Τζένη Μανάκη

"Η εξάρτηση γεννά προδοσίες"

Με αφορμή το βιβλίο της "Μικρές και μεγάλες προδοσίες",(εκδ.Περίπλους)συνομιλήσαμε με την Τζένη Μανάκη για την προδοσία στη φιλία και στον έρωτα.

Ποιος ο ορισμός της μικρής και ποιος της μεγάλης προδοσίας;

Πόσο η προδοσία είναι αναπόφευκτη στη ζωή μας και πόσο ο προδομένος είναι το θύμα;

"Μικρές και μεγάλες προδοσίες",ο τίτλος του βιβλίου σας. Θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια;

Στο βιβλίο μου πραγματεύομαι μέσα από την πλοκή ενός πολυπρόσωπου και ''ταξιδιάρικου'' μύθου τους εσωτερικούς κλυδωνισμούς του ανθρώπου, που πέρα από το άγχος που προκαλεί το αβέβαιο της ζωής και το βέβαιο του θανάτου, προσπαθεί να υπερβεί μεταξύ άλλων και τα πικρά συναισθήματα που γεννούν οι προδοσίες.

Η Αλεξάνδρα Μελά και η Μαρίνα Φωτίου, φίλες από τα προφοιτητικά χρόνια μέχρι την ηλικιακή ωριμότητά τους, αναζητούν μέσα από ψυχικές καταβυθίσεις , μέσα από την ανθρώπινη αγωνία τους να ανιχνεύσουν το κρυμμένο πρόσωπο της Αγάπης, του Ερωτα, της Φιλίας, της συμφιλίωσης, της γαλήνης, της αναπαυμένης συνείδησης, να ξεπεράσουν τις προδοσίες που έχουν υποστεί ή έχουν διαπράξει. Πρόσωπα που εμπλέκονται στην ροή του μύθου και διαδραματίζουν ένα σοβαρό ρόλο στις ζωές των δύο γυναικών τις επηρεάζουν προκαλώντας με τις πράξεις τους ψυχικές εντάσεις μέσα από τις οποίεςς δεν λείπουν και οι μικρές ή μεγάλες προδοσίες. Ετσι, συμβαίνουν ανατροπές που αλλάζουν εκ βάθρων τις ζωές τους, όχι όμως την φιλία τους.

Με προεξάρχοντα ρόλο στην Φιλία σχολιάζω τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ ανθρώπων διαφόρων επιπέδων της κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Αναφέρομαι στην φιλία που δεν προδίδει, στην φιλία που προσφέρει χωρίς να περιμένει ανταπόδοση , στην φιλία που γκρεμίζει αδιέξοδα, που δείχνει ορίζοντες, στην φιλία που σώζει. Στην φιλία που είναι η μόνη συγγένεια με επιλογή.

Αφήνω εκκρεμές το ερώτημα καλώντας τον αναγνώστη να δώσει την δική του απάντηση, αν η κοινωνική καταξίωση , η κατάκτηση πλούτου, η καθιέρωση αναγνωρισιμότητας μπορεί να είναι αυτοσκοπός, όταν γι αυτά πρέπει κανείς να αγνοήσει αξίες, να συρρικνώσει ουσιαστικές επιθυμίες, να στερηθεί την ελεύθερη βούληση, να μετέλθει ακόμη και ποινικών πράξεων για την επίτευξή τους.

Θα ήθελα μέσα από την κουβέντα μας αυτή να ευχαριστήσω τον διακεκριμένο βραβευμένο συγγραφέα ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ για την κριτική του στο βιβλίο μου, με την οποία καταλήγει: ''Ο αναγνώστης -και αυτό ίσως έχει μεγαλύτερη σημασία- θα απολαύσει ένα αδρό κείμενο με γλωσσικές αρετές που μόνο έμπειροι συγγραφείς θα μπορούσαν να επιδείξουν.

