμος’’πήρε δεύτερο Πανελλήνιο βραβείο και βραβείο ΕΡΤ και συμπεριλαμβάνεται σε πάνω από είκοσι ποιητικές συλλογές.

Στα επόμενα χρόνια απέσπασε πολλές διακρίσεις με τη συμμετοχή της στα λογοτεχνικά δρώμενα της χώρας και απέσπασε το πρώτο Πανελλήνιο βραβείο με το διήγημα της ‘’ Με Αντίπαλο Τη Ζωή’’. Δυο χρόνια αργότερα πήρε το δεύτερο βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου θεατρικού συγγραφέα με το θεατρικό της έργο ‘’Το Τέλος Μιας Κωμωδίας’’, σε Πανελλήνιο διαγωνισμό της ΕΡΤ. Το έργο της αυτό μεταγλωττίστηκε στα Ισπανικά και Πορτογαλικά. Έχει γράψει πολλά πεζογραφήματα, ποιήματα καθώς και τα παραμύθια: Ένας φτωχός πλούσιος, το παραμύθι του καθρέπτη και ο Νικήτας.

Από τις εκδόσεις Ωκεανίδα κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά της:

Αντιμέτωποι με το Χθες

Το Παράπονο μου Μια Κραυγή

Οι Τρεις Φωτιές

Από τις εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ κυκλοφορούν :

Σμαράγδι στη Βροχή

Τότε που τραγουδούσαν οι Θεοί

Παιδικά:

Ο Λόκο στο σχολείο

Ο Λόκο στο χιόνι

Ο Λόκο και οι γάτες του

Η Άννα Γαλανού θα βρίσκεται στο Βόλο την Τετάρτη 29 Απριλίου,στο καφέ Lobby,Δημητριάδος 178Α,στις 7.30 το απόγευμα.

                                           Δημήτρης Στεφανάκης

                     "Μέσα από τη δική του,μικρή ιστορία,κάθε άνθρωπος

           μαθαίνει να αντιστέκεται, να ονειρεύεται, να ερωτεύεται, να ελπίζει."

Ο βραβευμένος συγγραφέαςΔημήτρης Στεφανάκης μιλά σε πρώτο πρόσωπο για το βιβλίο του:

"Ο χορός των ψευδαισθήσεων",που βρίσκεται από τις 2 Απριλίου στα βιβλιοπωλεία( εκδόσεις Ψυχογιός).

Μετά τις "Μέρες Αλεξάνδρειας",συμπλήρωσε με το "Φιλμ Νουάρ" και την "Άρια,ο κόσμος από την Αρχή" μια τριλογία για τον κοσμοπολιτισμό,ταξιδεύοντάς μας αναγνωστικά σε άλλες εποχές,ενώ με το Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι, παρέα με τον Αλμπέρ Καμύ,τελειώνει,όπως ο ίδιος λέει, τον κύκλο που τον εντάσσει στους κλασικούς συγγραφείς της γενιάς του.

"Σήμερα αφήνω πίσω μου τον διεθνικό αυτό σύμπαν, για να επιστρέψω στο μοντέρνο κόσμο και να αναμετρηθώ μαζί του ως συγγραφέας της νέας χιλιετίας,είχε πει στην τελευταία του συνέντευξη στη Θ. Η πικρή γεύση που άφησαν τα τελευταία χρόνια με την κατάρρευση του μεταπολιτευτικού ονείρου αλλά και η ανεπίστρεπτη νιότη μιας ολόκληρης χώρας που θα νοσταλγούμε εφεξής, αποτελούν τον αφηγηματικό μίτο στο νέο μου μυθιστόρημα. Η σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα δεν έχει να επιδείξει μεγαλειώδεις κόσμους, διαθέτει ωστόσο τη δική της μυθιστορηματική δυναμική. Η γοητεία της σύγχρονης λογοτεχνίας συνίσταται στο γεγονός ότι μπορεί να δώσει σε μια παρέα απλών ανθρώπων επικό ανάστημα ισάξιο ενός Αγαμέμνονα ή ενός Άμλετ. Στο νέο μου μυθιστόρημα δεν αναζητώ μόνο καινούργιους μύθους αλλά και νέα εκφραστικά μέσα και μέσα από όλα αυτά την εξέλιξή μου ως μυθιστοριογράφου.

