Είμαστε όλοι μια αγκαλιά!

           Είμαστε όλοι μια αγκαλιά!

                Χαριτίνη Μαλισσόβα
                 2013(διασκευή 2016)

                                 

Φέτος, στη Νεραϊδοχώρα, οι Νεράιδες και οι Πρίγκιπες του Χειμώνα έχουν
καλέσει τον Άγιο Βασίλη για να περάσει μαζί τους τα Χριστούγεννα.
Σε λίγες μέρες θα έχει πολλή δουλειά για να προλάβει να παραδώσει τα δώρα
, σε όλου του κόσμου τα παιδιά!

Όμως κάποιοι λείπουν από το γιορτινό τραπέζι...
Ποιοι είναι;
Γιατί έφυγαν;
Είναι αδύνατον να γιορτάσουν χωρίς να είναι όλοι μαζί.

Άλλη μια όμορφη μέρα  ξεκινά για τη Νεραϊδοχώρα.
Όλα είναι κατάλευκα, στολισμένα με το γιορτινό χρώμα των Χριστουγέννων και περιμένουν τον Άγιο Βασίλη για να γιορτάσουν όλοι μαζί την Πρωτοχρονιά.

Οι Νεράιδες και οι Πρίγκιπες του Χειμώνα μπαίνουν χαρούμενοι και
τραγουδούν:

"Έφτασαν και φέτος τα Χριστούγεννα παιδιά
το δέντρο μας στολίσαμε
φτιάξαμε και γλυκά.
Το γιορτινό τραπέζι στρώσαμε
με νόστιμα φαγητά.
Τον Άγιο Βασίλη περιμένουμε
να έρθει - με Χαρά
Κι Ελπίδα πως θα είμαστε υγιείς
Και τη φετινή χρονιά..."

Μπαίνει με χαρά και με φόρα  το ζωηρό Ξωτικό, κάνοντας την παρουσία του κάτι παραπάνω από αισθητή, φωνάζοντας χαμογελαστά:

-Να 'μαι κι εγώ στην παρέα μας...
Όλοι μαζί, παιδιά, να νιώσουμε το πνεύμα των Χριστουγέννων
και της Πρωτοχρονιάς
Στους συνανθρώπους μας να στείλουμε 

μήνυμα Ελπίδας και Χαράς!!

Κοιτάζοντας, όμως, με προσοχή μια μια τις Νεραϊδούλες κι έναν έναν τους
Πρίγκιπες, διαπιστώνει πως κάποιοι λείπουν.

Μα δεν βλέπω πουθενά,
ούτε τη Νεράιδα της Ελπίδας
Ούτε τον πρίγκιπα της Χαράς....
Πρίγκιπές μου και Νεράιδες
Εσείς, τι ξέρετε γι αυτό;
Πού να είναι οι δυο μας φίλοι;

Πού να τρέξω να τους βρω;

Νεράιδα της Υπομονής:

Φύγανε από κοντάμς

Μόνο αυτό ξέρω εγώ

Με υπομονή προσμένω 

να γυρίσουνε εδώ

Γιατί είμαστε παρέα 

και δεν γίνεται ,παιδιά,

να γιορτάσουμε μονάχοι

χωρίς Ελπίδα και Χαρά

Κάνω υπομονή και ξέρω

Πως το καλό μας Ξωτικό

Θα φροντίσει να γυρίσουν 

Και να μπούνε στο χορό,Λέει η Νεράιδα της Υπομονής

Και συμπληρώνει ανυπόμονα η Νεράιδα της επιμονής:

Επμονή χρειάζεται 

Να μάθουμε τι έγινε

Και οι δυο μας φίλοι τώρα

Δεν είναι πια  εδώ

Γιατί και πώς και τι;

Πού είναι το επειδή;

Νεράιδα της Επιμονής,εγώ

«Όλα τα θέλωΤ ΩΡΑ ΚΑΙ ΕΔΩ..

-Ως Νεράιδα της Ειρήνης, ξέρω πως οι δυο μας φίλοι έφυγαν, επειδή δεν άντεχαν
άλλο να βλέπουν τους ανθρώπους να μην ενδιαφέρονται για την Ειρήνη και να
γίνονται σε τόσα μέρη της Γης πόλεμοι, καταστροφές, τα παιδιά να μην έχουν
σπίτι, φαγητό, σχολείο....,είπε με δάκρυα στα αστραφτερά της μάτια η πανέμορφη Νεράιδα της Ειρήνης.

-Εγώ τους έχω ακούσει να λένε ψέματα στους γονείς, τους φίλους και τους δασκάλους τους και να συκοφαντούν τους συμμαθητές τους χωρίς λόγο. Τους βλέπω να λένε μισές αλήθειες που είναι χειρότερες και από το ίδιο το ψέμα.Εγώ, ο Πρίγκιπας της Αλήθειας
το βλέπω καθημερινά να γίνεται και με στενοχωρεί πολύ,
αμέσως συμπλήρωσε κάπως θυμωμένα ο Πρίγκιπας της Αλήθειας

Η Νεράιδα της Συμπόνιας αναφώνησε:
"Βλέπω πως οι άνθρωποι δεν συμπονούν τους συνανθρώπους τους, δεν βοηθά ο ένας
τον άλλον και συνεχώς κοιτάζουν το προσωπικό τους συμφέρον..".Ως Νεράιδα της Συμπόνιας,βλέπω πολλούς συνανθρώπους μας να νοιάζονται μόνο για τον εαυτό τους αι να αδιαφορούν για τον πόνο των άλλων,λες και η δυστυχία δεν μπορεί να χτυπήσει κάθε πόρτα. 

-Νομίζω πως η Αγάπη λείπει από τις ζωές πολλών παιδιών και εγώ, η Νεράιδα της
Αγάπης, είμαι βέβαιη ότι γι' αυτό έφυγαν η Νεράιδα της Ελπίδας και ο
Πρίγκιπας της Χαράς. Χωρίς Αγάπη δεν υπάρχει Χαρά, διαβεβαίωσε η Νεράιδα της Αγάπης, τρυφερά.

Η αγάπη!!!.,λέει με το γνωστό,ονειροπόλο ύφος της η Νεράιδα της Αγάπης.
Πανέμορφο συναίσθημα ..Όχι εγωισμός, όχι εμείς για τον εαυτό μας, αλλά εμείς για όλους...Αν το καταλάβαιναν αυτό όλοι,πόσοκαλύτερος θα ήταν ο κόσμος μας...
Όλα τα παιδιά θα είχαν στέγη, φαγητό, θα πήγαιναν ξένοιαστα στο σχολείο,
οι γονείς θα είχαν δουλειά θα πρόσφεραν αυτά που ήθελαν στα παιδιά τους..

Δε θα γίνονταν πόλεμοι, δε θα βασάνιζαν σωματικά και ψυχικά ο ένας τον άλλον,
δε θα ήταν άπληστοι και χωρίς αρχές και όρια στις σχέσεις τους οι άνθρωποι..
θα έλεγαν καλημέρα με χαμόγελο, δε θα ήταν κατσούφηδες..
θα βασίλευε η χαρά, η ειρήνη ,η αγάπη παντού..,συμπληρώνει η πανέμορφη Νεράιδα της Ειρήνης.

