Σοφία Στρέζου

 

 

 

 

" Μόνο η σωστή Παιδεία μπορεί να ανυψώνει

στις κλίμακες της ψυχικής ευδαιμονίας"

Παρουσιάζοντας το 2ο τόμο με τίτλο:"Αισθητικές αναλύσεις δημιουργών",αλλά και την πρόσφατη προσωπική της ποιητική συλλογή,"της Μνήμης,... κόκκινη θάλασσα",που κυκλοφορούν από την Άνεμος εκδοτική,η ποιήτρια και συγγραφέας Σοφία Στρέζου μιλά στις Διαδρομές για την δυσκολία του εγχειρήματος της ανάλυσης του έργου άλλων δημιουργών,για το κατά πόσο το προσωπικό στοιχείο εμπεριέχεται στο έργο της,αλλά και για τη γνώμη της για το σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα· «Επιδιώκω, λέει η ίδια, να φτάσω στην προσωπική ενσυναίσθηση του δημιουργού και αφού την ανακαλύψω, να την αποκαλύψω αισθητικά, στα μάτια των αναγνωστών.»

Η Σοφία Στρέζου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Χαλκηδόνα Θεσσαλονίκης. Σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και δημοσιογραφία. Από το 1986, ζει στην Αθήνα και στην Χαλκίδα. Δημοσιευμένα ποιήματά της υπάρχουν σε διάφορες ανθολογίες και σε λογοτεχνικά περιοδικά. Παρουσιάζει και απαγγέλλει κείμενα άλλων δημιουργών. Μια εξίσου σημαντική δραστηριότητά της, είναι η αισθητική ανάλυση στο έργο διάφορων λογοτεχνών. Άλλα έργα της είναι: «Νυχτερινό Πρελούδιο» (1987, εκδόσεις Νέα Σκέψη). «Ψυχής Αγγίγματα» (2010, ιδιωτική έκδοση). «Αισθητικές αναλύσεις δημιουργών» (2011, Άνεμος εκδοτική).

 

  

 Με χαρά σας καλωσορίζω στις Διαδρομές και στην εφημ. Θεσσαλία, κυρία Στρέζου. Παρόλο που σχετίζεστε με την Αθήνα, έχετε επιλέξει ως μόνιμο τόπο διαμονής σας την όμορφη Χαλκίδα, πόλη με πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τον Βόλο.

Σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση! Από τότε που σταμάτησα να εργάζομαι, αποφασίσαμε με την οικογένειά μου, να μετακομίσουμε στο εξοχικό μας σπίτι, που βρίσκεται σ’ ένα παραθαλάσσιο οικισμό στη Χαλκίδα και να το μετατρέψουμε σε μόνιμη κατοικία. Επιθυμία μεγάλη ήταν να αφεθούμε στους ευεργετικούς ρυθμούς της εξοχής. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, να έρθουμε πιο κοντά στη φύση, καθώς καθημερινά την απολαμβάνουμε! Είναι η ποιότητα ζωής που πάντα επιδιώκαμε να έχουμε και νομίζω πως την βρήκαμε! Πράγματι, οι δύο πόλεις έχουν κοινή συνισταμένη τη θάλασσα, που όλοι λατρεύουμε!

 "Αισθητικές αναλύσεις ποιητών", ο 2ος Τόμος, που κυκλοφορεί από την «άνεμος» εκδοτική.
Μετά από τρία χρόνια από την κυκλοφορία του πρώτου βιβλίου των «Αισθητικών αναλύσεων δημιουργών», ήρθε η στιγμή να κυκλοφορήσει ο 2ος Τόμος. Είναι μια ευτυχισμένη στιγμή, γιατί πιστεύω πως οφείλουμε να αναδεικνύουμε δημιουργούς, που το έργο τους είναι σημαντικό, αλλά δεν τυγχάνουν πάντα μεγαλύτερης αναγνώρισης. Με τούτη την προσπάθεια, θέλω να ελπίζω, πως το αναγνωστικό κοινό, θα τους ανακαλύψει στις σελίδες του και θα επιχειρήσει να μάθει περισσότερα για τους ίδιους και το έργο τους.

Με ποιο κριτήριο επιλέξατε τους ποιητές στους οποίους αναφέρεστε;
  Μοναδικό κριτήριο - είναι πάντα κατά την προσωπική μου άποψη - η ποιότητα της γραφής. Όταν ανακαλύπτω δημιουργούς που οι λέξεις τους έχουν εκείνο το ενδιαφέρον που με συγκινεί και τροφοδοτεί τις δικές μου αισθήσεις, τότε επιχειρώ μια αισθητική προσέγγιση στα λόγια τους. Και είναι αυτά τα λόγια, που επεκτείνουν την δική μου διαλεκτική, στην γεωγραφία του λόγου. Έτσι, μέσα από το έργο τους αναγεννάται ένα άλλο είδος Λόγου στην περιφέρεια της δημιουργικής έμπνευσης. Με αυτό τον τρόπο, εμβαθύνω στην ενσυναίσθηση του δημιουργού, αναγνωρίζοντας προσωπικά ή άλλα ερεθίσματα που τον οδήγησαν στην σχηματοποίηση της γραφής του

  Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για έναν ποιητή να δει με κριτική ματιά το έργο των συναδέλφων του; Και πόσο παρακινδυνευμένο είναι ταυτόχρονα;
Σίγουρα δεν είναι εύκολο! Απαιτεί γνώσεις, γιατί τις περισσότερες φορές δεν γνωρίζω προσωπικά τον δημιουργό. Τον ανακαλύπτω στις σελίδες του βιβλίου του και τον αποκαλύπτω στα μάτια των αναγνωστών. Τούτο βέβαια είναι αρκετά παρακινδυνευμένο. Ωστόσο, μετά από βαθιά μελέτη και διαβάζοντας λέξη προς λέξη το πόνημα, οδηγούμαι στα όρια της αναγνώρισης της προσωπικότητας, με κάποια ασφάλεια. Άλλωστε, αν αγαπά κανείς τους δημιουργούς, δεν έχει ανταγωνιστι
κή διάθεση. Υπάρχει η συνοδοιπορία στην ποίηση και στις διασχίσεις της.

Tι προσλαμβάνει ο αναγνώστης από το βιβλίο, αν δεν είναι ο ίδιος ποιητής, συγγραφέας ή φιλόλογος; Ποιο κίνητρο δίνετε στο μέσο αναγνώστη για να διαβάσει το βιβλίο σας;
 Δεκαεννέα δημιουργοί σε ένα μόνο βιβλίο είναι κίνητρο για όλους τους αναγνώστες! Υπάρχουν αποσπάσματα και δείγματα γραφής, που δίνουν την δυνατότητα αλλά και το εφαλτήριο, για ένα αναγνωριστικό ξεκίνημα στα ταξίδια των δημιουργών. Είμαι βέβαιη, πως μετά θα τους αναζητήσουν. Η εμπειρία από το πρώτο βιβλίο αυτό μου έδειξε. Ακόμα και σήμερα, λαμβάνω μηνύματα για δημιουργούς που δεν τους γνώριζαν, αλλά η δική μου οπτική ήταν το ερέθισμα μιας νέας αναζήτησης. Όσο για το εξειδικευμένο κοινό, σίγουρα θα βρει νέους αναγνωστικούς τόπους και τρόπους διατύπωσης της σκέψης.

Με δεδομένο ότι γνωρίζω και εκτιμώ ιδιαίτερα τη γραφή σας και δη την ποιητική, δε θα μπορούσα να μην αναφερθώ και σε αυτή. Η τελευταία σας ποιητική συλλογή με τίτλο, «Της μνήμης Κόκκινη θάλασσα» είναι για μένα ένα λυρικό και ταυτόχρονα στοχαστικό ταξίδι στα άδυτα της εσωτερικής μας θάλασσας, αν μπορώ να το θέσω υπαρξιακά. Ποια ήταν, ωστόσο, η δική σας ανάγκη, τα δικά σας ερεθίσματα, όταν γράφατε τα ποιήματά σας;

  Η ποιητική συλλογή «Της μνήμης… κόκκινη θάλασσα» είναι όλα αυτά που συνοψίζετε, αλλά και όλα εκείνα που οι αναγνώστες εντοπίζουν. Έχω διαπιστώσει πως εμείς - οι άνθρωποι - διαθέτουμε παράλληλες βιωματικές. Έτσι, ο καθένας βρίσκει να ακουμπήσει εκεί που ακουμπά το προσωπικό του συναίσθημα. Η αφηγηματική ίσως είναι διαφορετική. Επί της ουσίας, όλοι ταλαντευόμαστε ανάμεσα στο συναίσθημα και στην κατανόησή του. Γι’ αυτό και είναι δύσκολο για έναν ποιητή να μη γράψει ό,τι τον βασανίζει. Μόνον έτσι η γραφή λειτουργεί λυτρωτικά και ενίοτε θεραπευτικά.

Eίναι, τελικά, πάντοτε αυτοβιογραφική η ποίηση και η δική σας, ειδικότερα;
Τα ερεθίσματα μπορεί κάποιες φορές να είναι προσωπικά και άλλες φορές να προέρχονται από βιωματικές τρίτων, από αναγνώσεις, από μουσικές και ό,τι άλλο μου προκαλεί ένα συγκινησιακό ενδιαφέρον ικανό να αποτυπωθεί στο χαρτί με λέξεις. Άλλωστε, όπως γνωρίζετε η αυτοβιογραφική έμπνευση δεν είναι μια ανεξάντλητη ύλη. Την μόνη ανεξάντλητη ύλη που αναγνωρίζω είναι η διαρκής μελέτη όσων έχουν ειπωθεί. Γι’ αυτό και τα διαβάσματα άλλων δημιουργών είναι για μένα πηγή έμπνευσης και δημιουργίας. Προχωράς πιο πέρα και εξελίσσεσαι…

Από την αναγνωστική μου εμπειρία στο έργο σας επισημαίνω τη χρήση της δύναμης της ελληνικής γλώσσας και τον πλούτο της σε βαθμό που πάντα να ανακαλύπτω καινούργια εκφραστικά μέσα. Πόσο αυθόρμητα βγαίνει αυτό και πόση τεχνική χρειάζεται; H ποίηση είναι θέμα ταλέντου, μόνιμης αναζήτησης ή και εξάσκησης;
Η ποίηση όπως και κάθε γραφή βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση νέων εκφραστικών μέσων. Όποιος επαναπαυτεί στην δική του βιωματική, κάποια στιγμή θα εξαντληθεί η αποτύπωση της προσωπικής εκφραστικής. Το ταλέντο σε συνδυασμό - επιμένω -με το διάβασμα και την εξάσκηση θα φέρει το καλό αποτέλεσμα. Γιατί ο ποιητής, μόνον γράφοντας, σβήνοντας και απορρίπτοντας - κάποιες φορές - την ακαριαία έμπνευση, αφού προηγουμένως την τιθασεύσει και την χαλιναγωγήσει μπορεί να φέρει το ζητούμενο αισθητικό αποτέλεσμα στην ισορροπία του Λόγου.

Είναι δεδομένη η ευκολία που παρέχει το διαδίκτυο - κυρίως - ώστε να χρήζονται συγγραφείς και ποιητές όλοι όσοι γράφουν. Πόσο αφελές ή και επικίνδυνο είναι κατά τη γνώμη σας αυτό, κυρία Στρέζου;
Ειλικρινά δεν με ενοχλεί να γράφουν όλοι, γιατί όλοι έχουν το δικαίωμα στην αποτύπωση προσωπικών συναισθημάτων. Με ενοχλεί αφόρητα η έπαρση όσων νομίζουν πως έχουν ήδη γίνει ποιητές. Στο διαδίκτυο αναπτύσσονται προσωπικές σχέσεις και βλέπουμε να χειροκροτούνται άτομα που καμία σχέση δεν έχουν με την ποίηση και τον ποιητικό τρόπο ζωής. Η Ποίηση είναι προπάντων άσκηση! Ο χρόνος είναι εκείνος που χρήζει τους ποιητές, γιατί οι ποιητές γράφουν για το μέλλον. Εάν καταφέρουμε να ανέβουμε το πρώτο σκαλί της ποίησης… ίσως το κοινό και ο χρόνος δείξουν μια κάποια γενναιοδωρία στους ασκητές της γραφής.