Με αφορμή την κυκλοφορία του "Χορού των Ψευδαισθήσεων",ο Δημήτρης Στεφανάκης,εξηγεί:

"Κατά κάποιον τρόπο κουράστηκα να δημιουργώ μεγαλεπήβολους κόσμους, πίσω από τους οποίους κρύβονται ένα σωρό σχόλια για το σήμερα, αποφάσισα δηλαδή να αναμετρηθώ μετωπικά με την εποχή μου και να (απο)δείξω ότι κυρίως είμαι ένας συγγραφέας του σήμερα, αυτό ήταν το βασικό μου κίνητρο.

Αυτό το βιβλίο θα έχει και συνέχεια, όσον αφορά το πλαίσιο που θα κινηθώ και στα επόμενα ,προσπαθώ δηλαδή να αρχικά να οικοδομήσω έναν μύθο για την ίδια την Αθήνα ως Μητρόπολη, αλλά πέρα από αυτό να δω το σήμερα, την Ελλάδα του σήμερα, τους Έλληνες, τους ανθρώπους που ζουν δίπλα μου, να μπορέσω να δώσω στον αναγνώστη να καταλάβει πώς αυτοί οι άνθρωποι εξελίχτηκαν αυτές τις δύο δεκαετίες, μέσα από αυτές τις καταιγιστικές αλλαγές. Η εποχή του ’90 είχε κάτι από τη ρομαντική εκδοχή της ζωής, δεν υπήρχαν κινητά, δεν υπήρχε υπολογιστής σ’ αυτόν τον βαθμό, δεν υπήρχε Facebook, Skype, η ζωή μας ήταν λιγότερο ,ψηφιακή, λιγότερο διαδικτυακή, ήταν πιο πραγματική.

Όσον αφορά την εξέλιξη της μυθοπλασίας,πλέον αντιμετωπίζω την σύγχρονη Ελλάδα ως εμπειρία των δύο τριών προηγούμενων δεκαετιών. Πέρα από τις καταιγιστικές αλλαγές που είχαμε στην καθημερινότητά μας, βιώσαμε λίγο-πολύ τον πολιτισμό της πρώτης δεκαετίας του 2000 ο oποίος έφερε την απρόσμενη πτώση της δεύτερης δεκαετίας. Μέσα σ αυτό το κλίμα αμηχανίας, στο οποίο λίγο πολύ είμαστε όλοι εγκλωβισμένοι, εγκλωβίζονται και οι δικοί μου ήρωες. Πρόκειται δηλαδή για παιδιά, για ανθρώπους που στη δεκαετία του ’90 ήταν φοιτητές, οραματίζονταν ένα λαμπρό μέλλον, χόρευαν λάτιν χορούς, το γλεντούσαν, κατά κάποιον τρόπο.

Η βασική ηρωίδα, η Έλια, είναι δασκάλα χορού, η οποία μετά τις σπουδές της έχει κάνει καριέρα στο εξωτερικό ,επιστρέφει στα δύσκολα χρόνια, τώρα, και προσπαθεί με τον αφηγητή ,το Μάνο Πιερίδη, να αναπληρώσει τα χαμένα βήματα του έρωτα, να εκπληρώσουν αυτό το ανεκπλήρωτο όνειρο της πρώτης μετεφηβικής ηλικίας. Κι αυτό το κάνουν μέσα από τα βήματα του Αργεντίνικου τάνγκο.

Το μυθιστόρημα κινείται στο σήμερα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, με την κρίση, με την αμηχανία ενός ολόκληρου λαού, με τις δυσκολίες του, με κάποιες τραγικές επιπτώσεις, όπως είναι η αυτοχειρία του Αλεκίνου, του αινιγματικού ήρωα, αλλά ταυτόχρονα και πάνω σ΄ ένα πλαίσιο χορού.

Ο χορός έχει μια πολύ μεγάλη σημασία σ΄ αυτό το βιβλίο, είναι μια δεύτερη γλώσσα ουσιαστικά, με την οποία πολλοί από τους ήρωες εκφράζουν τα μύχια συναισθήματά τους, μεταξύ των οποίων και τον έρωτα.

Πιστεύω ότι ο άνθρωπος, πέρα από τα μείζονα γεγονότα της ιστορίας ,αν υποθέσουμε ότι η Κρίση είναι ένα μείζον γεγονός της Ιστορίας, έχει τη δική του μικρή ιστορία. Μέσα από αυτή τη μικρή ιστορία μαθαίνει να αντιστέκεται, να ονειρεύεται, να ερωτεύεται, να ελπίζει.