 

Η ηρωίδα σας,όπως την είδα εγώ,είναι μια καλλιεργημένη-και ψυχικά- γυναίκα,ιδιότητα που την βοηθά να ανταπεξέλθει στις αντιξοότητες.Τι αντίκτυπο,όμως θα είχε η αποκάλυψη τόσο σοβαρών μυστικών σε άλλης προσωπικότητας γυναίκα;

Η ηρωίδα μου, μία καλλιεργημένη γυναίκα, μέσα από έντονη, μακρόχρονη εσωτερική πάλη κατορθώνει να φθάσει σ΄ένα υψηλό σημείο ψυχικής ωριμότητας να συγχωρήσει και να κερδίσει ψυχική γαλήνη. Και είναι ακριβώς αυτό το ζήτημα που ήθελα να θίξω πέρα από κάθε θρησκευτική ιδεοληψία. Και για ν΄απαντήσω ευθέως θα έλεγα ότι εξαρτάται από τον ψυχισμό του κάθε ανθρώπου. Δεν θα έλεγα ότι η πνευματική καλλιέργεια συνεπάγεται και ψυχική. Οπωσδήποτε παίζει τον ρόλο της βέβαια και αλοίμονο αν δεν τον έπαιζε. Παρ΄όλα αυτά, έχω συναντήσει ανθρώπους με στοιχειώδη μόρφωση να διαθέτουν ένα τεράστιο μεγαλείο ψυχής. Αντίθετα, πολλούς ιδιαίτερα μορφωμένους, καλλιεργημένους με χαρακτηριστική μικροψυχία. Συνεπώς , δίνω μεγαλύτερο ποσοστό σε μία αντιμετώπιση που θα περιείχε μεγάλη δόση μνησικακίας, εκδικητικότητας αλλά και ψυχική κατάρρευση π.χ., αν αφορούσε μια ανώριμη, ακαλλιέργητη γυναίκα, χωρίς να είμαι απόλυτα σίγουρη γι αυτό.

Πόσο βιογραφική και πόσο μυθοπλαστική είναι η ιστορία σας;

Απολύτως μυθοπλαστική. Βέβαια έχω την αίσθηση ότι κάθε συγγραφέας μέσα από την ιστορία που αφηγείται καταθέτει, ενδεχομένως και άθελά του, την προσωπική του αλήθεια, απόρροια των εμπειριών, των αναγνωσμάτων , της κοσμοθεωρίας του.

Πόσο η προδοσία είναι συνυφασμένη με την εξάρτησή μας από κάποιους ανθρώπους;

Η εξάρτηση δυνητικά γεννά αμφοτερόπλευρες προδοσίες,φαντάζομαι. Τόσο από τον ''εξουσιαστή'' όσο και από τον εξαρτώμενο. Σε μία σχέση ''οικονομικού'' ενδιαφέροντος π.χ. Ο εξαρτώμενος ενδέχεται να προδίδει τον εαυτό του προσποιούμενος ανύπαρκτα συναισθήματα και ο άλλος να τα δέχεται ξεγελώντας τον εαυτό του ότι πρόκειται για αληθινά. Επίσης από μία συναισθηματική εξάρτηση ενδέχεται να βρεθεί κανείς προδομένος .

 

Τι θεωρείτε μικρή και τι μεγάλη προδοσία;

Υπάρχει μία διαβάθμιση ηθικού μεγέθους στις προδοσίες πάντα σε σχέση με την τρέχουσα ηθική και τούς κανόνες του Δικαίου. Από την μέγιστη της απάρνησης και εγκατάλειψης ενός παιδιού από τον γονιό του, από την μικρότερης ίσως σημασίας αντίστροφη, από την προδοσία της πατρίδας , (μέγιστη, κυρίως όταν αφορά πολιτικούς) , μιας ιδέας που είναι και προδοσία έναντι του εαυτού, από την ερωτική προδοσία. Θα ανέφερα ως μικρότερη τα μικρά καθημερινά ψέματα απέναντι στον εαυτό μας και τούς άλλους.