Κλείνοντας και αφού σας ευχαριστήσω θερμά για τη συνομιλία μας, θα ήθελα να σας ρωτήσω γιατί οι νέοι δεν καταπιάνονται με την ανάγνωση της ποίησης αλλά και της λογοτεχνίας και ποιος θα ήταν κατά τη γνώμη σας ένας καλός τρόπος να μπουν από νωρίς σε ανάλογου επιπέδου αναγνώσματα;
Για μένα το πρόβλημα ξεκινάει από το σχολείο. Ίσως αναρωτηθείτε και δικαίως, τι ρόλο παίζει η οικογένεια σε αυτό τον τομέα. Προσωπικά, μεγάλωσα σε ένα περιβάλλον που καμία σχέση δεν είχε με το βιβλίο. Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές μου ήταν εκείνοι που φώτισαν πρώτοι το δρόμο, για να ακολουθήσω και να βαδίσω, στα δικά τους πατήματα. Είστε εκπαιδευτικός και γνωρίζετε πολύ καλά πως οι ψυχές των παιδιών επηρεάζονται από φωτισμένους δασκάλους. Γιατί, όπως είπε και ο Μέγας Αλέξανδρος για τον δάσκαλό του τον Αριστοτέλη «Στους γονείς μου οφείλω το ζην και στον δάσκαλό μου το εύ ζην». Μόνον η σωστή παιδεία μπορεί να ανυψώνει τον άνθρωπο στις κλίμακες της ψυχικής ευδαιμονίας. Σήμερα, με την ευκολία που παρέχει το διαδίκτυο και τη σωστή χρήση του, δεν υπάρχει δικαιολογία στη μη απόκτηση της γνώσης. Όλοι μπορούμε, αρκεί φυσικά να το θέλουμε. Όσο για τους νέους είμαι αισιόδοξη… θα βρουν σιγά-σιγά το δρόμο τους. Δυστυχώς, η γενιά μου και η αμέσως προηγούμενη από μένα τους κληροδότησε μια εποχή κρίσης σε όλα τα επίπεδα. Θέλω να πιστεύω πως θα διεκδικήσουν το μερίδιο στην ευτυχία που τους αναλογεί.

Σας ευχαριστώ πολύ!!!

Η σελίδα της εφημ.Θεσσαλία,της 18ης Μαίου.

 

 

Καταβύθιση στο έργο των ποιητών,αλλά και προσωπικό ποιητικό ταξίδι.
Τρία χρόνια μετά την έκδοση του πρώτου τόμου και μετά από γραφή που εξελίχθηκε σταδιακά ,κυκλοφορεί από την Άνεμος εκδοτική ,ο δεύτερος τόμος των Αισθητικών αναλύσεων του έργου 19 σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Είναι μιά συλλεκτική έκδοση όχι μόνο για τους λάτρεις της ποίησης και το εξειδικευμένο αναγνωστικό κοινό που αρέσκεται σε εντρυφήσεις αναλυτικής σκέψης( ο πρώτος τόμος θεωρήθηκε ιδανικό βοήθημα για φιλολόγους και μαθητές)αλλά και για κάθε αναγνώστη που θέλει να ανακαλύψει ταυτόχρονα πολλούς δημιουργούς και να αναζητήσει εκείνους, που μιλούν κατευθείαν στο δικό του συναίσθημα. Διαβάζοντας το βιβλίο,ο αναγνώστης αποκαλύπτει τα σημεία που τον ενώνουν με κάθε έναν από τους δημιουργούς, μια και υπάρχει πνευματική συγγένεια μεταξύ δημιουργών και αναγνωστικού κοινού. Το βιβλίο αποτελεί πρωτίστως μια προσωπική (της συγγραφέα) καταβύθιση στις λέξεις του έργου κάθε δημιουργού,την παρουσίαση και επέκτασή τους μέσα από δικές της λέξεις, έπειτα από βαθιά μελέτη των πονημάτων τους,αποκαλύπτοντας την προσωπική τους ενσυναίσθηση και την αισθητική τους στα μάτια των αναγνωστών. Είτε γνωρίζει κάποιος το έργο τους,είτε όχι,το βέβαιο είναι ότι μετά την ανάγνωση του βιβλίου, επιθυμεί να ασχοληθεί με τον καθέναν ξεχωριστά. Αναγνωρίζοντας ότι είναι πέρα από δύσκολο και παρακινδυνευμένο ένα τέτοιο εγχείρημα,αλλά με γνώμονα την εκτίμηση της ίδιας της ποιότητας της γραφής τους,η Σοφία Στρέζου καταφέρνει,τελικά, να οδηγείται με ασφάλεια και επιτυχία και να να αναδεικνύει δημιουργούς με σημαντικό έργο,συστήνοντάς τους σε εμας, μέσα από τις "εκλεκτικές συγγένειες»,για να μπορεί,όπως λέει η ίδια , «ο στοχασμός ,προοδευτικά και αθόρυβα, να ακολουθεί το συμπαντικό υπαινισσόμενο πεδίο της γνώσης.»


Διαβάζοντας την προσωπική Ποιητική συλλογή της Σοφίας Στρέζου,”Tης μνήμης…. κόκκινη θάλασσα:,υπάρχει έντονο το στοιχείο της έλλειψης,της απώλειας,της ματαίωσης,της απουσίας,συναισθήματα που εμπνέουν την ποιήσή της, η οποία έρχεται ως λυτρωτική εκδήλωση,που προσπαθεί να καλύψει το κενό,ώστε; “να ξεκινήσει άλλο ένα ταξίδι στην άκρη των στίχων”. Πρόκειται για έναν συνδυασμό ρεαλισμού και και λυρικής έξαρσης,με ξεχωριστή ποιότητα,με γλωσσική επάρκεια,με γλώσσα που απεικονίζει βαθυστόχαστες εικόνες,εναλλασσόμενες με τις έννοιες των λέξεων,ελκύοντας τη συναισθηματική μας ευαισθησία ,αλλά και κεντρίζοντας τη σκέψη μας. Με ρέοντα ποιητικό λόγο,με υπέρβαση στη δομική κατασκευή των στίχων,καταφέρνει να δώσει διάσταση στην αοριστία του χρόνου,μπροστά σε μια κόκκινη θάλασσα.
«μυρίζεις το ανύποπτο άρωμα μιας σκοτεινής θάλασσας, ξοδεύοντας τις ώρες για να σώσεις και να σωθείς, από τη μνήμη ....»
Χαριτίνη Μαλισσόβα

                                                                  Μάρω Λεονάρδου

"Διαδίκτυο και κοινωνική δικτύωση σκότωσαν τις ερωτικές σχέσεις"

Η δημοσιογράφος και συγγραφέας Μάρω Λεονάρδου,με αφορμή το νέο της βιβλίο" Σιγά ρε φίλε",(εκδόσεις Κέδρος,σε μια συζήτηση

για τις σχέσεις των δύο φύλων την εποχή του διαδικτύου,για τους πολλαπλούς ρόλους που καλείται να ενσαρκώσει

μια γυναίκα,για την ανταμοιβή της και το τίμημα που πληρώνει.

Σιγά ρε φίλε,λοιπόν,ο τίτλος του νέου σας βιβλίου.Σε ποιον ή ποιους απευθύνεται η προσφώνηση;

Ε, νομίζω είναι προφανές. Στο σύγχρονο νεοέλληνα άνδρα

Σας γνωρίσαμε ως δημοσιογράφο και υπήρξατε μια από τις αγαπημένες newscasters.Ποιο ήταν το κίνητρο να γράψετε το πρώτο σας βιβλίο;

Πάντα ήξερα πως θα ρχόταν η ώρα που θα έγραφα βιβλία. Συνέβη όμως το 2006, σε μια στιγμή επαγγελματικής αβεβαιότητας, που είχα άπλετο χρόνο μέσα στη μέρα για να το κάνω, και που θες σαν από μηχανής θεός, μου χάρισαν ένα λάπτοπ. Βλέπετε, μέχρι τότε δεν είχα λάπτοπ, και νόμιζα πως το μόνο που μου έλειπε ήταν το μηχάνημα! Την ιστορία την ψιλοείχα... Αλλωστε καθημερινά κατακλύζουν το κεφάλι μου ιστορίες που ζητούν να γραφτούν. Οπότε, για το πρώτο βιβλίο όπως και για τα υπόλοιπα ήταν μόνο θέμα χρόνου!

Από την εποχή το www.απόγνωση.gr,που ήταν κι το πρώτο σας βιβλίο,πόσο άλλαξαν τα πράγματα στο χώρο της κοινωνικής δικτύωσης και-κατ' επέκταση, των σχέσεων των δύο φύλων;

Νομίζω πως έγιναν πολύ χειρότερα. Το διαδίκτυο και η κοινωνική δικτύωση σκότωσαν τις ανθρώπινες και πολύ περισσότερο τις ερωτικές και σεξουαλικές σχέσεις. Συνέβαλαν επίσης καταλυτικά στη διάλυση των γάμων. Το γεγονός ότι πλέον μπορεί ο οποιοσδήποτε να ζήσει την ψευδαίσθηση μιας ερωτικής σχέσης μέσα από τον υπολογιστή του, πιστεύοντας ότι θα μπορούσε να ειναι και αληθινή εξουδετέρωσε κάθε ίχνος επιθυμίας να το ζήσει στ αλήθεια. Τον διευκόλυνε να λέει ψέματα στον εαυτό τους και τους άλλους.Επίσης, το γεγονός ότι μέσα εκεί απρόσωπα ξεπερνιούνται όλα τα ταμπού, τα κόμπλεξ και οι επιθυμίες, δε σημαίνει πως απαραίτητα οι άνθρωποι «θεραπεύτηκαν» και από αυτά στ αλήθεια.

Πόσο δύσκολο είναι να "κρατήσει" ένας γάμος στη σημερινή εποχή;
Σε ποια σημεία,κατά τη γνώμη σας, βαρύνεται το ανδρικό και σε ποια το γυναικείο φύλο;
Δύσκολα, πολύ δύσκολα πια και νομίζω πως αυτό περιγράφεται αναλυτικά στο βιβλίο.
Ο άνδρας πολύ γρήγορα παραιτείται από τις ευθύνες του, κυρίως τις συναισθηματικές απέναντι στη σύζυγό του, κι εκείνη πολύ άνετα με πρόσχημα τα παιδιά και τις «υποχρεώσεις», πτώμα από την κούραση και όλους τους ρόλους που καλείται να εκπληρώσει αδυνατεί να αντεπεξέλθει στις σεξουαλικές του ορέξεις.
Με το που θα συμβούν αυτά τα δύο, ο γάμος έχει τελειώσει. Αν θα κρατήσει, αυτό θα συμβεί μόνο και μόνο για τα κοινωνικά προσχήματα.

5)Γυναίκα,μητέρα και πρόσφατα,γιαγιά.Πώς συνδυάζονται τρεις διαφορετικοί και "κόντρα" ρόλοι από μια γυναίκα που είναι ακόμα στην τέταρτη δεκαετία της ζωής της;

Σας διορθώνω, διανύω την πέμπτη δεκαετία της ζωής μου, έχοντας συμπληρώσει ήδη τέσσερις. Ο μόνος τρόπος να συνδυαστούν είναι ένας. Να ειμαι ο εαυτός μου, πάντα και σε κάθε στιγμή. Δε σημαίνει ότι αυτός ο εαυτός θα αρέσει πάντα σε όλους. Ομως δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να μην καταρρεύσει κανείς.

Life-style και Ελλάδα του 2014:μύθος ή πραγματικότητα;

Ελληνική «ψώρα».... Παριστάνουμε αυτό που δεν ειμαστε. Μια πραγματικότητα στο μύθο του μυαλού μας.

Η ηρωίδα του βιβλίου,καθηγήτρια,μεσοαστή,παρουσιάζεται ως αλαφροίσκιωτη.
Πόσο "επιτρέπεται" σε μια γυναίκα, μεσούσης της Κρίσης,και δεν εννοώ μόνο την οικονομική,να μην είναι προσγειωμένη;'Ισως να μην επιτρέπεται και πολύ πολυ.Ομως μην ξεχνάμε πως αυτή, είναι ηρωίδα μυθιστορήματος και σ ένα μυθιστόρημα όλα επιτρέπονται! Ακόμη και αυτά που δεν επιτρέπονται πάντα στη ζωή. Από εκεί και πέρα, αν δε ζεις και λίγο στον κόσμο σου, ως ηρωίδα του σύγχρονου κόσμου, της κρίσης και της πραγματικότητας, πώς μπορείς να επιβιώσεις? Αν επιμείνεις στην προσγείωση του σύγχρονου ρεαλισμού, μαλλον θα σε καταπιεί πολύ γρήγορα.

Ποιο ήταν το κυρίαρχο συναίσθημά σας για την ηρωίδα,όταν γράφατε το βιβλίο και ποιο όταν το τελειώνατε;

Σε όλη τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου και στο τέλος, ένιωθα απέραντη συμπόνοια για την ηρωίδα. Ισως και κάποια θλίψη στο τέλος, επειδή τελικά ούτε αυτή βρήκε τη λύση στο αδιέξοδο που λέγεται ζωή, σχέσεις, γάμος

Ποια όρια,τελικά,πρέπει να έχει κανείς ξεπεράσει,για να του πούμε:Σιγά ρε φίλε;;

Πολλά! Πάρα πολλά. Αλλά αξίζει τον κόπο! Γιατί όταν δεν φοβάσαι την κρίση και άποψη των άλλων, ή τη μοναξιά σα γυναίκα, τότε μόνο μπορείς να επιβιώσεις στον ανδροκρατούμενο κόσμο της σύγχρονης Ελλάδας. Αλλά τότε είναι που είσαι πραγματικά ελεύθερη και δυνατή. Κι αυτό έχει τεράστια γοητεία, πιστέψτε με.

Για ποιο λόγο θα προτρέπατε τους αναγνώστες μας να διαβάσουν το βιβλίο;

Γιατί καταρχήν πιστεύω ότι όλοι θα ταυτιστούν με κάποιον ή κάποιαν από τους ήρωες του βιβλίου, κι έχει πολλούς. Κάποιες θα νιώσουν δικαιωμένες, επειδή η Θέκλα λέει και κάνει αυτά που θα θελε να πει και να κάνει η μέση ελληνίδα, αλλά δεν τόλμησε, ούτε της το επέτρεψαν. Αλλά πιστεύω επίσης πως όσοι το διαβάσουν τελικά, θα διασκεδάσουν. Κάποιοι ίσως και να ξανασκεφτούν λίγο πιο βαθιά το γάμο τους, τη σχέση τους... τη μετά το γάμο ζωή τους.