Μότο σ΄ αυτό το βιβλίο είναι το: «για ποιον αγαπάμε, αν όχι για εμάς τους ίδιους». Στην πραγματικότητα, «για ποιον αντιστεκόμαστε, αν όχι για εμάς τους ίδιους», «για ποιον ζούμε, αν όχι για εμάς τους ίδιους», «για ποιον γράφουμε, αν όχι για εμάς τους ίδιους»……..

Ουσιαστικά, όλο αυτό οικοδομεί έναν κώδωνα κρούσης στον εσωτερικό μας κόσμο, κι αυτό είναι η λογοτεχνία.

Η λογοτεχνία χρησιμοποιεί ένα φόντο πάντα. Αλλά πέρα από αυτόν το φόντο πρέπει να χτίσει, να οικοδομήσει και τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων. Κι αυτό πρέπει να είναι καθαρό, ώστε να μπορεί να έχει πρόσβαση και ο αναγνώστης. Μέσα από αυτούς τους μικρόκοσμους των ηρώων βρίσκει στοιχεία για να εμπνευστεί και να ταυτιστεί και ο αναγνώστης και να προεκτείνει έτσι την ανάγνωση ενός βιβλίου. Ένας συγγραφέας είναι ένα πεπερασμένο ον, δεν μπορεί να τα σκεφτεί όλα.

Ο κάθε αναγνώστης σκύβει και βρίσκει και τα προσωπικά του αισθήματα μέσα σε ένα βιβλίο κι αυτό είναι και το δημιουργικό στοιχείο της ανάγνωσης .

Η ανάγνωση δεν είναι απλά μια παθητική διαδικασία, στην πραγματικότητα ο αναγνώστης αναδημιουργεί ένα βιβλίο.

Δημήτρης Στεφανάκης

," Ο Χορός των ψευδαισθήσεων"

εκδ.Ψυχογιός.

Απόσπασμα από το βιβλίο:

Ζούμε στη χώρα των παραμυθιών.

Ζούμε στη χώρα των παραμυθιών. Το σκεφτόμουν τη μέρα της παρουσίασης της βιογραφίας του Αλεκίνου σε γνωστό βιβλιοπωλείο του κέντρου έξι μήνες μετά το θάνατό του, κοιτάζοντας το γιγαντιαίο πανό που κοσμούσε την βιτρίνα,πλημμυρισμένη από τα αντίτυπα του βιβλίου. Παραμέρισα, για να διευκολύνω το τηλεοπτικό συνεργείο που κάλυπτε την εκδήλωση και άκουσα τον επικεφαλής να λέει: «Ζουμ στο Αλέξανδρος». Ύστερα,όλοι τους έσπευσαν στο κατάμεστο πατάρι όπου οι ομιλητές είχαν λάβει θέση στο πάνελ κι η οικογένεια της Αντωνίας είχε στρογγυλοκαθίσει στο πρώτο τραπέζι. Της ζήτησαν μια δήλωση κι εκείνη επανέλαβε αυτό που είχε πει πριν από μερικούς μήνες: «Όσοι νομίζουν ότι η υπόθεση του συζύγου μου θα μπει γρήγορα στο αρχείο δεν ξέρουν τι τους περιμένει».

8 Νοεμβρίου 2011. Ο Αλέξανδρος Σάντσας ή Αλεκίνος δίνει τέλος στη ζωή του διχάζοντας μια ολόκληρη χώρα που βρίσκεται ήδη σε κρίση. Ο Μάνος Πιερίδης, μέλος μιας παρέας στην οποία ανήκε ο αυτόχειρας, αναθυμάται στιγμές από την κοινή τους ζωή στη δεκαετία του ενενήντα. Η μνήμη του ψηλαφεί τα ανέμελα χρόνια της νιότης, τον ανεκπλήρωτο έρωτά του για την Έλια, τη νεαρή δασκάλα χορού, την πολυκύμαντη φιλία του με τον Σέργιο. Μέσα από μικρά και μεγάλα επεισόδια που οδηγούν στο σήμερα αναδεικνύεται το ψηφιδωτό χαρακτήρων ενός λαού που χόρεψε στον ρυθμό των ψευδαισθήσεων προτού βυθιστεί σε μια απρόσμενη περιπέτεια.