Αγαπάμε τον εαυτό μας οι σύγχρονες γυναίκες;

Σίγουρα περισσότερο από τις γυναίκες παλαιότερων χρόνων γενικώς και κυρίως πιο πολύ πρίν γίνουμε μητέρες. Χαίρομαι τις γυναίκες που διαθέτουν χρόνο για την εμφάνισή τους, το θεωρώ αγάπη και σεβασμό απέναντι στον εαυτό τους, κυρίως βέβαια αυτές που δεν ασχολούνται μόνο μ΄αυτό, αλλά ενδιαφέρονται για την διαρκή καλλιέργειά τους , δίνουν βαρύτητα στην αξιοπρέπειά τους, φροντίζουν με αγάπη τα παιδιά και την οικογένειά τους και συγχρόνως προσφέρουν κάποιο κοινωνικό έργο.

Ως χρήστις του διαδικτύου,πόσο θεωρείτε ότι αυτό βοηθά στην προώθηση της φιλαναγνωσίας και πόσο εκεί προωθείται το "εύκολο" βιβλίο;

Το διαδίκτυο καθώς προσφέρει εύκολη πρόσβαση στην ενημέρωση σχετικά με το βιβλίο δίνει ερέθισμα για ανάγνωση. Παρατηρώ ότι πολλοί επιδίδονται σε αληθινή ή πλαστή αναγνωστική σκυταλοδρομία, και αναρωτιέμαι όταν διαβάζω επιπόλαιους σχολιασμούς τι πραγματικά τους προσέφερε η ανάγνωση.Διατυπώνονται βέβαια συχνά και πολύ σοβαρές απόψεις. Η αλήθεια είναι ότι προωθείται το ''εύκολο'' προφανώς εξαιτίας της μεγαλύτερης προσβασιμότητας σε πλατύτερο κοινό. Οι εκδοτικοί οίκοι είναι επιχειρήσεις και θέλουν δικαιολογημένα να έχουν κέρδος , ιδίως με τις οικονομικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην χώρα μας. Το ποιοτικό ανάγνωσμα όπως και άλλα στοιχεία πολιτισμού θα έπρεπε κατά κάποιο τρόπο να προωθούνται από το ίδιο το κράτος , αν βέβαια το κράτος ενδιαφερόταν να έχει πολίτες υψηλότερου επιπέδου, πράγμα άβολο εν προκειμένω. Εχω την πεποίθηση ότι ο απλός αλλά σκεπτόμενος αναγνώστης κάποτε θα θελήσει να πάρει στα χέρια του ένα ποιοτικό βιβλίο που κάτι έχει να του πει πέρα από μια ερωτική ή αστυνομική περιπέτεια. Ετσι το ''εύκολο'' ανάγνωσμα, αν δεν είναι κακό, είναι ένα πρώτο βήμα για εκείνους που δεν θα περνούσαν ποτέ το κατώφλι ενός βιβλιοπωλείου.

Ποια είναι τα δικά σας αγαπημένα βιβλία;

Το '' Εγκλημα και Τιμωρία'' του Ντοστογιέφσκυ, η '' Αννα Καρένινα'' του Τολστόι, η ''Μαντάμ Μποβαρύ'' του Φλωμπέρ, ''Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο'' του Προύστ, '' Η βουή και η μανία'' του Φώκνερ, όσο από το έργο του Μπόρχες έχω διαβάσει, η ''Ασκητική'' του Καζαντζάκη, η ''Αθανασία'' και αρκετό από το δοκιμιακό και πεζογραφικό έργο του Κούντερα, σχεδόν ολόκληρο το έργο του Χαβιέρ Μαρίας , το '' Μέρες Αλεξάνδρειας'' του Στεφανάκη και πολλά, πολλά άλλα.

Ποιοι συγγραφείς καθόρισαν ή έδωσαν ώθηση στη γραφή σας;

Πιστεύω το σύνολο των αναγνωσμάτων μου, κυρίως όμως ορισμένοι Γάλλοι κλασσικοί και ο Χαβιέρ Μαρίας από τούς σύγχρονους.