Ευχαριστώ θερμά.
Εύχομαι κάθε επιτυχία σε κάθε δραστηριότητά σας.

                                                                Έμυ Τζωάννου

"Η σύγχρονη Ελληνίδα,

εγκλωβίστηκε

σε έναν κυκεώνα κουλτούρας και χειραφέτησης."

Βαθύτατα λυρική,άριστη γνώστις της ελληνικής γλώσσας,
με διάχυτη την αγάπη της στο ελληνικό στοιχείο και το μπλε του Αιγαίου,η Έμυ Τζωάννου μιλά για την Ελλάδα,την Ποίηση,την Κρίση
αλλά και για τη σύγχρονη Ελληνίδα.

Τρεις ποιητικές συλλογές κι ένα μυθιστόρημα, με έντονο το ελληνικό στοιχείο. Τι είναι η Ελλάδα για εσάς, κυρία Τζωάννου, που ζήσατε τόσα χρόνια στο εξωτερικό;
Έχω μια ιδιαίτερη ευαισθησία για την πατρίδα μου, μια βαθιά και ακλόνητη Αγάπη και τόσα συναισθήματα …, που είναι αδύνατον να απεικονιστούν σε λίγες αράδες …
Κάθε φορά που αναφέρομαι στην Ελλάδα συγκινούμαι, με αποτέλεσμα να καταγράφονται οι παλμοί μιας εσώτερης συγκίνησης, που χαράζεται με τη σφραγίδα της γραφής μου στην ιεροτελεστία της έμπνευσης ... !!!
Οι εμπειρίες μου από την εικοσαετή παραμονή μου στο εξωτερικό είναι πλούσιες και μου δίδαξαν πολλά.
Έζησα 21 χρόνια στο Βέλγιο, όπου έκανα οικογένεια και απέκτησα δυο θαυμάσια παιδιά, μια κόρη και ένα γιό !
Αλλά, η έλλειψη της πατρίδας μου ήταν πάντοτε έντονη και η νοσταλγία της μόνιμος σύντροφος, γιατί η Ελλάδα είναι μια χώρα Ευλογημένη !
Η Ελλάδα των φιλοσόφων, των λογοτεχνών, των ποιητών, των ζωγράφων … η κοιτίδα του Πολιτισμού, η χώρα της Τέχνης …, η χώρα μου !
Την Αγαπώ για τόσα πολλά και διαφορετικά - ιδιαίτερα στοιχεία της …
Για την αυθεντικότητα, για την ιστορία, τα ήθη και τα έθιμά της, τα θρυλικά σύμβολά της, τους μύθους της, τις παραδόσεις, τα δαντελωτά νησιά, τα γραφικά σοκάκια της, το ανάγλυφο μπλε του Αιγαίου, τις αυλές με τα λουλούδια που μοσχοβολούν, τις παραλίες της, τα μυθικά ηλιοβασιλέματα σε όλες τους τις αποχρώσεις, τις γιορτές και τα πανηγύρια της, που στήνουν το χορό ανά πάσα στιγμή, ακόμα και στη μέση του δρόμου, για τα γραφικά ταβερνάκια, τις συναυλίες και τις παραστάσεις στα αρχαία θέατρα, για τα θερινά σινεμά, για τα τοπικά μεζεδάκια, το χωριάτικο ψωμί, για τους καλόκαρδους ντόπιους νησιώτες ή χωρικούς, για τις φυσικές της καλλονές, για το φιλότιμο και την λεβεντιά της …
Αυτή είναι η Ελλάδα μου ! Αυτή είναι η Ελλάδα μας !
Και … « Όσο και αν κινδυνεύουμε να πνιγούμε, η θάλασσα παραμένει γαλάζια » ( Οδυσσέας Ελύτης )
Γι’ αυτό … « Όπου και αν πάω …, η Ελλάδα με Πληγώνει ! »
( Γιώργος Σεφέρης ). Αιγαίου Άρωμα

Αγναντεύοντας το Αιγαίο,
την πηγή της έμπνευσης ...,
σαν σε παραμύθι που αρχίζει να ξετυλίγεται,
πλέω στα γαλανά νερά του
με έναν αέρα ανανέωσης,
χτίζοντας όνειρα
στις αψεγάδιαστες εικόνες των δαντελωτών νησιών ,
καλλιεργώντας τη δυνατότητα
να ισορροπώ ανάμεσα στο όνειρο και στην πραγματικότητα,
με ανέμελη διάθεση.  Το μυθιστόρημά σας "Η Αγάπη μου Μεσόγειος" έχει πολλά στοιχεία αποφθεγματικού και ποιητικού λόγου.
Ποίηση ή αφηγηματικός λόγος, είναι τελικά το μέσο με τον οποίο εκφράζεστε καλύτερα; H γραφή είναι ένα παιχνίδι ακροβασίας, μια αναμέτρηση με το όνειρο, ένα κυνήγι φωτοσκιάσεων … ιδεών, που καταλήγουν σε φωτισμένο όραμα. Και είναι ένα ταξίδι μοναχικό, συναρπαστικό και απρόβλεπτο.
Δεν ξέρεις από πριν που θα σε πάει … Είναι κάτι σαν περιπέτεια, παίρνεις έναν δρόμο, που δεν ξέρεις που οδηγεί …
Μέσα από τον γραπτό λόγο – ποιητικό ή πεζό – βλέπουμε τον κόσμο από ένα διαφορετικό πρίσμα – ασπρόμαυρο ή έγχρωμο – ανάλογα …, μεταλλάσσοντας – μετουσιώνοντας την Έμπνευση, το Όραμα, το Όνειρο σε … Λόγο !
Γράφω για να νοιώθω ζωντανή, αναζητώντας τη λύτρωση μέσα από τη μορφή του λόγου, είτε είναι ποιητικός είτε είναι αφηγηματικός. Με εκφράζουν και τα δύο είδη της τέχνης του λόγου και αυτό που διακρίνεται στη γραφή μου είναι μια έντονα λυρική διάθεση.
Η αισθητικοποίηση των λυρικών οραματισμών, η λειτουργία της συγκίνησης, που εκπέμπει, διαθλάται και διαχέεται καθώς αποτυπώνεται σε λέξεις, με Ευλάβεια είναι κάτι συναρπαστικό !
Έχω αναπτύξει μια σχέση αφοσίωσης με τον γραπτό λόγο, αφού διατηρεί μια … εκδοχή – μορφή αθανασίας !
Χρειάζομαι μια αφορμή, ένα ειδύλλιο, μια έξαρση καλοκαιρινής διάθεσης. Χαλαρώνω κι οραματίζομαι απροσδιόριστες συναντήσεις στο Αιγαίο, γιατί αυτό το πέλαγος δεν έχει οθόνες, είναι φτιαγμένο από πνεύμα και ορίζεται από τη διαύγεια. Έτσι, γλιστρώντας στ’ αναστημένα κύματά του, με συνεπαίρνει η φαντασία και διανθίζεται το όραμα της προσδοκίας μου…
Η θάλασσα, σαν μάγισσα πλανεύτρα σε ξεσηκώνει με το κύμα της, σε θεραπεύει με την ηρεμία και την απεραντοσύνη της και σε λυτρώνει, παραδίνοντας το κορμί και την ψυχή σου στο δροσερό άγγιγμά της και στη γαλανή αύρα της. 

 Η δημοσιογραφική σας ιδιότητα, αλλά και αυτή της μεταφράστριας, πόσο συμβάλλουν ή και βοηθούν την συγγραφική-ποιητική σας ενασχόληση; Βλέπετε με συγκατάβαση ή με θυμό όσους γράφουν νομίζοντας ότι είναι μόνο θέμα έμπνευσης; Σπούδασα Αγγλική Φιλολογία και Θεολογία και διετέλεσα δημοσιογράφος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλια επί σειρά ετών. Παράλληλα, ασχολήθηκα και με τη μετάφραση.
Οι σπουδές μου, μου άνοιξαν το δρόμο προς τη λογοτεχνία και την ποίηση, διευρύνοντας τόσο τις γνώσεις μου όσο και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον μου για αυτές τις μορφές της τέχνης.
Ως φιλόλογος και λογοτέχνης διαθέτω μια επιδεξιότητα στον γραπτό λόγο και τον προτιμώ από τον προφορικό. Οι γνώσεις που αποκόμισα από τις σπουδές μου, σε συνδυασμό με την ευρυμάθεια που με χαρακτηρίζει, ήταν καθοριστικοί για την μετέπειτα πορεία μου.

Ο θυμός δεν είναι ίδιον του χαρακτήρα μου και συνηθίζω να είμαι ενθαρρυντική σε ανθρώπους που έχουν τη διάθεση να γράφουν, ακόμα και όταν η γραφή τους έχει πιο απλή μορφή. Θεωρώ ότι είναι αναφαίρετο δικαίωμά τους να γράφουν με τις δικές τους εκφραστικές ικανότητες, τολμώντας να απεικονίσουν τα γεννήματα του μυαλού τους.
  Το μυθιστόρημά σας ,αποπνέει έντονο λυρισμό, διατηρώντας, ωστόσο μια αξιοθαύμαστη αξιοπρέπεια, χωρίς μελοδραματισμούς.
Πόσο εύκολο είναι να διατηρηθούν τα όρια αυτά στην αληθινή ζωή, όταν βιώνει κάποιος την προδοσία και την ματαίωση; Η ζωή εμπεριέχει την τραγωδία μέσα της και κάποιες φορές μας εκπλήσσει δυσάρεστα. Είναι επώδυνο να ζεις, βιώνοντας δύσκολες καταστάσεις, αλλά συχνά είναι αναπόφευκτο. Και εκεί είναι που πρέπει να δώσεις το στοίχημα με τον εαυτό σου, για να παλέψεις με όλες τις ψυχικές σου δυνάμεις και να βγεις νικητής.
Οι δυσκολίες μας λιαίνουν και μέσα από τις πληγές ανασύρεται ο νέος εσωτερικός εαυτός, που έχει δημιουργηθεί από τα τραύματα.

Η αξιοπρέπεια είναι μια αρετή, ένας ευπρεπής τρόπος ζωής με ευγένεια και ήθος, χωρίς παράπονα και μεμψιμοιρίες και έτσι μπορεί να έχει κανείς αυτοεκτίμηση και παράλληλα να κερδίσει τον σεβασμό των άλλων.
Σχετικά με το μυθιστόρημά μου, θα ήθελα να τονίσω ότι σημασία έχει η αύρα που αυτό αποπνέει, σε συνδυασμό με τη γοητεία που ασκεί στους αναγνώστες.
Οι ζωές μας τροχιές, που είχαν συναντηθεί κάπου στο σύμπαν. Τώρα, είχα αποφασίσει να οδηγήσω τα βήματά μου στην απέναντι όχθη, προχωρώντας σ’ ένα νέο αύριο.
   Επιστρέφω στην ποίηση και στα υψηλής αισθητικής οπτικοποιημένα σας ποιήματα μέσω του youtube.
Βοηθά ή εγκλωβίζει, όμως, κάτι τέτοιο τον αναγνώστη;
Η Ποίηση είναι ένα είδος μαγείας, που μας μεταμορφώνει εσωτερικά !
Είναι μια από τις μορφές της συγκινησιακής χρήσης της γλώσσας.
Σκοπός της είναι να μας μεταδώσει τις ιδέες, τις εντυπώσεις και τα συναισθήματα του ποιητή, για να μας μεταφέρει την ψυχική του κατάσταση, αυτή που υποκίνησε και ενεργοποίησε την εμπνευστική ικανότητα του ποιητή, δίνοντας στους αναγνώστες την ποιητική εμπειρία, μεταφέροντάς τους “ στην κατάσταση της ποιητική χάρης “ ( en etat de grace poetique ).
Κάθε ποίημα οφείλει τον ποιητικό χαρακτήρα του στο ακτινοβόλημα, στην ενέργεια, τη φαντασία, την αισθαντικότητα, που έχει εκφράσει ο δημιουργός του.
Συνηθίζω να ντύνω κάποια από τα ποιήματά μου, με εικόνες και μελωδίες. Το βρίσκω ιδιαίτερα συναρπαστικό και από ό,τι μου λένε οι αναγνώστες, γοητεύονται από αυτό το “ πάντρεμα “ στίχων, ήχων και μουσικής.
Ρανίσματα ποιημάτων
Άς κυλάνε
αργά στο χρόνο
τα ρανίσματα
των ποιημάτων μου

κηλίδες αίματος
σημεία αναφοράς
γεωγραφικοί σταθμοί
της έναστρης ζωής μου
   Θα θέλατε να μας πείτε κάποια σημεία αναφοράς σας ή συγκεκριμένους ποιητές που εσείς θεωρείτε ότι επηρέασαν τη γραφή σας ; Στην Ελλάδα, την κοιτίδα του πολιτισμού και της τέχνης, υπάρχουν πάρα πολλοί χαρισματικοί δημιουργοί, που με έχουν γοητεύσει με το έργο τους.
Ποιητές που έχουν αφήσει βαθιά τα ίχνη τους, στη ζωή μας, με το έργο τους να αγγίζει, να συγκινεί, να διδάσκει.