-Ούτε χωρίς Υγεία, υπάρχει Ελπίδα και Χαρά, ακούστε κι εμένα, που προστατεύω
αυτό το πολύτιμο αγαθό, την Υγεία μας, είπε προβληματισμένος , ο Πρίγκιπας της πολύτιμης Υγείας. Και δεν εννοώ μόνο την σωματική μας υγεία, αλλά και την υγεία της ψυχής μας.Ίσωςείδαν πόσοι άνθρωποι δυστυχούν και νοσούν γι’ αυτό και δεν άντεξαν.Ξέρουν, όμως πως εγώ είμαι εδώ και τους προστατεύω.

-Ως Πρίγκιπας του Παιχνιδιού έχω να σας πω ότι βλέπω τα μικρά παιδιά να
τσακώνονται και να μην παίζουν μεταξύ τους, να κοροϊδεύει συχνά το ένα το
άλλο...τους έχω δει να στενοχωριούνται όταν βλέπουν άλλα παιδιά να βρίζουν να χτυπάνε και να ασκούν βία … ίσως γι' αυτό να έφυγαν...,είπε λυπημένα ο Πρίγκιπας του παιχνιδιού.

-Εγώ είδα κάποια παιδιά να φέρονται με αγένεια στους δυο μας φίλους και έχω την εντύπωση ότι γι' αυτό έφυγαν. Πληγώθηκαν από την κακή συμπεριφορά τους και τώρα νομίζουν ότι δεν έχουν θέση στη ζωή μας .Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί κάποιοι άνθρωποι δεν μπορούν να πούνε «ευχαριστώ», «παρακαλώ.»Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί επιλέγουν το δρόμο της αγένειας.Είναι τόσο δύσκολο να δειξουνσεβασμό κι εγνωμοσύνη; Ως Πρίγκιπας της
Ευγένειας, κάτι ξέρω κι εγώ, είπε με πληγωμένο ύφος ο Πρίγκιπας της Ευγένειας.

Με όλη τη σοβαρότητα και την επιβλητικότητά της ,η Νεράιδα της Σοφίας, κάνοντας ένα βήμα μπροστά στράφηκε σε όλους και με σταθερή φωνή είπε:
"Ελπίζω να καταλάβουν ότι δεν μπορούμε να γιορτάσουμε ούτε τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, αλλά και καμιά γιορτή χωρίς να είναι και εκείνοι μαζί μας .
Δε χρειάζεται ιδιαίτερη Σοφία γι αυτό. Π ρ έ π ε ι ,λοιπόν, να γυρίσουν ξανά κοντά μας."

Οι ενέργειές μας πρέπει να είναι μεθοδευμένες

Και οι προτάσεις μας ,σωστά διατυπωμένες.

Όσο κι αν είναι πληγωμένοι οι φίλοι μας 

Οφείλουν να καταλάβουν

να μετανιώσουν 

στη Νεραϊδοχώρα μας να γυρίσουν 

και χαρά σε όλους μας να δώσουν.

Κάποια ευαίσθητη χορδή τους θα αγγίξουμε

Κι έτσι τη χαρά και την Ελπίδα μας 

Πίσω θα γυρίσουμε

Είμαι η Νεράιδα της Ευαισθησίας

Όχι του δράματος,μα της ουσίας,

είπε η Νεράιδα της Ευαισθησίας.

Τέλος, ο πρίγκιπας του Φωτός, ρίχνοντας ακτίνες μαγικής λάμψης συμβούλεψε :
"Ας φωτίσουμε τις καρδιές μας όλοι, λοιπόν, με όλες τις αρετές που έχουμε όλοι μαζί.:
Την Αγάπη, την Ειρήνη, την Υπομονή, τη Συμπόνια, τη Σοφία, την Αλήθεια, την
Ευγένεια, αλλά και την Υγεία και το Παιχνίδι, που χωρίς αυτά δεν είναι
ευτυχισμένο κανένα παιδί, κανένας άνθρωπος στον κόσμο.
Και, γυρίζοντας στο Ξωτικό, λέει αποφασιστικά:
Τρέξε, γρήγορα, καλό μας Ξωτικό, να βρεις τους δυο φίλους μας, να τους πεις πόσο μας λείπουν και να τους φέρεις κοντά μας.
Σε λίγο έρχεται ο Άγιος Βασίλης και πρέπει να μας βρει ό λ ο υ ς μαζί..."

Το ξωτικό παίρνει φόρα ,ανεβαίνει στο έλκηθρο της Νεραϊδοχώρας και τραγουδά, προσπαθώντας να εμψυχώσει τους φίλους του:

"Φεύγω, τρέχω και γυρνώ
Τους δυο φίλους μας να βρω...
Δε θα αργήσω θα το δείτε
τη γιορτή μας θα χαρείτε...."

Οι νεράιδες, φανερά προβληματισμένες ,απορούν και ,κοιτάζοντας η μια την άλλη αναρωτιούνται:
- Θα τους βρει άραγε;

-Ναι, είμαστε βέβαιοι γι' αυτό, τις καθησυχάζουν με τη γνωστή τους αισιοδοξία οι Πρίγκιπες. ΟΙ Νεράιδες, κουνώντας τα ραβδάκια τους αμήχανα,με τη σειρά τους και η μία μετά την άλλη,τραγουδούν:

-Η Σοφή μου Κρίση δεν μπορεί να δώσει λύση...
-Ελπίζω, ελπίζω, μα εδώ με... απελπίζω...
- Συμπονώ, συμφωνώ, αλλά λύση δε θα βρω...
- Υπομένω, περιμένω, κάποια λύση αναμένω...

Επιμένω,επιμένω,πόσο πια να περιμένω;
-Πάντως χαίρουμε υγείας, δεύτερης ευκαιρίας...
-Με ηρεμία, ησυχία, με ειρήνη και γαλήνη λύση φαίνεται
να δίνει...
-Η αγάπη δίνει λύση, το όνειρό μας να αρχίσει....

Θα τα καταφέρει.Εγώ είμαι αισιόδοξη.Φύσει και θέσει,λέει με ένα σκανταλιάρικο χαμόγελο η Νεράιδα της Αισιοδοξίας.Το ζήτημα δεν είναι να είμαστε χαρούμενοι και να ελπίζουμε έτσι,επειδή πρέπει.Δεν επιβάλλεται η χαρά ούτε και μπορούμε να ελπίζουμε χωρίς να προσπαθούμε.Όσες δυσκολίες κι αν υπάρχουν στη ζωή μας,ας θυμόμαστε πόσο πολύτιμο αγαθό είναι και πόσο οφέιλουμε να την προστατεύουμε.Α,δεν χρειάζεται να μιζεριάζουμε.Είμαστε όλοι μαζί και θα τα καταφέρουμε.Αφήστε που το Ξωτικό πάντα τα καταφέρνει.Και ξέρετε γιατί:Eπειδή είναι κι αυτό αισιόδοξο.Κι επειδή σέβεται κι εκτιμά τους φίλους του και το δώρο της ζωής,Να μην με λένε Αισιοδοξία,αν δεν γυρίσουν όπου νά ναι.

-Μα ποιος είναι; Κάτι ακούω, λέει ο Πρίγκιπαςτου Φωτός και ενώ
όλοι τρέχουν με περιέργεια προς το μέρος του ,τι νομίζετε πως βλέπουν ;

Τον Άγιο Βασίλη να μπαίνει γελαστός και χαρούμενος.