Ένα μυθιστόρημα για τη δοκιμασία της ζωής και του έρωτα με φόντο την πολύκροτη κρίση.

 

 

 

                                                            Μαργαρίτα Ζαχαριάδου
 

                                           Θέλησα να αποτυπώσω πόσο στο facebook 
                                                             δεν "υπάρχει" η Αλήθεια

 

 Με αφορμή το βιβλίο της :"Το παρόν αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας,(εκδ.Πόλις) ,ένα εντελώς καινούργιο εγχείρημα από εκδοτικής απόψεως,αφού αφορά την ανθολόγηση των αναρτήσεών της στο διαδίκτυο,η Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μιλά στις Διαδρομές για την εποχή του διαδικτύου και τη χρηστικότητά του.

Πώς και γιατί μια μεταφράστρια περνά στη θέση του συγγραφέα;

Πόσο σημαντική είναι η αίσθηση του χιούμορ εντός και εκτός διαδικτύου αλλά και πόσο οι "τοίχοι"του διαδικτύου μπορούν να συγκριθούν με το τυπωμένο χαρτί;

Και,τελικά,η Κρίση πόσο σχετίζεται με την αύξηση των χρηστών του διαδικτύου;

 

«Το παρόν αποτελεί προϊόν μυθο πλασίας» , ο τίτλος του βιβλίου σας,που αποτελεί μία ανθολόγηση των ποστς σας στο facebook. Τι σας παρακίνησε να μεταφέρετε στο χαρτί τις διαδικτυακές σας αναρτήσεις;
Μετά από 4-5 χρόνια σταθερής χρήσης του facebook, συνειδητοποίησα πως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν ούτως ή άλλως, πεδίο «μυθοπλασίας»: καθένας μας πλάθει εκεί έναν εαυτό και μια πραγματικότητα – ομοίως κι εγώ. Επίσης οι σχολιασμοί της πραγματικότητας φέρουν κατεξοχήν τη σφραγίδα της προσωπικής μυθολογίας καθενός. Στο facebook αντιλαμβάνεσαι ξεκάθαρα πόσο δεν «υπάρχει» η Αλήθεια, πόσο ασταθές υλικό είναι. Αυτή την ιδέα θέλησα να αποτυπώσω με έναν τρόπο πιο συνεκτικό –δηλαδή σε ένα βιβλίο– από ό,τι το έκανα κάθε μέρα στις σκόρπιες αναρτήσεις μου.

Πόσο εύκολο είναι να σταχυολογήσει κάποιος όσα γράφει καθημερινά στο διαδίκτυο; Με ποιο κριτήριο κάνατε τις επιλογές σας;

Αν εξαιρέσει κανείς το ατέλειωτο scrolling (αφού δεν είχα τα κείμενά μου συγκεντρωμένα πουθενά παρά μόνο διάσπαρτα στον «τοίχο» μου), δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολο, εφόσον είχα ένα λίγο-πολύ συγκεκριμένο αρχιτεκτονικό σχέδιο κατά νου για το τι θα είναι το βιβλίο. Επέλεξα αυστηρά εκείνα τα κομμάτια που μπορούσαν να οικοδομήσουν αυτό που ήθελα – την προσωπική μου μυθολογική πραγματικότητα. Είναι χαρακτηριστικό, για παράδειγμα, ότι απουσιάζει οποιαδήποτε αναφορά σε «επίκαιρα» γεγονότα. Τα επίκαιρα χάνονται μαζί με τον χρόνο. Είναι ευχάριστα ανησυχητικό το πώς δεν μπορείς να επιστρατεύσεις αυτό που κατεξοχήν θεωρούμε «πραγματικότητα» (δηλαδή τα γεγονότα) για να φτιάξεις το πορτρέτο της. Είναι δύο τελείως διακριτά πράγματα η επικαιρότητα και η πραγματικότητα. Η πρώτη ανήκει δικαιωματικά στη δημοσιογραφία. Η δεύτερη, στη λογοτεχνία.