Ο Οδυσσέας Ελύτης είχε πει ότι “ η ποίηση στηρίζεται στη μαγεία της γλώσσας, στη γοητεία του συνδυασμού των λέξεων, που φέρνουν τον σπινθήρα … “
Eίναι άξια λόγου η πίστη του Ελύτη, στην υφή της γλώσσας ως ήθους και ως αξίας πέρα από τη χρήση της ως οργάνου επικοινωνίας.
Οφείλω να ομολογήσω, ότι η τελετουργική μαγεία της ποίησης του Οδυσσέα Ελύτη με συγκινεί και με συναρπάζει ακατάπαυστα !
Η απαράμιλλη γοητεία της ποίησης
σε σονάτες λυρισμού
με επίκεντρο την αισθαντικότητα
σαγηνεύει τη σκέψη
ενεργοποιώντας τις ευαισθησίες !

Διαδίκτυο και ποίηση, όπου μπορεί να δημοσιεύει και να αυτο-χρήζεται ποιητής ο καθένας.
Πόσο κακή επιρροή είναι και πόσο εθιστικό είναι το να συνηθίζουμε κακής ποιότητας γραφή;
Αυτό μπορεί να είναι μια παγίδα, στην οποία μπορεί να πέσει κάποιος και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και οξύνοια του νου, για να μπορεί κανείς να διακρίνει την αυθεντική – ποιοτική γραφή, από την … απομίμηση ή την γραφή κακής ποιότητας.
  Στην Ελλάδα της Κρίσης, βλέπετε τους νέους ανθρώπους να έλκονται ή να απομακρύνονται από τα βιβλία;
Πόσο ευθύνεται η οικογένεια και η εκπαίδευση γι αυτό; Στα δύσκολα χρόνια που διανύουμε, πολλοί από τους συμπολίτες μας βρίσκονται σε δεινή θέση και αδυνατούν να “επενδύσουν” τα χρήματά τους σε βιβλία, όπως συνήθιζαν…
Η νέα γενιά, αντιμετωπίζει τρομακτικές δυσκολίες, που ήταν αδιανόητες πριν από λίγα μόνον χρόνια.
Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει πληγεί και αυτό, όπως και τόσα άλλα.
Θέλω να ελπίζω ότι η χώρα μας θα παλέψει και θα νικήσει την κρίση, για να μπορέσουν οι νέοι να έχουν ένα μέλλον με αξιοπρέπεια !
9)Η λέξη αξιοπρέπεια μου έρχεται αυθόρμητα όταν θέλω να χαρακτηρίσω την ηρωίδα του βιβλίου σας. Ποια χαρακτηριστικά έχετε την αίσθηση ότι πρέπει διέπουν τη σημερινή γυναίκα, πόσο εύκολα εγκλωβίζεται η σημερινή Ελληνίδα στην εικόνα - πρότυπο που πλασάρουν τα μίντια ;
Ο καλλιτέχνης του λόγου έχει την ικανότητα να δίνει ζωή στις λέξεις και καθ’ επέκτασιν στους ήρωες των έργων του.
Τα θέματα που επιλέγει είναι αλληλένδετα με την οπτική γωνία από την οποία αντικρίζει τον κόσμο και από το πρίσμα από το οποίο βλέπει τα πράγματα και έτσι, διαμορφώνεται η καλλιτεχνική του ταυτότητα και το ύφος του έργου του !
Η ηρωίδα του βιβλίου μου είναι μια δυναμική γυναίκα που ερωτεύεται, τολμά, αγωνίζεται, αφοσιώνεται, κάνοντας υπερβάσεις που απαιτούν γενναιότητα, για να ζήσει έντονα έναν μεγάλο έρωτα !
Όταν διαπιστώνει ότι τα όνειρά της γκρεμίζονται, αποχωρεί αποφασιστικά, αλλάζοντας δραστικά πορεία πλεύσης και επιδεικνύοντας αξιοπρέπεια και γενναιότητα για άλλη μια φορά .
Θεωρώ ότι η εικόνα – πρότυπο που πλασάρουν τα media μπορεί να είναι άλλη μια παγίδα, για πολλές Ελληνίδες, που ακολουθούν ένα μοντέλο γυναίκας και εγκλωβίζονται, χάνοντας την δική τους προσωπικότητα.
Πολύ συχνά, αποποιούνται την ταυτότητά τους στην προσπάθειά τους να μιμηθούν το life-style και την εξωτερική εμφάνιση διασημοτήτων και αυτό οδηγεί σε μια υπαρξιακή σύγχυση, από την οποία προκύπτει η μεγαλύτερη ανασφάλεια του “ εγώ “ και λόγω των προαναφερθέντων, κλονίζεται η αυτογνωσία, κάτι που καθυστερεί την εκπλήρωση της προσωπικής ευτυχίας .

  Δυο λόγια για την κακοποιημένη γυναίκα, όπως ενδεχομένως βιώσατε εμμέσως, μέσω της δημοσιογραφικής σας ιδιότητας.
Και, Τελικά ,η σύγχρονη Ελληνίδα είναι πιο ώριμη και πιο ανεξάρτητη από ό,τι στη δεκαετία του 70- 80; Είναι όνειδος στην εποχή μας να σημειώνεται το φαινόμενο της κακοποίησης των γυναικών. Παρατηρείται ότι το παιχνίδι εξουσίας, παρόλη τη χειραφέτηση της γυναίκας είναι – δυστυχώς - ένα φαινόμενο που δεν έχει πάψει να υπάρχει.
Η Ελληνίδα του σήμερα είναι προφανώς πιο ανεξάρτητη και ελεύθερη συγκριτικά με την Ελληνίδα του 70 – 80, αλλά εκτιμώ, ότι μέσα από την απελευθέρωσή της, παγιδεύτηκε και ενώ απέκτησε περισσότερα δικαιώματα, απέκτησε και πιο πολλές υποχρεώσεις.
Μέσα στο σύγχρονο πλαίσιο του δυτικού φιλελευθερισμού, η σύγχρονη Ελληνίδα, θέλοντας να ακολουθήσει το νέο ρεύμα της μετα-μοντέρνας εποχής, μιμούμενη τα δυτικά πρότυπα γυναικών, εγκλωβίστηκε σε έναν κυκεώνα κουλτούρας και χειραφέτησης.
Εξ αιτίας όλων αυτών, έχασε κάποιες προτεραιότητές της – ίσως και κάποιες από τις αξίες της – και κάνοντας σπασμωδικές κινήσεις, φαίνεται ανώριμη.
Σας Ευχαριστώ πολύ για την εγκάρδια φιλοξενία σας!

 

 Βιογραφικό
Η Έμυ Τζωάννου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Αποφοίτησε από το Αμερικάνικο κολλέγιο ANATOLIA. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Α.Π.Θ. και συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές (στις μεθόδους διδασκαλίας), στο International House College του Λονδίνου. Έζησε 21 χρόνια στο Βέλγιο, όπου δημιούργησε την οικογένειά της. Έχει μία κόρη και έναν γιο.
Διετέλεσε δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Ευρωπαρατηρητής», που κυκλοφορεί στο Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο, ως υπεύθυνη για τα θέματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Commission.
Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στο Γραφείο Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων του Υπουργού Μακεδονίας - Θράκης και διετέλεσε σύμβουλος του υπουργού για τα πολιτιστικά θέματα.

Υπήρξε στέλεχος του Διεθνούς Κέντρου Unesco και σήμερα δραστηριοποιείται στο χώρο της μετάφρασης του Λόγου και της Τέχνης.
Βραβεύτηκε στο 1ο Φεστιβάλ Ποίησης Θεσ/νίκης, τον Οκτώβριο του 2005, με το βραβείο των « Νέων Ποιητών ». Επίσης, έχει βραβευθεί από τη Μουσική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος, με το «Ειδικό Βραβείο Ποίησης».
Οι ποιητικές της συλλογές με τίτλο «Της ψυχής μου οι θάλασσες» και «Ανιχνεύοντας Ερωτικές Περιπλανήσεις», «Aγάπης Άρωμα» των εκδόσεων «Αμφικτυονία Ελληνισμού», παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Πνευματικού Μαϊου Θεσσαλονίκης, υπό την αιγίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης και των υπουργείων Πολιτισμού και Μακεδονίας - Θράκης.

Από τις εκδόσεις ΑΛΔΕ, κυκλοφορεί το μυθιστόρημά της,"Η αγάπη μου Μεσόγειος"

 

Γιώργος Χ. Θεοχάρης

 

 

 

 

   "Όταν ακούμε τη σιωπή του διπλανού,

οφείλουμε να δείξουμε μία διέξοδο,

     εκείνη που ορίζει η πένα"

 

 Την 40 ετή ποιητική πορεία του συγκεντρώνει στο βιβλίο "Πιστοποιητικά θνητότητας", (εκδ.Βιβλιοπωλείο Σύγχρονη έκφραση),
ο γνωστός ποιητής και διευθυντής έκδοσης του βραβευμένου λογοτεχνικού περιοδικού "Εμβόλιμον"και του επίσης βραβευμένου με το Κρατικό Βραβείο 2011 στην κατηγορία Χρονικό – Μαρτυρία βιβλίου "Δίστομο - 10 Ιουνίου 1944 το ολοκαύτωμα".
 Με χαρά σας καλωσορίζω στις Διαδρομές της εφημ. Θεσσαλία, κύριε Θεοχάρη. "Πιστοποιητικά θνητότητας" ο τίτλος της συγκεντρωτικής έκδοσης του έργου σας. 40 ετών διαδρομή στην ποίηση και στη λογοτεχνία, πιο πολύ ως πιστοποιητικό αθανασίας θα μπορούσε να εκληφθεί.
Η επιλογή του τίτλου της συγκεντρωτικής έκδοσης των ποιημάτων μου είναι αποτέλεσμα της πεποίθησής μου ότι στη διάρκεια παρουσίας του όντος μέσα στα ασφυκτικά όρια της ανθρώπινης περατότητας εκείνο που του δημιουργεί ελάχιστες προϋποθέσεις αθανασίας, όπως σοφά λέτε, είναι ό,τι πνευματικό κατορθώνει να δημιουργήσει και ό,τι μπορεί ψυχικά να χαρίσει σε άλλους ανθρώπους· συνελόντι ειπείν στιγμές αθανασίας χαρίζουν μονάχα η Τέχνη και ο έρωτας. Όντως στη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων μου εγκιβωτίζεται η δημιουργική πορεία 40 ετών και συμπεριλαμβάνονται επίσης 12 επιλεγμένα ποιήματα, γραμμένα και αναγνωσμένα δημόσια στην περίοδο της Απριλιανής δικτατορίας, ως ένδειξη των απαρχών της ποιητικής μου δημιουργίας. Σαράντα χρόνια γεωργώντας το κηπάριο της ποίησης στο απέραντο λιβάδι της γλώσσας, φυτεύοντας ό,τι θησαυρίστηκε μέσα στην παιδική μου ψυχή κι ό,τι το ενήλικο βλέμμα μου μπόρεσε να διακρίνει και να αποκωδικοποιήσει με όρους Τέχνης μέσα από το φασματοσκόπιο της προσωρινότητάς μας. Ποιήματα / ενέχυρα ύπαρξης στο ενεχυροδανειστήριο του Χρόνου. Ποιήματα / πιστοποιητικά της θνητότητάς μας. Γιατί τι άλλο είναι η Ποίηση από τη μορφο-ποίηση της ανθρώπινης θλίψης για την προϊούσα φθορά που επιφέρει ο χρόνος; Ποίηση είναι ο απελπισμένος λόγος που αρθρώνει ο πονεμένος, ανοχύρωτος άνθρωπος, επιχειρώντας ν’ αναμετρηθεί με το τελεσίδικο του θανάτου, πιστεύοντας ότι, δια του Λόγου, θα το ακυρώσει. Είναι μια άλλη γλώσσα που προκύπτει από την καταστροφή των κωδίκων της γλώσσας που ξέρουμε. Μ’ αυτό το εκ καταστροφής νέο υλικό προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μιαν πρόσκαιρη αιωνιότητα μνήμης, γράφοντας «μέσα στο ά-τοπο της γραφής», για να θυμηθώ τον ποιητή Βύρωνα Λεοντάρη. Η Ποίηση εντέλει είναι μελαγχολία σε φθόγγους.