Είναι πάντα ο προδότης ο θύτης;

Συνήθως ναι, αλλά υπάρχουν και προδοσίες που ''υποβάλλονται'' από το θύμα, έτσι ίσως θα έπρεπε να εξετάζουμε με προσοχή τις παραμέτρους που οδήγησαν στην προδοσία και να είμαστε λιγότερο αυστηροί με κάποιους θύτες.

Πόσο,τελικά,η προδοσία είναι κομμάτι της ζωής μας;

Η προδοσία είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη φύση, σχεδόν κανείς δεν ξεφεύγει από την διάπραξή της, εννοείται με κάποια ηθικού μεγέθους διαβάθμιση, έτσι ίσως ορισμένες τουλάχιστον προδοσίες δεν θα έπρεπε να μας πληγώνουν τόσο .

Βιογραφικό

Η Τζένη Μανάκη γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Εργάστηκε ως συντάκτρια και μεταφράστρια σε εφημερίδα και στο Δημόσιο. Ασχολήθηκε με πολιτιστικά θέματα και με την αποκλειστική ευθύνη έκδοσης συνδικαλιστικής μηνιαίας εφημερίδας.

΄Εχει παρακολουθήσει σεμινάρια δημιουργικής γραφής στο Λος ΄Αντζελες.

Δημοσιεύει από ετών κείμενα με αφορμές που την ευαισθητοποιούν.

Αγαπάει τη ζωγραφική, με έργα της πήρε μέρος σε ομαδικές εκθέσεις.

Κριτικές για το βιβλίο

''............ η συγγραφέας αγωνιά και θέτει τον προβληματισμό της για τις αξίες που χάνονται, για το ήθος και την ηθική που συχνά καταρρέουν, για την τύχη των κοινωνιών. Και αναζητά τις λύσεις των προβλημάτων στην παιδεία, στην πνευματική καλλιέργεια, στην προσωπική πάλη της νόησης του καθένα μας.''

Καταλήγω ότι πέρα από τις όποιες ψυχικές διεργασίες, είναι κι ο χρόνος που παρά το σταθερά φθοροποιό έργο του πάνω στα σώματα των ηρώων μου, απαλύνει, θολώνει ό,τι κακό τους είχε συμβεί , το τυλίγει με την αχλή της απόστασης, ελευθερώνει από το επαχθές βάρος που αισθάνθηκαν την στιγμή που δέχθηκαν την προδοσία. Ο χρόνος παρηγορεί κι ελευθερώνει.

Τέσυ Μπάιλα-vakxikon.gr

"......Με ενσωματωμένες σκέψεις της συγγραφέα, με παραθέματα του Μπόρχες ως motto στην αρχή κάποιων κεφαλαίων, αλλά και αποσπάσματα από άλλους εξίσου σημαντικούς ομότεχνους μέσα στο κυρίως σώμα του κειμένου, με λόγο απλό, αλλά και πιο σύνθετο, η Τζένη Μανάκη βάζει την ηρωίδα της να κινείται μεταξύ Θεσσαλονίκης, Σαν Φρανσίσκο και Λος Άντζελες, να συναναστρέφεται διακεκριμένους επιστήμονες και αξιόλογους ανθρώπους, αλλά και να μάχεται τη μοναξιά της και να κάνει απολογισμό της ζωής της. Κάτι καθόλου ανώδυνο, μιας και αυτή απαρτίζεται από μία σειρά μικρών και μεγάλων προδοσιών. Οι σχέσεις της, γονεϊκές, οικογενειακές, φιλικές, δοκιμάζονται, οι ανατροπές διαδέχονται η μία την άλλη, οι ισορροπίες ανατρέπονται και οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές. Μόνη παρηγοριά της οι φίλοι της, που πάντα βρίσκονται βράχοι δίπλα της."

Ελένη Κίτσου-diavasame.gr

 

Η Τζένη Μανάκη διαχειρίζεται με εξαιρετικά λεπτούς χειρισμούς-τόσο συγγραφικά όσο και δεοντολογικά -τόσο το επίμαχο θέμα της ανδρικής ομοφυλοφιλίας όσο και εκείνο της προδοσίας.Οι χαρακτήρες και η μυθοπλασία του βιβλίου είναι ιδιαίτερα καλοδουλεμένοι.