Η πλειονότητα των κειμένων έχουν έντονη χροιά χιούμορ και αυτοσαρκασμού.Πόση ανάγκη έχει ο αναγνώστης αλλά και ο χρήστης του διαδικτύου από χιούμορ;

Το χιούμορ έχει την ευλογημένη ιδιότητα να σχετικοποιεί τα πάντα, και ιδίως τον εαυτό μας. Μας κάνει τη χάρη να μας πετάει έξω από το κέντρο του κόσμου, όπου νομίζουμε ότι βρισκόμαστε και να μας κάνει καλύτερους παρατηρητές, άρα, νομίζω, και αναγνώστες. Είναι μια γενικότερη στάση ζωής το χιούμορ. Δεν είναι καθόλου το ίδιο με την «πλάκα», που μπορείς να πεις ότι δεν χωράει σε όλες τις περιστάσεις. Η υπαινικτικότητα, για παράδειγμα, λειτουργεί σαν προτροπή για δημιουργική ανάγνωση και ερμηνεία. Για μένα, ως αναγνώστρια κατ’ αρχήν, αυτό είναι τεράστιο προσόν σε ένα κείμενο.

Δεν θα μπορούσα να μην επισημάνω την γλωσσοπλαστική δεινότητά σας, πάντα με άξονα το χιούμορ: για παράδειγμα, λέξεις-νεολογισμοί όπως: ραφιάνος,συναγχωμένη,διαπληκτρισμός,δείχνουν άριστη γνώση της γλώσσας.Πώς μια πολυβραβευμένη μεταφράστρια,αποφάσισε να περάσει στο χώρο της συγγραφής;
Νομίζω πως όλα τα ωραία πράγματα (πρέπει να) ξεκινούν ως παιχνίδι, και στη συνέχεια να διατηρούν αυτή την αίσθηση που έχουν για το παιχνίδι τα παιδιά: ένα εξόχως σοβαρό, χαρούμενο ξεμυάλισμα. Κάπως έτσι έβλεπα ανέκαθεν τη δουλειά μου, που είναι η γλώσσα. Το παιχνίδι μαζί της είναι αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινότητάς μου, ένα είδος επαγγελματικής παραμόρφωσης. Η γλώσσα φτιάχνει την αντίληψή μας και αντιστρόφως, άρα «πειράζοντας» τη γλώσσα, δημιουργείς κατά κάποιον τρόπο και νέα πεδία αντίληψης του κόσμου. Πάντως η απόφαση δεν ήταν και τόσο εύκολη. Έχοντας συνηθίσει στον υπέροχο ρόλο της σκιάς των συγγραφέων, η μετάβαση στο προσκήνιο (και μάλιστα με ένα μάλλον ακατάτακτο βιβλίο) έγινε μετά από μεγάλο δισταγμό.

Αλήθεια,σε ποιο λογοτεχνικό είδος εντάσσεται(τε) το βιβλίο σας;
Αυτό παραμένει μυστήριο! Οι Αγγλοσάξωνες έχουν εισαγάγει εδώ και πολύ καιρό την έννοια του flash fiction – πεζά μικρής και πάρα πολύ μικρής (αστραπιαίας) φόρμας, και πιθανώς αυτό το είδος να γειτνιάζει περισσότερο με τη μορφή των κειμένων του βιβλίου. Ώσπου όμως να εμφανιστούν και άλλα παρόμοια δείγματα, μάλλον το είδος θα παραμείνει μακαρίως αβάπτιστο.

Εσείς πώς χρησιμοποιείτε το facebook και γιατί; Σε τι σας "χρησιμεύει";
Είναι ένα μεγάλο παράθυρο με γερή σήτα και, εφόσον το επιλέξω, διπλά τζάμια και βαριές κουρτίνες. Είναι ενα μεγάλο θέατρο όπου ποτέ δεν ξέρεις τι ακριβώς έργο θα δεις. Είναι επίσης, για μένα προσωπικά, και κάτι σαν σημειωματάριο ή ημερολόγιο. Είναι πεδίο επικοινωνίας, επαφής, πλάκας ενίοτε. Ως ένθερμη οπαδός του γραπτού λόγου, βρίσκω ότι μου ταιριάζει πολύ περισσότερο από ό,τι, ας πούμε, το τηλέφωνο. Τέλος χρωστώ χάρη στους διαδικτυακούς μου φίλους που γίνονται για μένα, εκτός των άλλων, και ένα πολύτιμο φίλτρο ενημέρωσης για τα τρέχοντα.