Πόσο σπουδαίο είναι για έναν δημιουργό να κρατά στα χέρια του ένα τέτοιο βιβλίο;
Είναι πολύ σημαντικό να αξιώνεται κανένας να ισχυριστεί ότι εκόμισε εις την Τέχνη και να βλέπει τα ψυχικά του αναβλήματα συγκεντρωμένα σε έναν τόμο. Είναι παράλληλα πικρό από την άποψη ότι κάθε τέτοια έκδοση αποτελεί έναν οδοδείκτη στον οποίο αποτυπώνεται η διαρκής ελαχιστοποίηση της απόστασης από το αναπότρεπτο τέλος της ανεπανάληπτης περιπέτειας της ζωής.
Το βιβλίο σας Δίστομο - 10 Ιουνίου 1944 το ολοκαύτωμα, εκδ. Βιβλιοπωλείο "Σύγχρονη Έκφραση", Λιβαδειά 2010,τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο 2011 στην κατηγορία Χρονικό – Μαρτυρία.
Πόσο επίπονη ήταν για εσάς η συγγραφή ενός καθαρά ιστορικού βιβλίου (με άμεση εξάρτηση από μαρτυρίες ανθρώπων); Το βιβλίο για τη Σφαγή στο Δίστομο είναι αποτέλεσμα εικοσάχρονης εξαντλητικής έρευνας σε αρχεία, σώματα εφημερίδων καθώς και σε προσωπική επαφή με επιζώντες. Η Σφαγή στο Δίστομο διαφέρει με ό,τι συνέβη, σαν αποτέλεσμα της ναζιστικής θηριωδίας, σε άλλους μαρτυρικούς τόπους της πατρίδας μας ως προς τη μορφή της βαρβαρότητας. Εδώ οι υπάνθρωποι προχώρησαν ως και σε λογχισμούς εμβρύων μέσα στις κοιλιές εγκύων γυναικών, έγδαραν πόδια νηπίων, βίασαν νεκρές κοπέλες… Το βιβλίο δεν επαναφέρει απλά στην εκδοτική επικαιρότητα το γεγονός της Σφαγής, αλλά το διερευνά κατά τρόπο που δεν έγινε ως σήμερα, ως ιστορικό γεγονός αλλά και ως διαχρονική συλλογική εμπειρία, ως δημόσια ιστορία. Με την έννοια αυτή, το βιβλίο ανασυνθέτει το γεγονός με το συνήθη τρόπο της αναδίφησης των πηγών αλλά, επιπλέον, και ως μνήμη, ως ιστορική παράδοση, όπως αυτή μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά, και επικαθορίστηκε από την ίδια την ιστορική πορεία της χώρας. Αναδεικνύει, δηλαδή, το γεγονός ως στοιχείο λειτουργίας μιας ολόκληρης κοινωνίας, που υφίσταται μια σύγκρουση μνήμης και λήθης, με δεσπόζουσες τις ιδεολογικές λαθροχειρίες, που παρήχθησαν στη μετεμφυλιακή περίοδο και δυστυχώς επιβιώνουν και σήμερα. Ταυτόχρονα στο βιβλίο μεταφέρει τη συγκινησιακή φόρτιση των επιζώντων και η σφοδρότητα της εμπειρίας τους τόσο άμεσα, χάρη στις αυτοβιογραφικές καταγραφές και τα φωτογραφικά ντοκουμέντα, όσο και διαμεσολαβημένα μέσα από τις λογοτεχνικές και εικαστικές προσεγγίσεις καθώς και τα επετειακά αφιερώματα.
Αναδεικνύει, τέλος, τη διαχρονική πρόσληψη των γεγονότων από τη μεταπολεμική Ελλάδα ενώ υπηρετεί τον σύγχρονο και εν εξελίξει αγώνα των κατοίκων του Διστόμου για τον διεθνή καταλογισμό των ευθυνών και τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης.
Η συγγραφή του βιβλίου ναι ήταν επίπονη αναφορικά με την ανάδυση των τραυματικών στιγμών στη μνήμη των επιζώντων, κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων με τα τραγικά πρόσωπα του δράματος. Κατά τα λοιπά ήταν μια ανεξόφλητη οφειλή απέναντι στους νεκρούς του Διστόμου και για τον πρόσθετο λόγο ότι φοίτησα στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διστόμου. Κτήριο του Σχολείου μου ήταν εκείνο στον τοίχο του οποίου εκτελέστηκαν οι 12 πρώτοι όμηροι της 10ης Ιουνίου 1944. Στα διαλείμματα έψαυα τις τρύπες που άφησαν οι σφαίρες των μυδραλίων. Συμμαθητές μου υπήρξαν τα παιδιά όσων επέζησαν. Τα ορφανά και τα πεντάρφανα, οι χήρες των δολοφονημένων και οι τραυματίες, σωματικά και ψυχικά, ήταν οι άνθρωποι που καλημέριζα πηγαίνοντας για μάθημα.

Διευθύνετε εδώ κα 25 χρόνια το περιοδικό Εμβόλιμον, το οποίο επίσης βραβεύτηκε πρόσφατα, με Κρατικό βραβείο για τη συμβολή του στη νεοελληνική λογοτεχνία. Πείτε μας γι αυτό.
Τον Χειμώνα του 1988 επιχειρήσαμε, μια μικρή παρέα εργαζομένων στην βιομηχανία παραγωγής αλουμινίου και κάτοικοι των Άσπρων Σπιτιών της Παραλίας Διστόμου, που κάτι γράφαμε παράλληλα με τη βιοποριστική μας ενασχόληση, να παρεμβάλουμε και την δική μας ελάχιστη παρουσία στον συνωστισμό του έντυπου λόγου. Ονομάσαμε το περιοδικό Εμβόλιμον ακριβώς για να σηματοδοτήσουμε την πρόθεσή μας να διεμβολίσουμε πνευματικά την αγκίστρωση της μικρής μας κοινότητας στους παγετώνες της βιομηχανικής της καθημερινότητας.
  Στη μακρά πορεία σας ως διευθυντής του Εμβόλιμον, έχετε διαβάσει άπειρα ποιήματα και διηγήματα. Πόσα από αυτά ήταν άξια να δοθούν στο αναγνωστικό κοινό;
Μεγάλος αριθμός των κειμένων που φτάνουν στο ταχυδρομικό κουτί του περιοδικού άξιζε και πήρε τη θέση του για δημοσίευση. Άλλα κείμενα ζητήθηκε από τους δημιουργούς να τα ξαναδούν και να τα κάνουν δημοσιεύσιμα με minimum όρους λογοτεχνικότητας κι άλλα, πολλά είναι αλήθεια, απορρίφθηκαν γιατί δεν ήταν τίποτα περισσότερο από αδύναμες απόπειρες έκφρασης. Πιστεύω πάντως ακράδαντα ότι τα λογοτεχνικά περιοδικά πρέπει να δίνουν χώρο στις μνήμες και τα συναισθήματα των ανθρώπων που στριμώχτηκαν σε άφωτους, μυστικούς χώρους, που καταχωνιάστηκαν σε κλειδωμένα συρτάρια αυτοεγκλεισμού από έλλειψη αυτοπεποίθησης. Πιστεύω πως όταν ακούμε τη σιωπή του διπλανού μας να χλιμιντρίζει και να σκάβει με τις οπλές την περίφραξη της ατολμίας, οφείλουμε να του δείξουμε μία διέξοδο, εκείνη που χαράσσει η πέννα, ώστε να βγει, ν’ ανασάνει στην άπλα της έκφρασης. Αυτή ήταν και η ιερότερη αποστολή των περιοδικών λογοτεχνίας, ανέκαθεν.
Πόσο δύσκολο είναι να αποτρέψεις κάποιον από τη συγγραφή, αλλά και πόσο κακό μπορεί να κάνει σε έναν νέο άνθρωπο η επιείκεια;
Ο άνθρωπος δεν αποτρέπεται από το να εκφράζεται με τον γραπτό λόγο –καλύτερα θα έλεγα ότι ποτέ δεν θα πάψει να εκφράζεται με φθόγγους και να οπτικοποιεί τον εσωτερικό του βρασμό. Δείτε πώς κάποιοι νέοι χαράσσουν τις καρδούλες του έρωτά τους στους κορμούς των δέντρων. Επισκευθείτε ένα πάρκο να δείτε στα παγκάκια πώς αποτυπώνουν με το μαρκαδοράκι τα συναισθήματά τους οι έφηβοι. Δείτε πώς άλλοι παλεύουν άτεχνα ξυλόγλυπτα καθώς στέκονται στη σκιά ενός δέντρου βοσκώντας ένα κοπάδι πρόβατα. Δείτε πώς αποτυπώνουν οι ερωτευμένοι στις επιστολές τους τον συγκλονισμό της καρδιάς τους, πώς γράφουν ημερολόγια τα κορίτσια. Δείτε ακόμη τα πρόχειρα αλλά σπαρακτικά στιχάκια που ζητούν οι χαροκαμένοι να χαράξει ο μαρμαράς στα ταφικά μνημεία των προσφιλών τους απόντων. Με τίποτε δεν αποτρέπεται ο άνθρωπος να ανακουφιστεί γράφοντας από την εσωτερική πίεση που ασκούν τα συναισθήματα. Από την άλλη, ναι, το να είναι κανείς επιεικής απέναντι σ’ ένα άτεχνο γραπτό, το να κολακεύει ένα άνθρωπο που δεν έχει το χάρισμα, είναι ό,τι χειρότερο, γιατί μοιάζει σα να περιπαίζεται όχι μόνον ο συγκεκριμένος άνθρωπος αλλά η ίδια η λογοτεχνία, η ίδια η γραφή. Κι αυτό είναι αν μη τι άλλο ανίερο. Κατά πόσο ισχύει ότι στην Ελλάδα όλοι νομίζουν πως έχουν το ταλέντο της συγγραφής;

Ισχύει σε μεγάλη κλίμακα και είναι αποτέλεσμα ποικίλων παραγόντων. Το κακό ξεκινά από την έλλειψη επάρκειας λογοτεχνικής μελέτης των λειτουργών της Παιδείας μας. Ο ελλειμματικός παιδαγωγός θα χτυπήσει ενθαρρυντικά την πλάτη στον μαθητή που το γραπτό του δεν υπερβαίνει σε λογοτεχνικότητα τα στιχάκια των φύλλων του ημερολογίου και θα επαινέσει μιαν άτεχνη έκθεση ιδεών ως σοβαρό δοκίμιο, επειδή τόση είναι η δυνατότητα κρίσης του, οδηγώντας έτσι τον μαθητή κατευθείαν στον τοίχο της κακής γραφής με την επιτάχυνση της ακατάσχετης έπαρσης. Επιπλέον ευθύνη έχει και το εκδοτικό εμπορικό κατεστημένο, μέρος του οποίου τυπώνει άκριτα ό,τι του κατατεθεί αρκεί να καταβάλλει ο συγγραφέας το αλμυρό τίμημα του κόστους της έκδοσης. Τέλος συμβάλλει στου κακού το δρόμο η παγίωση της εντύπωσης ότι στην εποχή του life style μπορεί κανείς να είναι ό,τι δηλώσει, για να θυμηθώ την εμβληματική ρήση του Γιάννη Τσαρούχη.
Επανέρχομαι στο βιβλίο σας. Πόσα βιβλία σας συμπεριλαμβάνονται και με πόσο διαφορετική ματιά βλέπετε, στην ωριμότητά σας, τα πρώτα σας ποιήματα; Στη συγκεντρωτική έκδοση περιλαμβάνονται τέσσερις συλλογές μου καθώς και η επιλογή κάποιων νεανικών ποιημάτων μου, όπως προείπα. Τα πρωτόλειά μας παρά τις επιρροές και τα δάνεια που είναι ευδιάκριτα, αποτελούν τον κόκορα των θεμελίων (για να μνημονεύσω την αλησμόνητη φίλη μου ποιήτρια Μπίλλυ Βέμη και τον τίτλο μιας ποιητικής της συλλογής)του ποιητικού μας οικοδομήματος. Εκεί, στην πρώτη αυτή εφηβική μας αφύπνιση βρίσκεται η αφετηρία, ο βατήρας, από τον οποίο επιχειρήσαμε να εκτοξευτούμε στα κουλουάρ της ποίησης. Αδιάφορα από το σε ποια θέση τερματίζουμε εκείνα τα πρώτα μας βήματα αποτελούν την προθέρμανση για όλη τη μετέπειτα πορεία μας. Δεν μπορώ συνεπώς παρά να αγαπώ τα πρώτα μου γραπτά όσο κριτικά κι αν τα βλέπω –και τα βλέπω.
Με αγγίζουν ιδιαίτερα οι αναφορές στον πατέρα σας και βλέπω ότι διατηρείτε το αρχικό γράμμα του ονόματός του. Πόσο σημαντικός ήταν ο ρόλος του για την πορεία σας; Πράγματι η ποίησή μου είναι κατάστικτη από αναφορές στον πατέρα μου, όσο μάλιστα βλέπω τα ποιήματα που έγραψα μετά τον θάνατό του, το 2004, τόσο περισσότερο βεβαιώνομαι ότι τείνει να κυριαρχήσει στη γραφή μου. Θα σας σοκάρει ίσως αλλά η αλήθεια είναι πως η ποίηση μού προσέφερε έναν τρόπο να
«βρω» τον πατέρα μου, να έρθω κοντά του. Επρόκειτο για άνθρωπο έντιμο αλλά σκληρό, κονφορμιστή και ευέξαπτο, ο οποίος παρείχε κάθε υλικό μέσον στην οικογένειά του αλλά δεν συγχωρούσε τις εγγενείς των ανθρώπων (και των μελών της οικογενείας του) αδυναμίες. Έτσι λοιπόν, με έναν μεταφυσικό τρόπο, προφανώς υπήρξε σημαντικός ο ρόλος του στην λογοτεχνική μου πορεία. Την αγκαλιά που εκείνος ποτέ σχεδόν δεν μου άνοιξε την άνοιξα εγώ μέσω της ποίησης για να παρηγορήσω ένα άνθρωπο πονεμένο και να παρηγορηθώ κι εγώ.
 Πόσο δύσκολο είναι για τους λογοτέχνες της επαρχίας να καθιερωθούν; Η δική σας πορεία, αναγνώριση και καταξίωση στο χώρο της ποίησης και της λογοτεχνίας πόσο δύσκολη ήταν;
Η επαρχία έχει το μειονέκτημα της απόστασης από το κέντρο όπου επισυμβαίνουν τα δρώμενα κατά τεκμήριο, έχει και το πλεονέκτημα του ότι μένοντας μακριά από το κέντρο αποφεύγεις την ένταξη σε φατρίες και λογοτεχνικές κλίκες, παραμένεις με έναν τρόπο αυθεντικός. Και βέβαια τι θα πει καθιέρωση; Πιστεύω ότι γράφουμε για την ψυχή μας, αυτή είναι η υπέρτατη καθιέρωση. Η ευλογία της Τέχνης στην ψυχή του ανυπεράσπιστου όντος. Η δική μου πορεία δεν ήταν ανθόσπαρτη, οφείλω όμως στους εκδότες και διευθυντές των λογοτεχνικών περιοδικών ευγνωμοσύνη γιατί φιλοξένησαν τα πρώτα μου ποιήματα και μου άνοιξαν διαύλους επικοινωνίας με το συνάφι. Οφειλή που αφορά και στα περιοδικά του Βόλου Ρόπτρο και Έλευσις, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 καθώς και στην Γραφή της Λάρισας την ίδια περίοδο, όπου φιλοξενήθηκαν ποιήματά μου.
Σας ευχαριστώ πολύ, σας εύχομαι Καλό Πάσχα και καλή συνέχεια σε όλες τις δραστηριότητές σας.
Εγώ σας ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δίνετε καθώς και για την ευγένεια των τρόπων σας. Εύχομαι κι εγώ κάθε καλό στους αναγνώστες σας και σ’ εσάς προσωπικά και να ξέρετε ότι παρακολουθώ με ικανοποίηση τη συγγραφική σας παρουσία και δημιουργικότητα στον χώρο της παιδικής λογοτεχνίας. Οι σελίδες του περιοδικού Εμβόλιμον είναι ανοιχτές στη γραφή σας καθώς και σε κάθε δημιουργό της Μαγνησίας. Καλό Πάσχα!