-Να 'μαι, έφτασα κι εγώ!!!
Τη γιορτή σας για να απολαύσω
Νεράιδες μου, Πρίγκιπες και ξωτικό
Κι ύστερα με χαρά τα δώρα να μοιράσω
Σε κάθε πόλη και χωριό...
Τι κι αν είμαι ο ΄Αι Βασίλης
Ζεστασιά θέλω κι εγώ
Την ωραία σας παρέα
Που πολύ την αγαπώ...
Όλα τα παιδιά του κόσμου
Με τι Χαρά που με προσμένουν
και με  Ελπίδα πως τα δώρα
Θά 'ναι αυτά που περιμένουν, λέει τραγουδιστά.

-Μια και είπες για Χαρά
και για Αγάπη,
θα σου πω
πως τα δυο αυτά παιδιά μας
πάει να βρει το Ξωτικό.
Από την παρέα λείπουν
αλλά δεν μάθαμε γιατί.
Όμως, τώρα πια που ήρθες,
δώσε μας μια συμβουλή, τον ενημερώνει γρήγορα αλλά και του ζητά ,ευγενικά, όπως πάντα, άλλωστε, ο Πρίγκιπας της Ευγένειας .

-"Θα σας πω την άποψή μου,
αλλά να 'ρθουνε κι οι άλλοι !!!!
Θέλω όλοι να ακούσετε
μια αλήθεια ,πολύ μεγάλη"
εξηγεί ο Άγιος Βασίλης,

Και να που ,την ώρα που έλεγε αυτά, μπαίνει το Ξωτικό κρατώντας από το ένα χέρι τη Νεράιδα της Ελπίδας και από το άλλο τον Πρίγκιπα της Χαράς, κάνει έναν κύκλο μπροστά από τις Νεράιδες και τους Πρίγκιπες και τους αφήνει μπροστά τους, αγκαλιάζοντάς τους από τους ώμους τρυφερά. 
Οι Νεράιδες και οι Πρίγκιπες δεν ξέρουν πώς να δείξουν τη χαρά τους που βλέπουν ξανά κοντά τους  αγαπημένους φίλους τους.

Μα πώς τα καταφέρατε,καλό μας ξωτικό;λένε με μια φωνή.

Είναι πολύ απλό: τους είπα πόσο πολύ τους λείψατε,είπε το ζωηρό ξωτικό.

Η Νεράιδα μας καθόταν κλεισμένη στο σπίτι της και  απελπισμένη γι α όσα συμβαίνουν γύρω μας. Ο πρίγκιπας στεκόταν λυπημένος κοντά της. Μα, δεν σας λένε Απελπισία και Λϋπη ,τους είπα. Εσάς ο προορισμός σας είναι να δίνετε Ελπίδα  και χαρά στους φίλους σας και αν παίρνετε τα καλά που σας δίνουν οι άλλοι. Αν κρύβεστε και μένετε μόνοι, δεν θα κερδίσετε τίποτα. Αντίθετα θα προκαλέσετε μεγάλη στενοχώρια σε όσους σας αγαπούν. Εξάλλου,το έχουμε ξαναπεί:

-Να δίνεις,ΝΑ ΔΙΝΕΙΣ,αυτή είναι η χαρά στη ζωή!!!Γιατί ό,τι δίνεις αυτό τελικά θα πάρεις!,λένε για άλλη μια φορά όλες οι Νεράιδες μαζί!

Το Ξωτικό τούς ενώνει τα χέρια κι εκείνα χορεύουν...
Το ίδιο και όλα τα παιδιά ...
Το λόγο παίρνει ο ΄Αι Βασίλης και τους υποδέχεται με τα παρακάτω λόγια:

"Καλώς ήρθατε παιδιά μου
Καλώς ήρθες Ξωτικό
Θέλω μέσα απ' την καρδιά μου
Μια αλήθεια να σας πω,λέει συγκινημένος.
και συμπληρώνει στο ίδιο ύφος:
"Δεν μπορεί ποτέ, κανένας
να ζει μόνος του...
Γιατί πολύ απλά:
"ΟΛΟΙ ΕΧΟΥΜΕ ΑΝΑΓΚΗ Ο ΕΝΑΣ ΤΟΝ ΑΛΛΟ".

ΤΟ λόγο παίρνει η Νεράιδα της Ελπίδας και,στρέφοντας το λαμπερό της πρόσωπο στους αγαπημένους της φίλους:
"Πόσο μας λείψατε, αγαπημένοι μου φίλοι... ,"λέει, με μια ηρεμία στη φωνή της, που ποτέ άλλοτε δεν είχε.
"Τόσες ώρες που ήμουν μόνη κατάλαβα πως δεν έχει τίποτα αξία αν δεν μπορείς
να τα μοιραστείς με τους φίλους σου και αν δεν έχεις όλες αυτές τις αρετές που έχει ο καθένας από εσάς"

-Ναι, δεν μπορείς να βρεις τη Χαρά,
αν δεν έχεις κοντά σου την Υγεία,
την Ειρήνη, τη Σοφία, την Υπομονή,
την Αλήθεια, την Ευγένεια, τη Συμπόνια, την Αγάπη, το Φως...
Αν δεν έχεις ΟΛΑ αυτά τα καλά, δεν μπορείς να χαρείς τίποτα., συμπληρώνει τα λόγια της φίληςτου ο Πρίγκιπας της Χαράς, με βλέμμα γεμάτο από τα πιο όμορφα συναισθήματα που κατοικούσαν μέσα στη καρδιά του.

"Μα, κι εμείς, δε θα μπορούσαμε χωρίς εσάς...
Γίνεται γιoρτή χωρίς Ελπίδα και Χαρά; είπαν και ξέσπασαν σε χειροκροτήματα Πρίγκιπες και Νεράιδες μαζί.

Το Ζωηρό Ξωτικό, έδωσε το δικό του, ιδιαίτερο,όπως πάντα, τόνο στη χαρούμενη ατμόσφαιρα,λέγοντάς τους:
"Ελάτε, πιαστείτε όλοι από το χέρι, να κάνουμε έναν κύκλο...
Κι ας πούμε πως αυτός ο κύκλος είναι μια γερή ανθρώπινη αλυσίδα...
Κανένας δεν μπορεί να φύγει από τον κύκλο και η αλυσίδα να μην κοπεί.
Έστω και ένας αν λείψει.
Είμαστε όλοι μια παρέα
Με διαφορετικά χαρίσματα ο καθένας...
Αυτή είναι η χαρά της ζωής.
Ο ένας να συμπληρώνει τον άλλον.
Όλοι μαζί και χωριστά
είμαστε μία μεγάλη αγκαλιά!

Τα παιδιά, χαρούμενα πια που είναι πάλι όλοι μαζί, αγκαλιάζονται και αρχίζουν το τραγούδι και το
χορό, αν και, τελικά, 

"Κάθε μέρα είναι γιορτή όταν είμαστε όλοι μαζί´"

"Η γιορτή μας ας αρχίσει
Τώρα που είμαστε μαζί
Ο χορός να ξεκινήσει
Το τραπέζι να στρωθεί...
Πάλι βρήκαμε τη λύση
Στα προβλήματα, παιδιά
Αφού υπάρχει στη ζωή μας

Η φιλία, η μοιρασιά.
Και έτσι μάθαμε πως όλοι
Είμαστε πολύτιμοι, απλά,
Ξέρουμε πια πως είναι ανάγκη
Να είμαστε όλοι μια αγκαλιά. "

Εμείς που πάντοτε για εσάς θα τραγουδάμε

Χίλιες ευχές σας στέλνουμε γλυκά

Ο νέος χρόνος που σε λίγο θα έρθει

Να φέρει σ' όλους υγεία και χαρά

Των Χριστουγέννων η ξεχωριστή μαγεία

Νά 'ναι γιατρός της κάθε μας πληγής

Να μην υπάρχει άνθρωπος να υποφέρει

Να γίνει Ειρήνη σ' όλους τους λαούς της γης..