Ανατροπές και ψυχολογικές συγκρούσεις συνεπαίρνουν τον αναγνώστη αφήνοντάς του αίσθηση αναγνωστικής πληρότητας.

Χαριτίνη Μαλισσόβα

 

                                                              Νίκος Παππάς

 

 

                        Αξίες μέσα από το φως της 'Εβδομης Τέχνης

 

Με αφορμή το δεύτερο βιβλίο του "Σινεφίλ 2":Ζωή σαν έργο Τέχνης(,εκδ.Ιστίο)

συνομιλήσαμε με τον Νίκο Παππά για τον κινηματογράφο ως Τέχνη,για τα χαρακτηριστικά μιας "καλής" ταινίας,για τα blogbusters και τους σινεφίλ.

Το βιβλίο θα παρουσιαστεί στο βιβλιοκαφενείο Χάρτα, Σκενδεράνη 16, την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου στις 20:30.

 Σινεφίλ 2",ο τίτλος του βιβλίου σας, μια ανθολογία κινηματογραφικών ταινιών με την οπτική σας, με υπότιτλο«Ζωή σαν έργο τέχνης» Πείτε μας λίγα λόγια..

Βλέπω ταινίες κι όταν σκέφτομαι μία ιδέα που έχει λόγο ύπαρξης, τη σημειώνω γρήγορα σε ένα χαρτί για να μην την ξεχάσω. Στη συνέχεια επιλέγω δομικά στοιχεία της ταινίας και τα προσαρμόζω στην ιδέα μου σε πιο οργανωμένη μορφή, για να την αναδείξω. Δεν πέφτω στην παγίδα να τη θεωρήσω σωστή, λανθασμένη ή σύμφωνη με τις προθέσεις του σκηνοθέτη. Την αναπτύσσω ως έχει. Όπως γράφει κι ο Τρούμαν Καπότε στο βιβλίο ‘Μουσική για Χαμαιλέοντες’ «Κατηγορήστε το, αλλά μην το αρνείστε». Η ύπαρξή μας γίνεται ζωή όταν παράγουμε ένα έργο για τους επόμενους με σεβασμό στους προηγούμενους. Μελέτησα και μελετώ τον Αντρέ Μπαζέν, τον Βασίλη Ραφαηλίδη, την Πωλίν Καέλ, το Νίκο Κολοβό, τον Τζόναθαν Ρόζενμπαουμ, τον Ρότζερ Ίμπερτ και πολλούς άλλους. Υιοθέτησα στοιχεία από όλους, στα οποία είχα νοητική πρόσβαση και μπορούσα να ανταποκριθώ. Εάν το βιβλίο συνεισφέρει σε όλη αυτή τη συλλογική προσπάθεια, τότε έχει καλώς. Αλλιώς, δεν πειράζει. Εγώ αυτό μπορούσα να κάνω.

Έχετε χωρίσει σε θεματικές ενότητες το βιβλίο. Ποια από αυτές είναι η αγαπημένη σας;

Όλες, γιατί, όπως αναφέρω και στην εισαγωγή του βιβλίου, τα κεφάλαια είναι ένας μόνο, και αρκετά προβληματικός, τρόπος να τακτοποιηθούν οι σκέψεις σε μία σειρά. Μέσα σε διαφορετικά κεφάλαια υπάρχουν κοινά στοιχεία που αναπαράγονται ξανά και ξανά για να εδραιωθεί η αλήθεια του νοήματος. Το κρυφό κείμενο, αυτό που καλείται να επινοήσει ο αναγνώστης, είναι απαραίτητο σε κάθε βιβλίο κι όταν το προσεγγίζουμε πολυκυκλικά αποκτά περισσότερη δύναμη αφού συνεχίζει να επιβεβαιώνεται με πολυάριθμους τρόπους. Οι αξίες έχουν την ιδιότητα να υιοθετούν τόσες διαφορετικές παραλλαγές και να κρατούν πάντοτε επαφή με την ουσία. Σε αντίθετες περιπτώσεις αναπαράγεται μόνο ένα επιφανειακό σχήμα που γρήγορα εξαφανίζεται. Στόχος του βιβλίου είναι η επικράτηση των ανθρώπινων αξιών που πρεσβεύουν ακούσια ή εκούσια όλα τα καλά έργα τέχνης, μέσω μιας λογικής, η τεχνική της οποίας προσπάθησα να μην εισβάλλει στην ουσία.