 

 

 

 

 

 
 Ο Γιώργος Χ. Θεοχάρης γεννήθηκε το 1951 στη Δεσφίνα της Φωκίδας. Είναι ποιητής. Διευθύνει το λογοτεχνικό περιοδικό "Εμβόλιμον" και μετέχει στη σύνταξη της εφημερίδας "Book Press". Ποιήματά του δημοσιεύτηκαν σε λογοτεχνικά περιοδικά και μεταφράστηκαν στα γαλλικά, αγγλικά και ισπανικά. Δημοσιεύει επίσης δοκιμιακά σημειώματα και κείμενα λογοτεχνικής κριτικής. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.

 

 



 

 

 

Κατερίνα Σχινά

 

 

 

 

 

"Ποτέ δεν είσαι ασφαλής όταν καταπιάνεσαι με τη γλώσσα,

είτε ως μεταφραστής είτε ως συγγραφέας"

 

 

 Μια συνομιλία με τη γνωστή μεταφράστρια και δημοσιογράφο στις ''Διαδρομές" για το βιβλίο της ,

"Καλή και ανάποδη",που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κίχλη,

αλλά και για το χώρο της μετάφρασης,την αναβίωση του Τρίτου προγράμματος,

τις εκπομπές λόγου,τη σημερινή δημόσια

και ιδιωτική τηλεόραση,και το μύθο των ευπώλητων βιβλίων.

 

 

 Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στις "Διαδρομές" και στην εφημερίδα Θεσσαλία ,κυρίαΣχινά.

"Καλή και ανάποδη", λοιπόν,ο τίτλος του βιβλίου σας, με υπότιτλο "ο πολιτισμός του πλεκτού."

Και ταυτόχρονα η αποκάλυψη-έκπληξη για τους περισσότερους από εμάς,ότι μπορεί μια διανοούμενη να είναι και χειροτέχνις παράλληλα!

 

Σας ευχαριστώ πολύ κυρία Μαλισσόβα για την πρόσκληση να μιλήσω σε μια ιστορική εφημερίδα που εκτιμώ ιδιαίτερα.

Δεν θα έλεγα ότι είμαι “διανοούμενη” - είναι πολύ φορτισμένη η λέξη. Αν μου ζητούσατε να ορίσω τον εαυτό μου, θα έλεγα ότι, πάνω απ' όλα, είμαι αναγνώστρια. Eίχα, βέβαια, την τύχη να κάνω επάγγελμα αυτό που από παιδί αγαπούσα – να διαβάζω και να γράφω. Όσο για το χειροτέχνις, αυτόν τον χαρακτηρισμό τον αναδέχομαι με χαρά: το χέρι συμπληρώνει το μυαλό, άλλοτε το αποφορτίζει και άλλοτε το κατευθύνει στην ουσία των πραγμάτων. Η δουλειά του χεριού ανοίγει τον δρόμο στο μυαλό για να σκεφτεί.

 

 Σας γνωρίζουμε κυρίως μέσα από το μεταφραστικό σας έργο ,αλλά και τη δημοσιογραφία, καταξιωμένη και στις δύο ιδιότητές σας. Πώς αποφασίσατε να γράψετε ένα βιβλίο;

 

Θέλησα να δικαιώσω μια αγαπημένη και παρεξηγημένη δραστηριότητα σε μια εποχή που το πλέξιμο υποχωρούσε μπροστά στην επέλαση του life style, να φανερώσω τις κρυφές συγγένειες που την συνδέουν με τη γραφή, τα εικαστικά, τη μουσική, ακόμη και με τα μαθηματικά. Την εποχή που άρχισα να επεξεργάζομαι την ιδέα, έβλεπα όσα έγραφα σαν ένα είδος επικήδειου σε κάτι που χανόταν. Αργότερα, με έκπληξη διαπίστωσα ότι το πλέξιμο επανερχόταν δυναμικά και μάλιστα με πολιτικό, ακτιβιστικό πρόσημο, ακόμα και με φεμινιστικές συνδηλώσεις, οι οποίες παλιότερα, την εποχή του μαχητικού φεμινισμού,ήταν αδιανόητες. Είχα, λοιπόν, το θέμα, είχα όρεξη για έρευνα, είχα και την εμμονή με τη γραφή. Το βιβλίο ήρθε σαν φυσικό επακόλουθο.

 

 Αν παραλληλίσουμε τη μεταφραστική με τη δουλειά του σκηνοθέτη και τη συγγραφική δουλειά με αυτή του πρωταγωνιστή,πόση ασφάλεια δίνει η πρώτη ιδιότητα -ή μήπως συμβαίνει το αντίθετο;

 

Ποτέ δεν είσαι ασφαλής όταν καταπιάνεσαι με τη γλώσσα, είτε ως μεταφραστής είτε ως συγγραφέας.

 

 Πόσο ψυχοθεραπευτική επίδραση έχουν οι βελόνες όταν ξιφομαχούν μεταξύ τους και πόσο η πλεκτική είναι γυναικεία υπόθεση;

Ποτέ δεν είδα το πλέξιμο ως μέσο ψυχοθεραπείας, αλλά σαν μια στιγμή δημιουργίας που ξεγλιστράει από τους μηχανισμούς της εργασίας για να ανακατακτήσει τον χώρο όπου οι επιθυμίες είναι ταυτόσημες με τη ζωή. Το είδα σαν μέσο προσωπικής έκφρασης και ταυτόχρονα σαν μια δραστηριότητα εναλλακτική, που αντιστρατεύεται την δικτατορία της μόδας. Όταν άρχισα να πλέκω, το πρώτο φοιτητικό μου καλοκαίρι, ενθουσιαζόμουν όταν συνδύαζα κατά βούληση χρώματα και υφές νημάτων, όταν δοκίμαζα τις δεξιότητές μου στα πιο εξωφρενικά σχέδια. Φορούσα αυτό που ήθελα, σε ένα και μοναδικό αντίτυπο, ήμουν ολόκληρη, μέσα-έξω, εγώ. Όσο για το αν η πλεκτική είναι γυναικεία υπόθεση, σαφώς και όχι. Οι άνδρες ξεκίνησαν πρώτοι να πλέκουν και συνέχισαν να πλέκουν μέσα στους αιώνες – από τους γιαπωνέζους σαμουράι ώς τους Ιρλανδούς πλέκτες και από τους ψαράδες της Μεσογείου ώς τον ποιητή Νίκο Καββαδία στη βάρδια του.

 

 Διαβάζοντας το βιβλίο διέκρινα ότι,ενώ οι ιστορίες που αφηγείστε είναι απόλυτα προσωπικές,ωστόσο είχα την αίσθηση ότι κρατάτε τον αναγνώστη σε απόσταση από τα πολύ βαθύτερα συναισθήματά σας,με εξαίρεση,ίσως,την αναφορά στη μητέρα σας.

Κρατάτε αποστάσεις και διατηρείτε όρια για δική σας ασφάλεια ή για να μην "εκβιάσετε" τα συναισθήματα των αναγνωστών;

Πόσο συμφωνείτε με τα αυτοβιογραφικά αναγνώσματα με έντονη συναισθηματική φόρτιση;

 

Το βιβλίο μου μόνο έμμεσα είναι αυτοβιογραφικό. Θέλω να πω ότι γράφοντας για κάτι που αγαπώ, έγραφα βέβαια για μένα, αλλά κυρίως για όσους ίσως αναγνώριζαν κάτι από τους ίδιους στις λέξεις μου. Γίνομαι πιο προσωπική στις ιστορίες που διανθίζουν το δοκίμιο, νομίζω μάλιστα ότι τα συναισθήματά μου απέναντι στους ανθρώπους που συνδέθηκαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με τις πλεκτικές μου απόπειρες διαγράφονται ανάγλυφα· ωστόσο προτιμώ τον υπαινιγμό από την αμετροεπή συναισθηματολογία και φοβάμαι τον ναρκισσισμό της υπερέκθεσης· επιπλέον, νομίζω ότι όταν το ιδιωτικό βίωμα αποτυπώνεται ωμό και αμετουσίωτο, το κείμενο γίνεται εσωστρεφές, αυτοαναφορικό και παύει να απευθύνεται στους άλλους.

 

 Έχετε μεταφράσει πολλά βιβλία,με πιο πρόσφατα του Έντγκαρ Άλαν Πόε καθώς και τα "Γράμματα στη Νόρα" του Τζέημς Τζόυς .Πιστεύετε ότι είναι αναγκαίο να εκτίθενται στο κοινό τόσο προσωπικά στοιχεία ακόμα κι αν ανήκουν σε έναν συγγραφέα του βεληνεκούς του Τζέημς Τζόυς; Τι προσθέτει ή τι αφαιρεί στο μύθο του;

 

Δεν νομίζω ότι προσθέτει ή αφαιρεί τίποτα από τον “μύθο”, όπως λέτε, του Τζόυς. Απλώς μας βοηθάει να διεισδύσουμε βαθύτερα το έργο του, μια και, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η σχέση του συγγραφέα με τη Νόρα σφράγισε την πεζογραφία και την ποίησή του. Η αντίληψη του Τζόυς για την θηλυκή εκδοχή του κόσμου οφείλει πολλά στην άγρυπνη παρακολούθηση των αντιδράσεων της Νόρας απέναντι στο σεξουαλικό πάθος, το συναισθηματικό δέσιμο, την καθημερινή φθορά της επιθυμίας. Οι επιστολές του είναι ένα συγκινητικό χρονικό του έρωτά τους, γεμάτο αγωνία για επικοινωνία και πόθο για σωματική και ψυχική ταύτιση. Θα συμβούλευα να μην θυσιάσουμε στον πουριτανισμό κομμάτια που σε πρώτη ανάγνωση φαντάζουν άσεμνα, αλλά δεν φανερώνουν παρά την απόλυτη, εκστατική ελευθερία, στην οποία μπορεί να φτάσει κανείς με όχημα το ερωτικό σώμα.

 

 Το βιβλίο σας διαβάζεται "απνευστί",κάτι που σας κατέθεσα αμέσως μόλις τελείωσα την ανάγνωσή του,αλλά και που με χαρά είδα να αναφέρεται και σε κριτικές που έχουν γραφτεί γι αυτό .Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης,επίσης,υπογράμμιζα και σημείωνα πολλά σημεία που μου τράβηξαν την προσοχή ή που με άγγιξαν προσωπικά.

Πόσο σημαντικό είναι αυτό για έναν συγγραφέα;

Είναι το ωραιότερο αντίδωρο στο οποίο θα μπορούσε να προσδοκά ο συγγραφέας.

 

 Η αναβίωση του Τρίτου Προγράμματος,ανάσα πολιτισμού και ακουσμάτων για εμάς,και η δική σας συμμετοχή. Πείτε μας δυο λόγια για αυτό.