Τέλος

Info

Το παραμύθι "Είμαστε όλοι μια αγκαλιά",είναι ένα Χριστουγεννιάτικο  παραμύθι γραμμένο από τη δασκάλα Χαριτίνη Μαλισσόβα σε θεατρική μορφή και αποτελεί μέρος τριών παραμυθιών με ήρωες τις Νεράιδες,τους Πρίγκιπες του Χειμώνα και το Ζωηρό Ξωτικό,σε ρόλους "κομμένους & γραμμένους" για τους μαθητές της κάθε τάξης που συμμετέχει στο θεατρικό.

Με αφορμή την οικονομική κρίση και τα προβλήματα που αυτή επέφερε, οι μικροί μαθητές ενδύονται τους ρόλους της Χαράς,της Ελπίδας,της Υπομονής,της Σοφίας,της Υγείας και άλλων προτερημάτων αλλά και αγαθών.Το ζωηρό Ξωτικό με τη ζωηράδα και εξυπνάδα του βοηθά τα παιδιά να βρουν λύση στα προβλήματα που δημιουργούνται κάθε φορά.

Στις 16/12/16 παρουσιάστηκε στο Θέατρο της Παλιάς Ηλεκτρικής από τους μαθητές της Ε1´ τάξης του 3ου Δημ.Σχολείου Ν.Ιωνίας  με τη συνοδεία της ορχήστρας κιθαριστών Sempre Viva,και τη χορωδία τεσσάρων δημοτικών σχολείων (7ο,8ο,20ό,& 23ο)του Βόλου και της σοπράνο κ.Ράνιας Σταματίου

Άρης Σφακιανάκης:"Το πρώτο και σημαντικότερο λάθος υπήρξε ο διχασμός της φυλής"

                Άρης Σφακιανάκης

"Το πρώτο και σημαντικότερο λάθος υπήρξε ο διχασμός της φυλής"

Τρία χρόνια μετά το τελευταίο του βιβλίο, ο Άρης Σφακιανάκης επιστρέφει με την Έξοδο, με τον συγγραφέα να βρίσκεται στο πολιορκημένο Μεσολόγγι. Ο συγγραφέας του πολυδιαβασμένου Δεν ήξερες... δεν ρώταγες! μιλά για τους λόγους που τον οδήγησαν να καταπιαστεί με μια τόσο σημαντική ιστορική στιγμή καθώς και για το πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να ξεφύγει ένας συγγραφέας από τον τρόπο γραφής που τον έχει καθιερώσει στο αναγνωστικό κοινό.

Την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου,ο Άρης Σφακιανάκης θα βρίσκεται στο Βόλο.Στις 7.30 το απόγευμα,στο Public(Ογλ με Κονταράτου) θα συνεχίσουμε  ζωντανά τη συνομιλία μας για την Έξοδο παρουσία του αναγνωστικού κοινού της πόλης μας.

Έξοδος, ο τίτλος του νέου σας βιβλίου, ένα μυθιστόρημα που σηματοδοτεί και τη δική σας «έξοδο» από το στυλ γραφής με το οποίο σας γνωρίζαμε;

Η αλήθεια είναι πως είχα πια αρχίσει να πλήττω με τα ίδια μου τα γραψίματα. Είχαν γίνει προβλέψιμα και στατικά – τουλάχιστον για μένα. Η ομφαλοσκόπηση, το κοίταγμα μες απ’ την κλειδαρότρυπα του εαυτού μου και των αέναων περιπετειών του με τις γυναίκες είχε φτάσει σε ένα τέρμα (πήγα να γράψω τέλμα). Είπα λοιπόν να δοκιμάσω κάτι άλλο, να πάρω τον ήρωά μου –απ’ αυτόν δεν κατάφερα να απαλλαγώ ακόμα– και να τον μεταφέρω πίσω στο χρόνο. Και πιο συγκεκριμένα, στην περίοδο που εδημιουργείτο το νέο ελληνικό κράτος. Και μάλιστα –επειδή είμαι σαδιστής– τον έκλεισα μέσα στο Μεσολόγγι κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του από Τούρκους και Άραβες. Τον ανάγκασα να γευτεί την πείνα και τον θάνατο. Δεν μπόρεσα, παρ’ όλα αυτά, να του απαγορεύσω τον έρωτα. Είναι γνωστό σε κάθε συνεπή συγγραφέα ότι οι ήρωές του κάποια στιγμή σπάνε τα σκοινιά της μαριονέτας κι αποκτούν τη δική τους ζωή. Η ζωή του δικού μου ήρωα είναι προφανώς συνώνυμη του έρωτα. Κι έτσι, ο φτωχός, ερωτεύτηκε. Όσο για το «στυλ», αυτό που υπονοεί είναι ο προσωπικός τρόπος γραφής του κάθε δημιουργού, αυτό λοιπόν είναι παρόν πιστεύω και σε τούτο το μυθιστόρημα.

Ποια συγγραφική ανάγκη σάς ώθησε να ασχοληθείτε με ιστορικά γεγονότα;

Η απάντηση εδώ αγγίζει τα όρια της κοινοτοπίας. Η κρίση στην οποία στροβιλιζόμαστε έξι χρόνια τώρα μας ανάγκασε να στρέψουμε τα βλέμματα προς τα πίσω – να δούμε πού κάναμε λάθος. Ε, λοιπόν, εγώ πιστεύω ότι κάναμε λάθος από κτίσεως του νέου ελληνικού κράτους. Κάτι που συνέβη πριν διακόσια περίπου χρόνια. Τότε έγιναν τα πυρηνικά εκείνα σφάλματα που μας οδήγησαν έως εδώ. Εκείνα τα σφάλματα όσοι προσπάθησαν να τα διορθώσουν έφαγαν απλώς το κεφάλι τους – και δεν αναφέρομαι μόνο στον Καποδίστρια. Για εκείνη την περίοδο δεν έγραψε μόνο ο Μακρυγιάννης – που οι περισσότεροι έχουμε διαβάσει. Έγραψε ο Κολοκοτρώνης, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, ο Αμβρόσιος Φραντζής, ο Νικόλαος Κασομούλης, ο Τρικούπης, ο Κανέλλος Δεληγιάννης κι άλλοι πολλοί. Ήσαν όλοι παρόντες, έβλεπαν που αρμένιζε στραβά το πλοίο, μα δεν κατάφεραν να του αλλάξουν πορεία. Αν μελετήσουμε τα κείμενά τους, ίσως εμείς οι απόγονοί τους να διδαχτούμε και να αποφύγουμε τα ίδια λάθη. Και βέβαια το πρώτο και σημαντικότερο λάθος υπήρξε ο διχασμός της φυλής. Διαχρονική αξία των Ελλήνων.