Κρίση και χρήση του διαδικτύου: θέλετε να το σχολιάσετε;
Βλέπω τα δύο αυτά εν πολλοίς ως συγκοινωνούντα δοχεία. Προφανώς, η κρίση είχε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και επιπτώσεις, ταυτόχρονα όμως, όπως όλα τα πράγματα ήταν και θέμα πρόσληψης. Το διαδίκτυο είναι αλήθεια πως όξυνε τα πνεύματα. Η ευχέρεια της ανταλλαγής απόψεων μετατράπηκε σε ευχέρεια ανταλλαγής ύβρεων και εν συνεχεία σε σύμπηξη θεωρητικών στρατοπέδων (του καναπέ), που απλώς αλληλοτροφοδοτούνταν με αντιπάθεια και δηλητήριο. Διαβάζω συχνά πως έτσι «ξέρουμε πλέον ποιος είναι τι», και ομολογώ ότι με ανατριχιάζει ο απειλητικός τόνος της διαπίστωσης.

Τελικά,το χαρτί ή ο "τοίχος" που ποστάρουμε έχει μεγαλύτερη αίγλη; Είναι συγκρίσιμα;
Φυσικά το χαρτί! Μακράν. Έστω και αν έχει κανείς χιλιάδες «φίλους» και εκατοντάδες «like», ο τυπωμένος στο χαρτί λόγος διατηρεί σχεδόν την ίδια μαγική βαρύτητα που είχε από την εποχή του Γουτεμβέργιου. Είναι πολύ νεαρά ακόμα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να συγκριθούν με το βιβλίο. Κατά τη γνώμη μου, αποτελούν αφορμή δημιουργίας, μια πλατφόρμα, ακόμα και τόπου εξόρυξης υλικού δημιουργίας. Αλλά το όποιο υλικό, αν θέλει να έχει υπόσταση, αν θέλει να συνιστά έναν «κόσμο», απαιτεί μια δομή, αρχή, μέση και τέλος. Αυτό κάνουν τα βιβλία.

Θέλετε να μας μιλήσετε για τα επόμενα συγγραφικά και μεταφραστικά σας σχέδια;
Σχέδια μπορώ να κάνω μόνο για τη δουλειά μου, που είναι η μετάφραση. Περιμένω με ανυπομονησία, σε λίγες μέρες, να κυκλοφορήσει το Η Δύναμις και η Δόξα, του Γκράχαμ Γκρην, ένα πολύ σπουδαίο βιβλίο, από τις εκδόσεις Πόλις. Στα σκαριά έχω, επίσης για τις εκδόσεις Πόλις, το Ομαδικό Πορτρέτο με Κυρία, το opus magnum του Χάινριχ Μπελ, ενώ ετοιμάζω και για τις εκδόσεις Πατάκη μια συλλογή κριτικών δοκιμίων του Ντάνιελ Μέντελσον, με θέματα που ξεκινούν από τον Ρεμπό και φτάνουν, με την ίδια εκπληκτική διεισδυτικότητα, έως το Άβαταρ του Κάμερον. Ως προς τη συγγραφή, επαφίεμαι στην φιλανθρωπία των πραγμάτων να μου υποδείξουν, αν θέλουν, το επόμενο βήμα.

 

 

Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

Το Παρόν αποτελεί προϊόν μυθοπλασίαςΠόλις, 2014, σελ. 191

Ως δόκιμη και πολύπειρη μεταφράστρια, η Μαργαρίτα Ζαχαριάδου ανατέμνει με χειρουργική ακρίβεια τη γλώσσα, την αναποδογυρίζει, την υποβάλλει σε ακραίες δοκιμασίες· όχι βέβαια πως την αντιμετωπίζει ως πτώμα, κατάλληλο μονάχα για δεξιότεχνες τομές και ταριχευτικές ασκήσεις. Κάθε άλλο· τη γλώσσα την κυρώνει και την τιμά, κυρίως όμως την αντιμετωπίζει ως δραστήριο και απρόβλεπτο συμπαίκτη, με τον οποίο μπορεί κανείς να σκαρώσει σκανταλιές και συνωμοτικές αποδράσεις από τη συμβατικότητα, να στήσει παγίδες στην τυπική, καθημερινή λογική. Ολο αυτό το κλίμα της ευφρόσυνης συμβίωσης με έναν απαιτητικό αλλά και γενναιόδωρο συγκάτοικο, το αποτυπώνει σαφώς στο παρόν πεζογράφημα, το πρώτο που την εισάγει στη βιβλιαγορά με την ιδιότητα της συγγραφέως και όχι της μεταφράστριας. Στην ουσία, πρόκειται για μικρά κείμενα αναρτημένα στον «τοίχο» της, στην αρένα του facebook, ενός από τα λεγόμενα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης» που περισφίγγουν τη σύγχρονη διαπροσωπική επικοινωνία και με τη διαδραστική λειτουργία τους αποκαλύπτουν - ή επινοούν - παράλληλους κόσμους.(Λίζυ Τσιριμώκου,Το Βήμα)