 

Το Τρίτο πρόγραμμα ξανάρχισε να εκπέμπει μετά από απαίτηση των πιστών ακροατών του, και παρά τα πολλά νομικοτεχνικά προβλήματα που προκάλεσε το αυταρχικό κλείσιμο της ΕΡΤ, προβλήματα που δεν έχουν ακόμη λυθεί, βρήκε γρήγορα τον ρυθμό του. Το ραδιόφωνο είναι μέσο πολύ οικείο και φιλικό, δεν εισβάλλει βίαια στον χώρο, όπως η εικόνα – ωστόσο μπορεί να γίνει άκρως ενοχλητικό, όταν όσα εκπέμπει αντιβαίνουν στον χαρακτήρα του, όταν γίνεται δηλαδή φλύαρο, ανόητο και ανούσιο. Το Τρίτο πρόγραμμα σέβεται τους ακροατές του, δεν τους υποτιμά, συνδιαλέγεται μαζί τους με αίσθηση ευθύνης, απαντάει στην περιρρέουσα ευτέλεια με τόλμη και επενδύει στην σοβαρή δουλειά των παραγωγών του. Η δική μου εκπομπή λέγεται Λαντέρνα Μάτζικα (ο πρώιμος προτζέκτορας της μετα-αναγεννησιακής εποχής) και φιλοδοξεί να λειτουργήσει σαν ένας άλλος μηχανισμός προβολής – προβολής εικόνων, λέξεων και σκέψεων που θα μπορούσαν, ίσως, να φωτίσουν τους θαμπούς καιρούς που ζούμε. Είναι μια εκπομπή για τη λογοτεχνία, τα εικαστικά, τον κινηματογράφο, και τον χορό, μια εκπομπή λόγου και μουσικής που μεταδίδεται ζωντανά κάθε μέρα, πέντε με επτά το απόγευμα.

 

 Οι εκπομπές σας στην ΕΡΤ έχουν αφήσει εποχή στους βιβλιόφιλους και σε όσους αγαπούν την Τέχνη σε όλες της τις μορφές. Ποια η εκτίμησή σας για την έλλειψη ανάλογων εκπομπών,σήμερα; Μπορεί το διαδίκτυο να καλύψει το ανάλογο κοινό;

 

Οι εκπομπές πολιτισμού θεωρούνται σήμερα βαριές, πληκτικές, χωρίς ακροαματικότητα από τους διάφορους ανευθυνοϋπεύθυνους που μόνο κριτήριο για τις επιλογές τους έχουν την εισροή διαφήμισης . Ο ρόλος της δημόσιας τηλεόρασης είναι να αντιστρατευτεί σ' αυτήν την ισοπεδωτική λογική και όχι να καταρτίζει πρόγραμμα στη βάση μιας κακώς νοούμενης “ανταγωνιστικότητας” προς τα ιδιωτικά κανάλια. Παρ' όλα αυτά, ως τώρα, και παρά τους κλυδωνισμούς, τις παλινδρομήσεις, την ενδοτικότητα προς ότι θεωρείται “εμπορικό”, η ΕΡΤ θεωρούσε υποχρέωσή της να φιλοξενεί πολιτιστικές εκπομπές. Θα δούμε αν θα συνεχίσει να ανταποκρίνεται στον ρόλο της όταν αποκατασταθεί η λειτουργία της – για την ώρα, περιμένουμε. Όσο για το διαδίκτυο, θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διάδοση της πληροφορίας, όχι όμως για την ουσιαστική αξιολόγησή της. Δεν διαθέτει ακόμη τα φίλτρα που θα επέτρεπαν κάτι τέτοιο.

 

 Σημερινή δημόσια- και μη - τηλεόραση και πολιτιστικό επίπεδο του λαού μας,εν μέσω της Κρίσης. Πόσο συναφή είναι;

 

Ολοι συμφωνούμε ότι η κρίση σήμερα δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι κρίση λειτουργίας των θεσμών, κρίση ηθική, κρίση αντιλήψεων, κρίση ταυτότητας, και βέβαια κρίση πολιτισμού. Ένας από τους βασικούς υπεύθυνους για την πολιτισμική έκπτωση – για να μην πω εξαχρείωση – την οποία βιώνουμε σήμερα είναι η τηλεόραση και δη η ιδιωτική. Χωρίς εξαιρέσεις, είναι κακή τηλεόραση, αφού περιορίζεται πια στο να κάνει θέαμα τον χειρότερο εαυτό της. Στα χρόνια της πλαστής ευμάρειας πρόβαλε τα πιο αρνητικά πρότυπα: ψευτογκλαμουριά, αγένεια, ωχαδερφισμό, φτηνό, άξεστο καλαμπούρι, εξοργιστική έμφαση στο “όλα επιτρέπονται”. Και, δυστυχώς, ενώ η κρίση απαιτεί περίσκεψη και αλλαγή πλεύσης, η ιδιωτική τηλεόραση συνεχίζει στο ίδιο ύφος.

 

 Αφού σας ευχαριστήσω ιδιαίτερα για την παρουσία σας στη στήλη,θα ήθελα τη γνώμη σας,ως κριτικός βιβλίων ,για τις στήλες των ευπώλητων βιβλίων και πόσο αυτές

"κατευθύνουν"το αναγνωστικό κοινό.

 

Πρέπει να πω ότι αμφισβητώ την αξιοπιστία τους. Και δυστυχώς, ναι, κατευθύνουν το αναγνωστικό κοινό. Το μεγαλύτερο κακό, ωστόσο, το κάνουν τα βιβλιοπωλεία-σούπερ μάρκετ που αντιμετωπίζουν το βιβλίο με τους όρους οποιουδήποτε άλλου προϊόντος. Αρκεί να φέρουμε στο νου μας τα τεράστια σταντ στην είσοδο των περισσότερων όπου φιλοξενούνται (και υπερπροβάλλονται) οι πιο “εμπορικοί”, “ελαφροί” συγγραφείς. Προτιμώ το μικρό βιβλιοπωλείο με τον βιβλιόφιλο βιβλιοπώλη, που δεν είναι απλώς ενημερωμένος δειγματιστής αλλά εξειδικευμένος οδηγός, ικανός να μιλήσει για το βιβλίο που προτείνει, να το συστήσει ουσιαστικά στους δυνάμει αναγνώστες του, να αναδείξει τις συνάφειές του με άλλα βιβλία, να το εντάξει, με δυο λόγια, στη μεγάλη περιπέτεια της γραφής και της ανάγνωσης. Το βιβλίο, αγαθό πολιτισμικό, αντικείμενο που συμπυκνώνει μια πνευματική διαδικασία, αποζητάει έναν τρόπο παρουσίασης και έναν χώρο έκθεσης και διάδοσης που δεν θα προδίδει τον χαρακτήρα του.

 

 

 

 

 

Το βιβλίο "Καλή και ανάποδη",ο πολιτισμός του πλεκτού,είναι ένα εξόχως καλογραμμένο δοκίμιο για την πλεκτική τέχνη,διανθισμένο με την πλεκτική αυτοβιογραφία της Κ.Σχινά,αλλά και άλλες ιστορίες,πάντα σε σχέση με την τέχνη του πλεκτού.

Παράλληλα, ανατρέχει στην ποίηση, την πεζογραφία, τις κοινωνικές επιστήμες, τις εικαστικές τέχνες ακόμα και τα μαθηματικά,τον ακτιβισμό,ενώ μας διασαφηνίζει ότι το πλέξιμο είναι και ανδρική υπόθεση.

Φωτογραφίες-ντοκουμέντα με πλέκοντες και πλεκτά διατρέχουν το βιβλίο,κάνοντας την ανάγνωσή του ακόμα πιο ενδιαφέρουσα.

Με εξαιρετική δομή και την ακόμα πιο εξαιρετική γραφή της Κατερίνας Σχινά ,διαβάζεται απνευστί,από πλέκοντες και μη!!!

 Χαριτίνη Μαλισσόβα

 

 

Η Κατερίνα Σχινά γεννήθηκε στην Αθήνα .Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και μουσική. Ως κριτικός εμφανίστηκε με άρθρα της το 1983 στην εφημερίδα "Η Αυγή". Διετέλεσε μέλοςτης συντακτικής ομάδας του περιοδικού "Το Τέταρτο", μουσικοκριτικός και επιφυλλιδογράφος της εφημερίδας "Η Καθημερινή" (1987-1999) και από το 1995 ως το 1999 υπεύθυνη του κυριακάτικου ένθετου "Ιδέες-Πολιτισμός" της ίδιας εφημερίδας. Mέλος της συντακτικής ομάδας του ειδικού ενθέτου για το βιβλίο "Βιβλιοθήκη" της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία" (1999-2009) και από το 2009 συνεργάτης της εφημερίδας "Η Καθημερινή" σε θέματα βιβλίου, καθώς και σύμβουλος έκδοσης και κριτικός στο μηνιαίο πολιτιστικό περιοδικό "The Books' Journal". Μουσικός παραγωγός της Κρατικής Ραδιοφωνίας και στο Κανάλι 15 του Ρούσσου Κούνδουρου (1987-1989) και συνεργάτης της τηλεοπτικής εκπομπής για το βιβλίο "Βιβλιόραμα" (ΕΡΤ) και ,αργότερα,"Βιβλία στο κουτί" (ΕΤ1). Δίδαξε πολιτιστικό ρεπορτάζ στο τμήμα ΜΜΕ του Παντείου Πανεπιστημίου και λογοτεχνική μετάφραση στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης (ΕΚΕΜΕΛ).

Έχει μεταφράσει στα ελληνικά έργα των Edgar Alan Poe, Toni Morrison, Philip Roth, George Steiner, Roland Barthes, , Ian McEwan,Mark Twain, William Hazlitt, Jack London, Willa S. Cather, κ.ά. καθώς και ποιήματα των Byron, Shelley, Worsdworth, Wallace Anne Sexton, κ.ά. Έχει γράψει το βιβλίο "Όπερες του κόσμου" και το λεύκωμα "Η Ελλάδα του μόχθου" που εκδόθηκε από το Ριζάρειο Ίδρυμα. Το 1997 βραβεύτηκε από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας για τη μετάφραση του μυθιστορήματος της Toni Morrison "Γαλάζια μάτια" και το 2008 από το περιοδικό "Gourmet" της Ελευθεροτυπίας για τη μετάφραση των "Γαστριμαργικών αναλέκτων" του Ben Schott (2006).

 

 

Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης

 

 

  Με την κρίση

οι αχρείοι έγιναν ακόμα πιο αχρείοι,

 οι εντάξει  ακόμα πιο εντάξει."

 
 

Ο Γιώργος Ίκαρος Μπαμπασάκηςκαταγράφει μνήμες από το νεαρό Ίκαρο που έζησε στο Βόλο.
Μιλάει για την Κρίση,αλλά και για τη δημιουργία,για την ποίηση και την τέχνη της γραφής.'Το να γράφεις είναι πολύ σκληρή υπόθεση.Έχεις να κουβαλήσεις αιώνες παρελθόντος¨τονίζει χαρακτηριστικά.
 

-Σας καλωσορίζω στην εφημερίδα "Θεσσαλία",΄κύριε Μπαμπασάκη.

Αληθεύει ότι εδώ είχατε δημοσιεύσει τα πρώτα σας κείμενα;

Πόσα χρόνια έχουν περάσει από τότε;

Ναι, αληθεύει. Πάνε τριάντα πέντε χρόνια. Ήταν ένα κείμενο για τον Μάριο Χάκκα, με τίτλο «Σπουδή στον Μάριο Χάκκα», άλλο ένα για τον Τσάρλι Τσάπλιν, «Σαρλώ, ο Εραστής της Ζωής», και κάποια ποιήματα. Ήμουν δεκαεφτά χρονών παιδί.

 

-Εφηβεία στο Βόλο, λοιπόν. Ποιες είναι οι εντονότερες μνήμες σας που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας, από την εποχή εκείνη;

Τις καταγράφω τις μνήμες μου από τον Βόλο στο Κονσέρτο για Τέσσερις Δεκαετίες, το μυθιστόρημα που γράφω και δημοσιεύω καθημερινώς στο Lifo.gr. Έχουν να κάνουν με το Πάρκο, με την ντισκοτέκ Sanitarium, με την Εξωραϊστική, με ένα μπαρ που λεγόταν Saloon, με την Σκάλα των Μιλάνων που τότε ήταν στην Ερμού, με τα αγγλικά του Μαργαρίτη στην οδό Αλεξάνδρας, και με το καθοριστικότατο, για μένα και για πολλούς εκείνη την εποχή, γεγονός της ελεύσεως των ηθοποιών και καλλιτεχνών που σχημάτισαν τη Θεατρική Λέσχη Βόλου. Επίσης, με πολύ ανήσυχους συμμαθητές μου στο Δεύτερο Αρρένων, όπως ο Γιάννης Τζώρτζης, ο Χαϊμ Πολίτης, ο Νικόλαος Λουδοβίκος, και ο Κώστας Βόμβολος. Και φυσικά με τα κορίτσια που αγαπούσαμε τότε: τη Μόνικα Τσ., τη Μάνια Σ., την Αννίτα Φ., την Αθηνά Μ., την Ειρήνη Κ. Και με ακόρεστα διαβάσματα.

 

-Στα βιβλία σας, αλλά και στις δημοσιεύσεις σας, υπάρχει έντονο το στοιχείο της φιλίας. Πόσο σημαντική είναι η φιλία για εσάς και πόσο πιστεύετε ότι την ιστορία τη γράφουν οι παρέες στη χώρα μας;

Η φιλία, για μένα, είναι ό,τι πιο σημαντικό και καθοριστικό. Είναι η ανάσα μου. Η φιλία, όπως την εννοώ εγώ, έχει το στοιχείο της σύμπραξης σε αποκοτιές από αυτές που ομορφαίνουν τη μοίρα, έχει μια στάλα έντονης συνωμοτικότητας. Για μένα, φιλία σημαίνει συμμετοχή σε υπερβατικά εγχειρήματα αλλά και γλυκό θάλπος. Δεν έχω ζήσει ποτέ μόνος, πάντα ζω με τους φίλους.