Τι είναι αυτό που κάνει την κινηματογραφική τέχνη να ξεχωρίζει από τις άλλες τέχνες;

Παρόλο που ο κινηματογράφος έχει το προσόν να συνδυάζει όλες τις υπόλοιπες τέχνες, δεν πιστεύω ότι αυτή η συζήτηση βοηθά. Σημασία έχει να γνωρίσουμε τη χαρά που προκύπτει από την ενασχόληση με οποιαδήποτε τέχνη, να εξοικειωθούμε με τα επιτεύγματα του ανθρώπου και, αν έχουμε την ανάγκη και είμαστε τυχεροί, να προσφέρουμε κι εμείς στον ογκόλιθο που ονομάζεται διαχρονική σκέψη.

Υπάρχουν ρεύματα, τάσεις και διαφορετική κουλτούρα στον κινηματογράφο, όπως και σε όλες τις τέχνες. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός "καλού έργου" κατά την άποψή σας;

Ένα καλό έργο είναι υποκειμενικό και εξαρτάται από τον καθένα προσωπικά. Ο χρόνος είναι ο καλύτερος κριτής.Επειδή είμαστε ζωντανά, σκεπτόμενα όντα είναι κρίμα να έχουμε ιδέες και να μην τις μοιραζόμαστε με τους άλλους σε μία πιο ανθεκτική μορφή από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Διαβάζοντας το βιβλίο σας, διέκρινα πτυχές που δεν είχα εντοπίσει (σε ταινίες που έχω δει), ενώ θέλω πολύ να δω κάποιες (από όσες ακόμα δεν έχω δει).Η κινητοποίηση των αναγνωστών ήταν για εσάς

κίνητρο για τη συγγραφή του;

Θεωρώ θετικό να κινητοποιηθεί ένας αναγνώστης. Το βιβλίο είναι η συνέχεια μιας κουβέντας που ξεκίνησε πολύ παλιότερα κι εξελίσσεται, όχι το τέλος της. Δεν είμαι φορέας κάποιας ανώτερης γνώσης ή αλήθειας για τον κινηματογράφο. Την αγάπη και τον ενθουσιασμό μου μοιράζομαι με την ίδια απορία, το ίδιο δέος και την ίδια συγκίνηση που ένιωθε και η Καμπίρια για τη ζωή στα τελευταία δευτερόλεπτα της ταινίας του Φελίνι. Το βασικότερο κίνητρο για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου, αλλά και του προηγούμενου, είναι ότι κάποια στιγμή κατάλαβα ότι η βιολογική μου ύπαρξη είναι, όπως όλων μας, περιορισμένη. Ένιωσα την ανάγκη να πω ό,τι έχω να πω, τώρα που μπορώ.

Τελικά, είναι τα blockbusters κινηματογράφος και ,αν ναι, με ποια έννοια;

Όσο δύσκολο είναι να απαντήσει κανείς στο ερώτημα «Τι είναι κινηματογράφος;» άλλο τόσο είναι και στο εάν τα blockbusters είναι όντως κινηματογράφος. Θετικά και αρνητικά στοιχεία υπάρχουν παντού. Δεν υπάρχει τέλεια ταινία. Από την άλλη πλευρά μπορούμε να ισχυριστούμε ότι όλες οι ταινίες είναι τέλειες, γιατί είναι γεμάτες με ιδέες, λάθη και εν τέλει είναι γεμάτες με ανθρώπους. Εάν αγαπάς τον άνθρωπο, αγαπάς και τις ταινίες του, όπως κι αν είναι, με την προυπόθεση να περιέχουν διαχρονικές αξίες. Θα ήθελα να κλείσω λέγοντας ότι δεν με αφορούν οι ετικέτες στο σινεμά, όπως δεν με αφορούν και οι λέξεις όταν γράφω. Οι λέξεις και οι ταμπέλες είναι απλές συμβατότητες που τις χρησιμοποιούμε αναγκαστικά για να σχηματίσουμε όσο γίνεται την ιδέα.