 

Αν η πρώτη ενότητα δίνει τον τόνο και εισάγει τον εαυτό της και τον «άλλο εαυτό» της (1. «Το πρώτο πρόσωπο»), ακολουθούν τα πράγματα (2. «Αυτά») και τα πρόσωπα (3. «Αυτοί»), συμπρωταγωνιστές της σε μια «τρελή» καθημερινότητα, που δεν έχει τίποτε να ζηλέψει από τη μυθοπλασία. Επονται λοξές ματιές στο εργαστήρι της δουλειάς της (4. «Της μετάφρασης»), τον χρόνο (5. «Εντοιχισμένη ενηλικίωση»), προσπάθειες εμπλουτισμού των λεξικών με εξαίρετα παραδείγματα πορτμαντό λέξεων (6. «Εκτός λεξικού») και, τέλος, μεγαλύτερες και συναρπαστικότερες αφηγηματικές ενότητες (7. «Ιστορίες από το Σαχλαμαράν»). Κυριολεξία και μεταφορά αντιμεταθέτουν τη λειτουργία τους, οι μηχανισμοί της αβλεψίας και του λάθους κυριαρχούν, οι ελεύθεροι συνειρμοί απογειώνονται.

"Σε μια λογοτεχνία όπου το χιούμορ μάλλον αποφεύγεται, δεν μπορεί παρά να υποδεχθεί κανείς με κάποια ανακούφιση τους θραυσματικούς αυτοσχεδιασμούς και τους εύστοχους αφορισμούς της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου

Αριστοτέλης Σαίνης(efsyn)

 

Το παρόν αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας" είναι ένα υπέροχο (και ιδιαίτερα πνευματώδες) βιβλίο, στο οποίο μπορείς να επανέρχεσαι από καιρού εις καιρόν, διαβάζοντας ένα λήμμα, μια "απογειωμένη" πρόταση, μια σελίδα. Τίποτα δεν είναι τυχαίο σ'αυτή την έξοχη κατασκευή, ενώ οι επιλογές των κειμένων (που αρκετά ή ενδεχομένως τα περισσότερα από αυτά είχαν "δημοσιευτεί" στο Facebook της συγγραφέως) είναι ευρηματικές και ακριβείς.(librofilo)

Έξοχο,σύγχρονο,ευρηματικό.Μια άριστη γνώστις της γλώσσας μας χαρίζει αναγνωστική απόλαυση-είτε ασχολούμαστε είτε όχι με την κοινωνική δικτύωση.

Χαριτίνη Μαλισσόβα

 

 

Βιογραφικό

Η Μαργαρίτα Ζαχαριάδου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969 και σπούδασε Ιστορία στη Φιλοσοφική Αθηνών και στο Πανεπιστήμιο της Konstanz, στη Γερμανία. Ασχολείται επαγγελματικά με τη μετάφραση και την επιμέλεια από το 1994. Παράλληλα έχει διδάξει επί πολλά χρόνια αρχαία ελληνικά σε μαθητές, ελληνικά σε ξένους και μετάφραση στο ΕΚΕΜΕΛ. Έχει στο ενεργητικό της πάνω από 30 μεταφράσεις, από τα αγγλικά και τα γερμανικά, που περιλαμβάνουν συγγραφείς όπως ο Κάφκα, ο Τουέιν, ο Στίβενσον, ο Κόου, ο Βιντάλ, ο Χάξλεϊ, ο Ντόκτοροου κ.ά., και συνεργασίες με πολλούς εκδοτικούς οίκους. Το 2011 τιμήθηκε από το ΕΚΕΜΕΛ με το Βραβείο Αγγλόφωνης Μετάφρασης για το βιβλίο "Χαμένοι",του Ντάνιελ Μέντελσον.