 

-Είστε –κατά κοινή παραδοχή και ομολογία– από τους ανθρώπους που έχουν διαβάσει τόνους βιβλίων.

Πώς κρίνετε όσους θέλουν να επιβάλλουν τους εαυτούς τους ως συγγραφείς και ποιητές χωρίς να έχουν ευρύτητα αναγνωσμάτων; – το διαδίκτυο έχει αναδείξει πολλά τέτοια παραδείγματα.

Όλοι αυτοί έρχονται από το πουθενά, μένουν στο πουθενά, καταλήγουν στο πουθενά. Στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν οι πάντες και τα πάντα. Το να γράφεις είναι πολύ σκληρή υπόθεση, πάρα πολύ σκληρή υπόθεση. Έχεις να κουβαλήσεις αιώνες παρελθόντος. Όποιος δεν κουβαλάει αιώνες παρελθόντος, δεν μπορεί να γράψει ούτε δύο αράδες της προκοπής. Ας γράφουν όσοι θέλουν και όσο θέλουν, δεν πειράζει. Το να μιλάς με τους πεθαμένους σαν να είστε φίλοι καρδιακοί, το να κατακτάς τα δικαίωμα να φας και να πιεις μ’ αυτούς που σε έκαναν άνθρωπο, αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. Ελάχιστοι το κερδίζουν.

 

-Η Κρίση, τελικά, μας έκανε να συνειδητοποιήσουμε τις αδυναμίες μας και να βελτιωθούμε ποιοτικά;

Ποια είναι η εκτίμησή σας;

Όχι, τίποτα που να μην το ξέραμε ήδη δεν μας έμαθε η Κρίση. Κανείς δεν βελτιώνεται αν δεν είναι ήδη βελτιωμένος. Η Κρίση ένα έχει κάνει έως τώρα: οι αχρείοι έγιναν ακόμα πιο αχρείοι, οι εντάξει έγιναν ακόμα πιο εντάξει.

 

-Ποιητής, συγγραφέας, μεταφραστής, λάτρης της μουσικής, του κινηματογράφου, των εικαστικών Τεχνών.

Τελικά, μήπως είστε λάτρης της Τέχνης γενικά, και υπηρετείτε κάποιο κομμάτι της ανάλογα με τη διάθεσή σας; Ποια ιδιότητά σας υπερισχύει αυτό τον καιρό;

Δεν υπηρετώ τίποτα. Με γοήτευσε από τότε που άρχισα να καταλαβαίνω τον κόσμο η περιπέτεια των δημιουργών, ανθρώπων που θέλησαν να φτιάξουν πράγματα που δεν υπήρχαν προηγουμένως, να επινοήσουν συμπεριφορές, να βάλουνε σημεία στίξεως στο τρελό χειρόγραφο της ζωής μας στον πλανήτη, να σχεδιάσουν την παρτιτούρα του τραγουδιού που ξεγελάει το χρόνο και τη φθορά. Γράφω από μικρός. Και αυτό που κάνω είναι να κοινοποιώ, κάθε φορά, τις περιπολίες μου στα σκοτεινά τοπία του κόσμου, να χαρτογραφώ το χάος, όπως μ’ αρέσει να λέω. Αυτό τον καιρό γράφω με ρυθμούς σχεδόν ιλιγγιώδεις το Κονσέρτο για Τέσσερις Δεκαετίες, την ιστορία της μεταπολιτευτικής Ελλάδας με τα μάτια ενός μανιακού μνήμονα.

-Η λεγόμενη «υψηλή διανόηση», υφίσταται στην Ελλάδα της Κρίσης –και δεν εννοώ μόνο την οικονομική κρίση, αλλά και την κρίση αξιών, γενικότερα– και της απαξίωσης των πάντων;

Αν ναι, θέλετε να μας αναφέρετε κάποια ονόματα;

Δεν ξέρω τι θα πει «υψηλή διανόηση», ούτε και διαπιστώνω καμιά καινούργια απαξίωση των πάντων. Ας πούμε ότι θορυβεί σχεδόν εφιαλτικά η ανοησία και η κακεντρέχεια, ότι η επίσημη πραγματικότητα προβάλλει το κενό του κενού και το τίποτα του τίποτα εις την νιοστή, ενώ σε μια παράλληλη, ίσως υπόγεια, πραγματικότητα υπάρχουν δημιουργοί που μεγαλουργούν, αλλά σχεδόν στα κρυφά. Ονόματα σημαντικών ανθρώπων με δημόσιο λόγο: Ευγένιος Αρανίτσης, Θάνος Σταθόπουλος, Αχιλλέας Κυριακίδης, Κώστας Μαυρουδής, Βασίλης Καραποστόλης, πατήρ Νικόλαος Λουδοβίκος, Στέλιος Ράμφος, Σωτήρης Γουνελάς, και πολλοί άλλοι. Πολύ σπουδαίος, και θρηνώ για τον αδόκητο χαμό του, ο φίλος μου μες στις δεκαετίες, Κωστής Παπαγιώργης. Και άλλοι δύο μακαρίτες φίλοι: ο συγγραφέας Χρήστος Βακαλόπουλος και ο ποιητής Ηλίας Λάγιος.

 

-Υπάρχει τρόπος, και, κυρίως διάθεση, από τους ανθρώπους της διανόησης να τραβήξουν το μορφωτικό επίπεδο των νέων ανθρώπων προς τα επάνω;

Εκφράζω το φόβο ότι έχει δημιουργηθεί μια Ελίτ ανθρώπων, οι οποίοι κινούνται μεταξύ τους αφήνοντας τους υπόλοιπους στη μαζική εκτόνωση μέσω φθηνής τηλεόρασης, φθηνών αναγνωσμάτων και ακουσμάτων και άσκοπου σερφαρίσματος στο πολυαμφιλεγόμενο διαδίκτυο.

Ποια είναι η δική σας αίσθηση και εκτίμηση;

Δεν μπορεί κανείς να πάρει κανέναν από το αυτί και να τον οδηγήσει στον θησαυρό. Οφείλουμε να ακούμε τα κελεύσματα και να αρχίζουμε τη διαδρομή της αναζήτησης. Όλα στο πιάτο δεν μπορούμε να τα έχουμε. Ο θησαυρός είναι εδώ, και δεν είναι δύσκολο να τον ανακαλύψεις. Το δύσκολο είναι να μπορείς να δεξιωθείς το δώρο. Το δώρο είναι εδώ: ποιητές, συγγραφείς, μουσικοί, θεατράνθρωποι, αρχιτέκτονες, κινηματογραφιστές, ζωγράφοι, ο Νίκος Καρούζος, ο Πεντζίκης, ο Μόραλης, η Δημουλά, ο Ηλίας Πετρόπουλος, ο Πικιώνης, ο Κωνσταντινίδης, ο Ζενέτος, ποιον να πρωτοθυμηθώ. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι είναι δύσκολο σήμερα να ανακαλύψει, και να απολαύσει, τον πλούτο μας. Άλλο αν δεν θέλει. Άλλο αν προτιμά πότε τον ταχύπλοο νεοπλουτισμό, πότε τον ψεύτικο κλαυθμό και οδυρμό, πότε την προσποιητή γκρίνια. Ο θησαυρός είναι εδώ. Όποιος θέλει, ξέρει να τον αξιοποιήσει. Ο κήπος είναι εδώ, όποιος θέλει ας τον ποτίσει.

 

- Έχοντας διανύσει μια πορεία η οποία σας συγκαταλέγει στους ανθρώπους της διανόησης, ποιο στοιχείο του χαρακτήρα σας και ποιο βιβλίο σας θα θέλατε να είναι τα αναγνωριστικά σας, για τις επόμενες γενιές;

Είμαι σχεδόν ολέθρια γενναιόδωρος, έχουν να λένε γι’ αυτό όσοι με ξέρουν, Μ’ αρέσει πολύ αυτό το χαρακτηριστικό μου, μ’ αρέσει να με σκέφτονται έτσι. Το μυθιστόρημα μου Διασυρμός που εξέδωσε η Εστία είναι μια καλή επιτομή όσων προσπάθησα να κάνω στη χώρα και στη γλώσσα μας.

 

- Θα κλείσω με μια φράση σας από άλλη συνέντευξή σας, η οποία με εντυπωσίασε, με άγγιξε και την ασπάζομαι και προσωπικά: «Αισθάνομαι μεγάλη ασφάλεια μόνο με τα γούστα μου. Ξέρω πολύ καλά τι μου αρέσει και τι δε μου αρέσει. Δεν μπορώ πάντα να το εξηγήσω. Αν ζοριστώ μπορώ να το εξηγήσω αλλά πολλές φορές δε χρειάζεται».

Το ερώτημά μου είναι: Πόσο ώριμος ή πόσο αιώνια έφηβος πρέπει να είναι κάποιος για να αισθάνεται έτσι;

Πόσο απέχει, τελικά, ο σημερινός Γιώργος -Ίκαρος Μπαμπασάκης από τον νεαρό Ίκαρο που έζησε στο Βόλο;

Δεν ξέρω τι πρέπει και τι δεν πρέπει. Τα πρέπει μού προκαλούν αλλεργία. Μπορώ να πω ότι αισθάνομαι πως η ωριμότητά μου είναι η ολοένα και πιο μεθοδική και συστηματική ενασχόλησή μου με τα όσα σκίρτησαν μέσα μου στην εφηβεία μου. Και σήμερα ακούω τραγούδια που άκουγα τότε, σκέφτομαι με τρόπους με τους οποίους σκεφτόμουν και τότε, καταφεύγω σε στρατηγικές που ακολουθούσα και τότε. Ήταν μεγάλο στοίχημα για μένα το να μείνω πιστός σε αποφάσεις που πήρα σουλατσάροντας στην Κωνσταντά, την Κασσαβέτη, και την Αλεξάνδρας. Όταν με βλέπουν να χαμογελάω, σημαίνει ότι νιώθω πως το κέρδισα εκείνο το στοίχημα.

 

Σας ευχαριστώ θερμά! 




Δεν υπάρχει περίπτωση να διαβάσει κάποιος δημοσιεύσεις ή βιβλία του Μπαμπασάκη και να μην νιώθει ότι προχωρά ένα βήμα τις γνώσεις του, και, κυρίως, να μην μπει στη διαδικασία να δει κομμάτια του εαυτού του, είτε ταυτίζεται με τις απόψεις του, είτε όχι!
Πολυδιαβασμένος, πολυγραφότατος, πάντα αντισυμβατικός, αλλά και πάντα ευγενής.
Τον τελευταίο καιρό τον συναντάμε καθημερινά στη διαδικτυακή εφημ. lifo.gr, στην οποία γράφει το "Κονσέρτο για Τέσσερις Δεκαετίες", στο οποίο αναλύει την ιστορία της Μεταπολιτευτικής Ελλάδας με τα δικά του βιώματα,τη δική του οπτική, τα μάτια ενός μανιακού μνήμονα,όπως ο ίδιος λέει."
Χαριτίνη Μαλισσόβα




 

Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης γεννήθηκε τον Απρίλιο του 1960. Είναι ποιητής, μεταφραστής και συγγραφέας. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, άρχισε να γράφει σε έντυπα όπως το "Ιδεοδρόμιο" του Λεωνίδα Χρηστάκη και η "Χιονάτη" του Βαγγέλη Κοτρώνη. Συνεργάστηκε με την εφημερίδα "Ελευθεροτυπία" και το περιοδικό "Έψιλον". Διατήρησε τη σελίδα του βιβλίου στην εφημερίδα "City-Press". Ο τρόπος ζωής του τον οδήγησε στη συστηματική μελέτη των λεγόμενων "ιστορικών πρωτοποριών" (Φουτουρισμός, Dada, Υπερρεαλισμός), των Beat ποιητών και συγγραφέων, καθώς και του ρεύματος για την "υπέρβαση και την πραγμάτωση της Τέχνης" (Cobra, Λεττριστές, Καταστασιακοί). Καρπός αυτών των αναζητήσεών του είναι τα πολυσυζητημένα του βιβλία για τον William S. Burroughs, για την Internationale Situationniste, για τον Guy Debord, για τον Μάη του '68. Ίδρυσε και διηύθυνε την επιθεώρηση "Propaganda", όπου δημοσιεύτηκαν κρίσιμα κείμενα για την πολιτική και την κουλτούρα των καιρών μας. Έχει εργαστεί στο ελληνικό ραδιόφωνο, και συγκεκριμένα στο Δεύτερο Πρόγραμμα, στην ΕΡΑ4, στον Εν Λευκώ, στο Κόκκινο 105,5, και στο Κανάλι 1 Πειραιάς 90,4. Σήμερα διευθύνει τη σειρά "Αιφνίδια Ντοκιμαντέρ" στις εκδόσεις Γαβριηλίδης και το λογοτεχνικό περιοδικό/εγχείρημα "ΚΟΡΕΚΤ", μαζί με τον ποιητή Θάνο Σταθόπουλο, στις εκδόσεις Νεφέλη. Είναι μέλος του Κύκλου Ποιητών και της Εταιρείας Συγγραφέων.