Το χιούμορ είναι διάχυτο στο βιβλίο σας, παρόλο που ο ήρωάς σας –εσείς– έχει μπει σε μια δύσκολη στιγμή της Ιστορίας. Πιστεύετε πως τα πιο σοβαρά λέγονται με αστείο τρόπο;

Το χιούμορ έχει να κάνει με το πόσο στα σοβαρά παίρνει κανείς τη ζωή και όσα του συμβαίνουν καθώς τη βιώνει. Κάποτε επικρατεί η τραγωδία –βλέπε τα βιβλία του Γκόρκι– και κάποτε η κωμωδία – βλέπε τον Τζερόμ Τζερόμ. Προσωπικά πιστεύω στη σωστή δοσολογία, κάτι πολύ δύσκολο να πετύχει κανείς στη λογοτεχνία, είναι γεγονός. Όσο για το δικό μου χιούμορ, είναι κομμάτι του εαυτού μου – επομένως πολύ δύσκολο να το αποχωριστώ, ακόμη και στις δυσκολότερες των περιστάσεων.

Διαβάζοντας το βιβλίο είχα την αίσθηση πως οι πρώτες σελίδες του αποτελούν ένα «πέρασμα», κάτι σαν «σύνδεση» του γνωστού τρόπου γραφής του Άρη Σφακιανάκη με αυτό που θέλει τώρα να δώσει. Πόσο ισχύει αυτό;

Στη συγκεκριμένη συγγραφική μου στιγμή, ήταν αδύνατο να γράψω ένα αμιγώς ιστορικό μυθιστόρημα. Χρειαζόμουν ένα «πέρασμα», μια σήραγγα που θα έβγαζε τον ήρωα από τον σύγχρονο κόσμο του 2016 σε εκείνον του 1826. Έτσι, ο ήρωας, παρά τις συμβουλές και τις παροτρύνσεις φίλων και γνωστών, αποφασίζει να το ρισκάρει και να δοκιμάσει την τύχη του. Αποδείχτηκε μια άτυχη επιλογή – αλλά αυτό έχει το ρίσκο. Και ο μεν ήρωας τραβάει των παθών του τον τάραχο, τον δε συγγραφέα δεν γνωρίζουμε ακόμα τι τον περιμένει από το αναγνωστικό κοινό, του οποίου τα γούστα είναι σαν τα χαρτιά του Ταρό – ποτέ δεν ξέρεις πότε θα σου βγει η φιγούρα του τρελού ή του θανάτου.

Τα στοιχεία γυναίκα και έρωτας, ωστόσο, δεν λείπουν από τη μυθοπλασία σας, ακόμα και μέσα στην αθλιότητα του Μεσολογγίου. Η Ιωάννα, μια νεαρή επίδοξη ποιήτρια στο σήμερα. Και η Λένια, η ερωμένη του Τζαβέλα, είναι στο στόχαστρο του συγγραφέα.

Δίχως τον έρωτα η ζωή θα ήταν μια τρέλα, μια έρημη χώρα, ένα άδειο ψυγείο. Πώς θα μπορούσε λοιπόν ένα ανθρώπινο πλάσμα –που έχει την ατυχία να είναι ήρωάς μου– να μπορέσει να διανύσει τη Γεδρωσία του βίου του χωρίς να αφήνεται ξανά και ξανά στον έρωτα; Αν μάλιστα αυτός ο έρωτας δεν υπάρχει, θα πρέπει να τον επινοήσει. Διαφορετικά, όλα του φαίνονται χωρίς νόημα, σαν ένας πίνακας ανεικονικής ζωγραφικής, ένα abstrait τοπίο όπου τα χρώματα διαγκωνίζονται το ένα με το άλλο, δημιουργώντας μια ξέφρενη παραζάλη που δημιουργεί θολούρα στον άμαθο θεατή.

Πώς ξέρετε ότι ήταν μια γυναίκα επιθυμητή η Λένια; Γιατί να είναι αυτή το αντικείμενο του πόθου;

Η Λένια συγκεντρώνει πάνω της ένα σωρό προτερήματα. Πρώτα απ’ όλα, είναι η γυναίκα κάποιου άλλου – άρα το κυνήγι της γίνεται ιδιαζόντως ελκυστικό από αρχής για έναν άντρα που καταδιώκεται από το σύνδρομο του Καζανόβα. Ύστερα είναι μόνο είκοσι ετών! Και όμορφη. Τι άλλο να ζητήσει ένας άντρας γύρω στα πενήντα; Και το ωραιότερο απ’ όλα: του αντιστέκεται! Δεν ενδίδει διόλου στον έρωτά του. Α, μα αυτό είναι θεσπέσιο! Κοντολογίς, τον κάνει να χάσει τα λογικά του. Πράγμα που τον σώζει μέσα σ’ εκείνο το θρίαμβο της πείνας και του θανάτου στο Μεσολόγγι. Η Λένια, αν και απροσπέλαστη, γίνεται η οπτασία εκείνη που θα τον οδηγήσει με ασφάλεια μες στη δαντική κόλαση που τον περιβάλλει. Της χρωστά ευγνωμοσύνη – χωρίς εκείνη, χωρίς την εμμονή του για εκείνη, ο ήρωάς μου θα ήταν από νωρίς χαμένος. Τώρα, έχει μια πιθανότητα.

Είναι γνωστή η αγάπη σας για τη λογοτεχνία και το ιστορικό μυθιστόρημα. Πόσο σημαντική είναι η ιστορική μνήμη για έναν λαό;

Η μητέρα μου πέθανε από άνοια. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της δεν θυμόταν ούτε τον άντρα της, ούτε τα παιδιά της – κι ας μας αγαπούσε τόσο. Μονάχα μια φράση επαναλάμβανε μονότονα: «Έλα! Έλα!». Ποιον καλούσε, άγνωστο. Καλούσε μήπως τη χαμένη μνήμη; Ποιος ξέρει; Κανείς δεν ξέρει. Κάπως έτσι σκέφτομαι και μια χώρα, ένα έθνος χωρίς ιστορική μνήμη. Σκουντουφλάει στα σκοτάδια, βαδίζει ψηλαφίζοντας, ώσπου να χαθεί στο χάος και τελικά στην ανυπαρξία. Ένας λαός χωρίς μνήμη είναι ένας λαός που ψάχνει τον τάφο του.

Το μυθιστόρημα που σας καθιέρωσε ήταν το Δεν ήξερες... δεν ρώταγες!, έμμεση αναφορά στο οποίο κάνετε και στην Έξοδο. Στην εικοσαετία (και πλέον) που πέρασε κι έχοντας ζήσει την περίοδο κατά την οποία οι συγγραφείς αποτελούσαν ένα κομμάτι του (τολμώ να πω) σταρ σύστεμ της εποχής, ποιες σημαντικές αλλαγές είδατε να συμβαίνουν στον εκδοτικό χώρο;

Εκείνη την υπέροχη παλαιά εποχή της δεκαετίας του ’80 οι συγγραφείς σταρ ήσαν όλοι άνδρες, βλέπε Τατσόπουλος, Ραπτόπουλος, Ταμβακάκης – και μαζί ο υποφαινόμενος. Ήταν μια χρυσή εποχή για τα αγόρια όντως. Ακόμη και εξώφυλλα είχαμε γίνει. Σήμερα σταρ είναι οι γυναίκες. Όλοι γνωρίζουν τη Λένα Μαντά, κανείς δεν αγνοεί τη Χρυσηίδα Δημουλίδου. Η διαφορά είναι ότι οι δικές μας πωλήσεις των βιβλίων έφταναν βία να αγοράσουμε ένα Φιατάκι, ενώ σήμερα τα κορίτσια χτίζουν με κάθε βιβλίο τους και μια έπαυλη. Δύσκολοι καιροί για πρίγκιπες.