 

 

 

Πόσο σινεφίλ είναι ο Έλληνας;

Η λέξη σινεφίλ, δηλαδή φίλος του κινηματογράφου, περιέχει τόσες ερμηνείες όσοι είμαστε και όλοι οι άνθρωποι. Ο Έλληνας είναι ένα σκεπτόμενο ον και κατά τη γνώμη μου οφείλει καταρχήν να νιώθει ευγνωμοσύνη για τη ζωή που του δόθηκε. Με την ευγνωμοσύνη θα καταλάβει ότι ο περιορισμένος χρόνος του στον κόσμο μπορεί να αποκτήσει αξία όταν γνωρίσει πόσα του προσέφεραν απλόχερα κυρίως άνθρωποι που δεν γνώρισε. Όλη αυτή η συμπυκνωμένη σκέψη μέσα στους αιώνες συντελεί στο να δούμε ότι η ζωή δεν είναι μόνο απόλαυση, αλλά και προσφορά, κι εδώ κρύβεται όλο το νόημα και η αξία της. Εγώ θεωρώ τον εαυτό μου σινεφίλ επειδή μέσω του σινεμά βρήκα τον τρόπο να γράψω τις δικές μου σκέψεις. Ένας άλλος μπορεί να κάνει ακριβώς το ίδιο μέσα από μία άλλη ενασχόληση.

Πρόσκληση

Ο νεοσύστατος εκδοτικός οίκος «Εκδόσεις Ιστίο» με έδρα το Βόλο σας προσκαλεί να γνωρίσετε το πρώτο έντυπο βιβλίο του με τίτλο «Σινεφίλ 2: Ζωή σαν έργο Τέχνης» (2015) του Νίκου Παππά. Το βιβλίο περιέχει κείμενα δοκιμιακού χαρακτήρα με αφορμή κινηματογραφικές ταινίες. Στις σελίδες του αναπτύσσονται διαχρονικές έννοιες που βοήθησαν και βοηθούν τη μέχρι τώρα πορεία της ανθρωπότητας. Η έννοια της βοήθειας, ο αλτρουισμός, η παράδοση, η μνήμη, η εργατικότητα, η ειλικρίνεια και πολλές άλλες αξίες που επινόησε ο άνθρωπος, αναλύονται μέσα από το φως της Έβδομης Τέχνης. Εάν ο άνθρωπος δει ότι η ζωή του μπορεί να γίνει έργο τέχνης, τότε μπορεί να τη ζήσει.

Το βιβλίο θα παρουσιαστεί στο βιβλιοκαφενείο Χάρτα, Σκενδεράνη 16, την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου στις 20:30. Θα μιλήσουν οι Γιάννης Λιάτσικας, Γιάννης Αντάμης και Νίκος Παππάς.

Βιογραφικό

Ο Νίκος Παππάς σπούδασε Σκηνοθεσία Ντοκιμαντέρ και Ιστορία του Σινεμά στην Αγγλία και εργάστηκε για τρία χρόνια σε τηλεοπτικές παραγωγές, ντοκιμαντέρ και διαφημίσεις. Είναι δημιουργός του γκρουπ Σινεφίλ στο Facebook που αριθμεί 5000 μέλη. Αυτή τη στιγμή ζει στο Βόλο όπου διατηρεί φροντιστήριοαγγλικών.

Αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο του.