Με γνώμονα το αναγνωστικό κοινό που τον ακολουθεί, πόσο δύσκολο είναι για έναν συγγραφέα να αλλάξει θεματολογία;

Είναι θέμα απόφασης. Σίγουρα είναι δύσκολο – απαιτεί να απαρνηθείς τις συγγραφικές σου ευκολίες και να ακολουθήσεις μονοπάτια άγνωστα και δύσβατα. Όμως πόσο πια ένας συγγραφέας θα αντέξει να αντιγράφει τον εαυτό του; Ίσως να μην του κάνει ιδιαίτερο κόπο, θα αντιτείνετε. Μπορεί. Εγώ ωστόσο είμαι Υδροχόος, μου αρέσει ήγουν το ταξίδι. Και ποτέ δεν επισκέπτομαι ξανά τα ίδια μέρη – λέμε τώρα. Τους αναγνώστες μου τους σκέφτηκα, είναι η αλήθεια. Βασανίστηκα στη σκέψη ότι μπορεί να μου γυρίσουν την πλάτη. Μα δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς. Αν με αγαπούν, θα με συντροφέψουν και σ’ αυτό μου το ταξίδι. Αν όχι, θα μάθω να ταξιδεύω μόνος.

Γιατί ένα τόσο σημαντικό μάθημα όπως είναι η Ιστορία δεν είναι ιδιαίτερα αγαπητό στους περισσότερους μαθητές;

Κάθε μάθημα, οποιοδήποτε μάθημα, εδράζεται πάνω στον καθηγητή που το διδάσκει. Είτε γιόγκα κάνεις είτε Ιστορία, από τον δάσκαλό σου θα εξαρτηθεί πόσο θα αγαπήσεις αυτό που θέλεις να μάθεις. Πόσο περισσότερο αν δεν σε ενδιαφέρει να το μάθεις. Από την ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση, το μόνο που σώζεται, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι το δημοτικό σχολείο. Από εκεί και πάνω οι καθηγητές γίνονται δημόσιοι υπάλληλοι και το παιχνίδι λαμβάνει τέλος. Στο πανεπιστήμιο αυτό που διδάσκεται είναι ο χαβαλές και οι καταλήψεις. Εννοείται πως δεν λείπουν ευτυχώς οι καθηγητές εκείνοι που με έμπνευση και αυταπάρνηση –κι αρκετές φορές μες στη χλεύη των άλλων– επιχειρούν να φωτίσουν το πνεύμα των μαθητών τους. Χάρη σε τέτοιους εξαίσιους φιλόλογους βρήκα κι εγώ το δρόμο μου στη λογοτεχνία. Τους χρωστώ αιώνια ευγνωμοσύνη και τους τιμώ στον αιώνα.

Είναι στα άμεσα σχέδιά σας να γράψετε ένα καθαρά ιστορικό μυθιστόρημα; Έχετε έτοιμο το επόμενο συγγραφικό σας βήμα;

Έχω έτοιμα τα επόμενα δύο βιβλία μου. Θέλω να πω, τα έχω έτοιμα μες στο μυαλό μου. Ξέρω την ιστορία που θα αφηγηθώ. Μένει το δυσκολότερο κομμάτι, να καθίσω και να τα γράψω. Έχουν να κάνουν και τα δυο με τα πρώτα εκείνα χρόνια του νέου ελληνικού κράτους. Περισσότερα θα μου επιτρέψετε να μην πω, γιατί θα χαθεί έτσι ακόμη και το δικό μου ενδιαφέρον να τα γράψω. Μου αρέσει να μιλάω για τα βιβλία μου μονάχα αφού τα έχω γράψει – αλλά μόλις σας είπα ένα ψέμα, ούτε τότε μου αρέσει να μιλάω γι’ αυτά. Προτιμώ να μιλούν οι αναγνώστες. Αλλά κι αυτό ψέμα είναι.

Βιογραφικό

Ο Άρης Σφακιανάκης γεννήθηκε το 1958 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα. Το πρώτο του βιβλίο με διηγήματα, Όταν βρέχει και φοράς παπούτσια κόλετζ, κυκλοφόρησε το 1981 από τις εκδόσεις Κέδρος. Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφόρησε το 1984 το δεύτερο βιβλίο του, Οι παράξενες συνήθειες της οικογένειας Μόρφη, το 1990 το τρίτο βιβλίο του, Ο τρόμος του κενού, το 1993 το τέταρτο βιβλίο του, Η νόσος των κινέζικων εστιατορίων. To 1998 κυκλοφόρησε το πέμπτο βιβλίο του, με τον τίτλο Δεν ήξερες... δεν ρώταγες!. Το μυθιστόρημα αυτό υπήρξε το πρώτο μιας τριλογίας που συνεχίστηκε με το Μπέιμπι Σίτινγκ. Ακολούθησαν τα βιβλία Το περσικό φιλί (2004), Μητροπόλεις, ιστορίες, παράδεισοι (Ελληνικά Γράμματα, 2006), Η μοναξιά δεν μου ταιριάζει (2008) και Ου μπλέξεις (2011). Συνέχισε με τα Παντρεμένες (2013) και Έξοδος (2016), και τα δύο από τις εκδόσεις Κέδρος. Έχει ασχοληθεί με τη μετάφραση και με το σενάριο.

Ιάκωβος Μαρτίδης "Το μεγαλύτερο και καλύτερο δώρο που μπορεί να προσφέρει ένας γονιός είναι ο εαυτός του"

            Ιάκωβος Μαρτίδης

"Το μεγαλύτερο και καλύτερο δώρο που μπορεί να προσφέρει ένας γονιός είναι ο εαυτός του"

Το βιβλίο-εγχειρίδιο για γονείς,εκπαιδευτικούς και παιδιά  με τίτλο "Πλάθοντας ευτυχισμένα παιδιά"είναι η αφορμή της συζήτησής μας με τον ψυχίατρο κ.Ιάκωβο Μαρτίδη.Σε μια εποχή εξόχως δύσκολη συνδυάζοντας παιδαγωγική άποψη και επιστημονική αντίληψη και με άξονα την ελληνική πραγματικότητα το βιβλίο καταδεικνύει τρόπους με τους οποίους μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να είναι ευτυχισμένα.

Ο Ιάκωβος Μαρτίδης γεννήθηκε στη Δράμα. Πέρασε με υποτροφία στην Ιατρική Σχολή τού Αριστοτελείου Πανεπιστημίου τής Θεσσαλονίκης. Τελείωσε με άριστα τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Κοινωνική Ψυχιατρική.Είναι δρυτικό μέλος τής Ελληνικής Εταιρείας για τη Γνωστική και τη Συμπεριφορική ψυχοθεραπεία και μέλος επιστημονικών συλλόγων και εταιρειών που ασχολούνται με τη ψυχική υγεία και τη ψυχοθεραπεία.

Είναι συγγραφέας των βιβλίων :Η ΑΓΑΠΗ ΣΤΗΝ ΠΡΙΖΑ, στο οποίο πραγματεύεται το ψυχολογικό ταξίδι τών σχέσεων στον έρωτα, το γάμο και το διαζύγιο και τού βιβλίου και ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ στο οποίο πραγματεύεται τα όσα θα άξιζε να γνωρίζει ένα ζευγάρι, προκειμένου να νοηματοδοτήσει τη ζωή του με αγάπη και ελευθερία και του βιβλίου.Το βιβλίο ΠΛΑΘΟΝΤΑΣ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ που εκδόθηκε τον Νοέμβριο,βρίσκεται ήδη στην 2η έκδοση.

Το βιβλίο σας "Πλάθοντας ευτυχισμένα παιδιά" είναι ένα βιβλίο-εγχειρίδιο για γονείς & εκπαιδευτικούς. Πείτε μας λίγα λόγια. 

Το βιβλίο αναλύει με έναν απλό και κατανοητό τρόπο εικοσιτέσσερα σημαντικά θέματα που αφορούν την σχέση γονιών-παιδιών, ανεξάρτητου ηλικίας   γονιών και παιδιών. Βοηθάει γονείς, παιδαγωγούς και εκπαιδευτικούς στην καλύτερη κατανόηση και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων. Συνδυάζει την τεκμηριωμένη παιδαγωγική άποψη και την επιστημονική γνώση.Υπάρχουν πολλά παραδείγματα μέσα από την ζωή, πολύ οικεία για τον αναγνώστη χωρίς θεωρητική ορολογία και μέσα από τον σχολιασμό τους αναδεικνύονται πολύ σημαντικά πράγματα που συνήθως μας διαφεύγουν και δημιουργούν προβλήματα στην ζωή μας. Η αμεσότητα τού τρόπου γραφής γοητεύει τον αναγνώστη και  πείθει τον γονιό να καταλάβει ότι είναι στο χέρι του σε μεγάλο βαθμό  να διαπλάσσει ευχαριστημένα και χαρούμενα παιδιά. Ταυτόχρονα καταδεικνύει και στο ενήλικο παιδί που δεν μεγάλωσε σε καλό -από ψυχοπαιδαγωγικήςάποψης- γονεϊκό περιβάλλον, ότι μπορεί να κάνει βαθμιαία τις αναγκαίες υπερβάσεις και να καλύψει τις όποιες ψυχολογικές του ανάγκες που έχουν αφετηρία την παιδική ηλικία.

Τα περισσότερα βιβλία με αντίστοιχους τίτλους έρχονται από την ξενόγλωσση βιβλιογραφία και αφορούν νοοτροπίες συνήθως ξένες προς την Ελληνική. Στο δικό σας βιβλίο επισημαίνεται η ελληνικότητα. Μιλήστε μας γι αυτό.  

Αυτό είναι αλήθεια και γι’ αυτό τα βιβλία ξένων συγγραφέων είναι δύσκολο να μιλήσουν στην ψυχή του Έλληνα γονιού. Διαφορετικές αρχές, διαφορετικές αξίες, άλλες συνήθειες, άλλη νοοτροπία, διαφορετικό πολιτισμικό περιβάλλον και όχι μόνον, είναι μερικοί λόγοι που σε μικρό ή μεγάλο βαθμό δεν απαντούν καίρια στα ερωτήματα του Έλληνα γονιού και δεν ανταποκρίνονται σε μεγάλο βαθμό στα προβλήματα της ελληνικής οικογένειας. Οι όποιες εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Μία ελληνίδα που πήγε να δουλέψει σε βρεφονηπιακό σταθμό του Λονδίνου, την δεύτερη μέρα εργασίας την κάλεσε η διευθύντρια του σταθμού και της είπε ότι αν εξακολουθεί να αγκαλιάζει τα παιδάκια (1-5 ετών) μπορεί να κατηγορηθεί για παιδοφιλία!  Και της το απαγόρευσε! Η βρεφονηπιοκόμος έμεινε άναυδη καθώς στην Ελλάδα συνήθιζε να αγκαλιάζει τα μικρά παιδάκια και ήταν ευχαριστημένα παιδάκια και γονείς… 

Πόσο νομίζετε ότι με τις υπάρχουσες συνθήκες -οικονομικές και συναισθηματικές- της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν πραγματικά τα παιδιά τους, όταν οι ίδιοι νιώθουν μετέωροι; 

Όταν κάποιος νιώθει μετέωρος είναι δύσκολο να βοηθήσει, καθώς του λείπει η ευστάθεια. Πρέπει πρώτα να βοηθήσει το εαυτό του να ισορροπήσει, να αποκτήσει ευστάθεια και μετά οι πιθανότητες να βοηθήσει αποτελεσματικά τα παιδιά του είναι περισσότερες. Βέβαια και αυτό είναι σχετικό και συζητήσιμο. Μην ξεχνάτε ότι οι οικονομικές συνθήκες πριν 60-80 χρόνια ήταν πολύ χειρότερες από τις σημερινές, αλλά υπήρχαν, όπως και σήμερα υπάρχουν γονείς που κάτω από δύσκολες συνθήκες μεγαλώνουν με ώριμο και καμιά φορά με θαυμαστό τρόπο τα παιδιά τους. Βεβαίως όταν δεν υπάρχουν τα προς το ζειν και είναι ζητούμενο ακόμη και ένα πιάτο φαϊ, ένα ποτήρι γάλα, εκεί τα περιθώρια στενεύουν απελπιστικά, καθώς όλη η προσοχή του γονιού στρέφεται προς την επιβίωση. Πάντως  ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις η ωριμότητα, η ενσυναίσθηση   και η αγάπη του γονιού προς τα παιδιά του  παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Από τη θέση του ψυχιάτρου πόσο βλέπετε να έχει επηρεάσει τους νέους γονείς η κρίση; 

Η κρίση έχει επηρεάσει όλους τους γονείς, νέους και μη. Πολλοί νιόπαντροι σκέφτονται αν θα κάνουν παιδί καθώς πιέζονται οικονομικά, αλλά και άλλοι αποφεύγουν ένα δεύτερο παιδί αναλογιζόμενοι τις οικονομικές δυσκολίες. Η υψηλή ανεργία επηρεάζει αρνητικά την ψυχολογική και κοινωνικοοικονομική ζωή των νέων γονιών και όχι μόνον. Υπάρχει ένα κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας για το αύριο και το χειρότερο είναι ότι ελπίδα δεν φαίνεται στο άμεσο μέλλον. Υπάρχει μία διάχυτη θλίψη και απαισιοδοξία. Βεβαίως προσωπικά πιστεύω ότι και στις λεγόμενες καλές εποχές υπήρχε κρίση. Κρίση αρχών και αξιών, μία μεγάλη πνευματική ένδεια, απότοκος της οποίας είναι η σημερινή οικονομική κρίση. Όμως δεν είναι αυτονόητο ότι η κρίση μόνον αρνητικά έχει επηρεάσει τους ανθρώπους. Για αρκετούς, όχι όμως για τους πολλούς, η κρίση ήταν μια καλή αφορμή για να αναθεωρήσουν αρχές και απόψεις, να ωριμάσουν και να δουν ποια είναι τα καίρια και τα ουσιώδη της ζωής. Και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προσπαθούν να ζήσουν  μια ζωή με νόημα και προοπτική. Χρησιμοποιώντας και παραφράζοντας ένα απόσπασμα του Χαλίλ Γκιμπράν θα έλεγα ότι η κρίση  σε αλωνίζει για να σε ξεσταχυάσει. Σε κοσκινίζει για να σε λευτερώσει από τα φλούδια σου. Σε αλέθει για να σε λευκάνει. Σε ζυμώνει ώσπου να γίνεις απαλός...

 Είναι "ώριμοι" και "πιο ενημερωμένοι" οι Έλληνες γονείς και εκπαιδευτικοί;

  Πιο ενημερωμένοι είναι, αλλά η επαρκής ενημέρωση από μόνη της δεν αρκεί για να είναι καλοί ως γονείς και ως εκπαιδευτικοί.   Μην ξεχνάτε ότι η μόρφωση δεν είναι συνώνυμη της παιδείας. Και ζητούμενο πρώτα είναι η παιδεία και μετά η μόρφωση.  Ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία οι εγκέφαλοί μας δεν είχαν να επεξεργαστούν τόσες πολλές πληροφορίες όσες σήμερα. Έχουμε εκατομμύρια ανθρώπων που περνάνε   ώρες μπροστά σε έναν υπολογιστή ή σε ένα κινητό, ώστε χάνουν την ικανότητα να σκέφτονται και να αισθάνονται. Στην εποχή λοιπόν της υπερφόρτωσης του ανθρώπου, γονιού και εκπαιδευτικού με ενημερώσεις και του βομβαρδισμού με εκατομμύρια πληροφορίες δυσκολευόμαστε να προσπεράσουμε τα όποια σκουπίδια και  να αξιολογήσουμε τα σημαντικά ώστε  να ξεχωρίζουμε το ουσιώδες από το επουσιώδες.  Ο Thomas S. Eliotείχε γράψει: «Είχαμε τη σοφία και την πνίξαμε στη γνώση, είχαμε τη γνώση και χαθήκαμε στην πληροφορία». Τώρα το κατά πόσο ώριμος είναι ο μέσος γονιός και εκπαιδευτικός αυτό είναι ένα καλό ερώτημα. Βεβαίως υπάρχουν εξαιρετικοί γονείς και εκπαιδευτικοί, βεβαίως υπάρχουν πολλοί ώριμοιγονείς και εκπαιδευτικοί, αλλά φοβάμαι πως  οι περισσότεροι    δεν είναι επαρκώς ώριμοι. Όσο θα έπρεπε, όσο θα άξιζε. Φυσικά υπάρχουν και κάποιοι που είναι ακατάλληλοι είτε στο ρόλο του γονιού είτε στο ρόλο του εκπαιδευτικού.

 

Συνεργασία σχολείου και οικογενειακού περιβάλλοντος: πόσο επιβεβλημένη κρίνετε ότι είναι; 

 Είναι αυτονόητη η συνεργασία καθώς οικογένεια και σχολείο «συναντώνται» στο πρόσωπο του μαθητή. Άλλωστε ας μη ξεχνάμε ότι κατά μία έννοια οι εκπαιδευτικοί είναι δεύτεροι γονείς. Πολλές φορές συμβαίνουν πράγματα στο σπίτι για τα οποία αν οι καθηγητές είναι ενήμεροι, για κάποια τουλάχιστον από αυτά, θα μπορούσαν να κατανοήσουν καλύτερα την δυσλειτουργική συμπεριφορά του μαθητή, άρα και να την διαχειριστούν αποτελεσματικότερα. Αυτό ισχύει και αντιστρόφως.

 Τι θα προτείνατε-συμβουλεύατε τους γονείς αυτές τις ημέρες, τις πρώτες μετά τη νέα χρονιά;

Αυτά που «προτείνω» σε κάθε ευκαιρία. Να επενδύουν καθημερινά στην σχέση με τα παιδιά τους. Θεωρώ ότι οι σχέσεις μας είναι ο πλούτος μας. Και η ποιότητα τών σχέσεων διαμορφώνει την ποιότητα της ζωής μας. Η επένδυση λοιπόν στην σχέση με τα παιδιά μας είναι μονάκριβη. Και επειδή ότι σπέρνουμε αυτό  εισπράττουμε, αξίζει να σπέρνουμε ότι ποιοτικότερο μπορούμε για να βλαστήσουν οι ποιοτικότεροι καρποί. 

Ιεραρχώντας τις "ανάγκες" των παιδιών θα μπορούσατε να δώσετε τις πιο σημαντικές  από αυτές; 

  Τα παιδιά έχουν ανάγκη από την αγάπη των γονιών και την αναγνώριση εκ μέρους τους ότι αξίζουν. Έχουν ανάγκη από ενθάρρυνση και ταυτόχρονα από οριοθέτηση. Έχουν ανάγκη από την παρουσία τους και όχι από τα πολλά τους δώρα. Το μεγαλύτερο και καλύτερο δώρο που μπορεί να προσφέρει ένας γονιός είναι ο εαυτός του. Το να μοιράζεται επαρκή χρόνο με τα παιδιά του ιδίως όταν είναι μικρά -κυρίως παίζοντας-, καλύπτει πολλές ανάγκες των παιδιών. Αργότερα καλό είναι να μοιράζονται κάποια χόμπι και δραστηριότητες.

 

Υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό που διατείνεται ότι δεν υπάρχουν στεγανά και συνταγές και πως κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και δεν μπαίνει σε εγχειρίδια. Τι απαντάτε σε αυτούς;

 

Πολλοί γονείς μού ζητούν να τους πω συγκεκριμένους τρόπους για   τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν με τα παιδιά τους. Μόνον που δεν υπάρχουν έτοιμοι τρόποι. Μού ζητούν να τούς δώσω λύσεις. Έλα όμως που δεν υπάρχουν προϋπάρχουσες λύσεις. Οι απαντήσεις στα προβλήματα είναι συζητήσιμες και είναι εξατομικευμένες. Κανόνες υπάρχουν, αλλά συνταγές δεν υπάρχουν.  Κατά μία έννοια το βιβλίο αυτό είναι μεν ένας πρακτικός «οδηγός» για θέματα και προβλήματα που αφορούν τα παιδιά, αλλά δεν είναι ένα συνταγολόγιο. Δεν δίδει έτοιμες λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν, γιατί η ίδια η ζωή είναι αλλεργική σε τέτοιου είδους «λύσεις».  Δεν προσφέρει συνταγές για άμεση εφαρμογή στην καθημερινότητα. Προσφέρει όμως βασικά στοιχεία για τη δημιουργία  μιας γραμματικής και ενός συντακτικού των σχέσεων γονιών-παιδιών γύρω από βασικά ζητήματα, ώστε να βοηθηθεί αποτελεσματικά ο φορτωμένος με τόσες έγνοιες και ευθύνες σύγχρονος γονιός. Το βιβλίο διαμορφώνει στάσεις ζωής, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο, αξιοποιήσιμο και χρηστικό για όλους τους ανθρώπους που ασχολούνται με παιδιά. Το βιβλίο αυτό είναι κάτι πολύ καλύτερο από ένα εγχειρίδιο

Μια ευχή σας για το 2017;

Να έχουμε υγεία, να είμαστε αγαπημένοι,τουλάχιστον με τους δικούς μας ανθρώπους και φυσικά να έχουν όλοι οι άνθρωποι δουλειά. Βλέπετε στις μέρες μας το να εύχεσαι να έχεις μια δουλειά είναι μια πολύ καλή ευχή.