Εκδόσεις Ιστίο

Η σελίδα μας στο facebookhttps://www.facebook.com/groups/287938901298785/

Το προσωπικό blog του Νίκου Παππά http://nikolaspappas.blogspot.gr/

Η περιφερειακή διευθύντρια εκπαίδευσης Θεσσαλίας

μιλά εν όψει της ημέρας εκπαιδευτικών.

                                     Ελένη Αναστασοπούλου

 

 

 

Εκπαίδευση σε πέντε άξονες και με πέντε διαχρονικά αιτήματα

(Συνέντευξη:Χαριτίνη Μαλισσόβα)

Είχαμε συνομιλήσει με την κυρία Ελένη Αναστασοπούλου τον περασμένο χειμώνα για το συγγραφικό της έργο. Λίγους μήνες αργότερα έλαβε το χρίσμα της Διευθύντριας Εκπαίδευσης Θεσσαλίας.Σήμερα,έξι μήνες μετά,συζητάμε για τα προβλήματα της Περιφέρειας και για τις προσπάθειες που η ίδια καταβάλλει για την επίλυσή τους,για τις προτεραιότητες και το δικό της όραμα για την Εκπαίδευση.

Από την περασμένη άνοιξη βρίσκεστε στη θέση της Περιφερειακής Διευθύντριας Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσσαλίας.Ποια είναι τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίσατε στην Περιφέρειά μας;

Αν όπως είπε, ο μέγας, Ν. Καρούζος «κριθεί κάθε Άνοιξη από τη χαρά της» η δική μου περασμένη Άνοιξη, στην αρχή της οποίας μου έλαχε ν’ αναλάβω τη Διεύθυνση της Εκπαιδευτικής Περιφέρειας της Θεσσαλίας,σίγουρα θα κριθεί από τις τεράστιες ευθύνες που ανέλαβα. Ήταν μια περίοδος με πολλά ζητήματα σε εξέλιξη με πρώτο και σπουδαιότερο τις Πανελλαδικές Εξετάσεις κι αυτό διότι,όπως όλοι γνωρίζουμε,είναι μια διαδικασία που απασχολεί πάρα πολλές οικογένειες στην Ελλάδα,αφού έχουν στηρίξει πάνω της πολλές ελπίδες και προσδοκίες. Ευτυχώς κι επιτυχώς κύλησαν όλα καλά χωρίς απρόοπτα και προβλήματα. Από κει και πέρα θαρρώ ότι δεν υπήρξε καμία ημέρα χαλαρή. Ακολούθησε η επιλογή των Δ/ντών σχολείων της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας βασισμένη σε νέα νομοθεσία και φυσικά, όπως κάθε τι καινούριο, έχει τις δυσκολίες του και στη συνέχεια καθημερινά, θέματα ων ουκ έστι αριθμός...

Έχετε υπηρετήσει στην εκπαίδευση από τη θέση της Νηπιαγωγού και της Σχολικής συμβούλου.Πόσο βοήθησε αυτό στη σημερινή σας θέση;

 

Υπηρέτησα ως Νηπιαγωγός, ως προϊσταμένη, ένα μικρό διάστημα ως υπεύθυνη σχολικών δραστηριοτήτων,ως Σχολική Σύμβουλος και τώρα ως Περιφερειακή Διευθύντρια Εκπαίδευσης Θεσσαλίας. Όταν κανείς γνωρίζει ένα οικοδόμημα από τα θεμέλιά του και το υπηρετεί σταδιακά από διάφορες θέσεις ευθύνης, βοηθά στο να σχηματίζει καλύτερη άποψη ανεβαίνοντας σιγά σιγά κι έτσι δεν κινδυνεύει να πέσει απ’ το απότομο ανέβασμα στην ταράτσα. Αυτό που με βοήθησε ιδιαίτερα είναι οι μεταπτυχιακές μου σπουδές και ειδικότερα στον τομέα της Οργάνωσης και Διοίκησης στην Εκπαίδευση. Εκείνο όμως που πιστεύω ότι παίζει τον καθοριστικό ρόλο είναι η άποψη, η στάση που έχει κάποιος στη ζωή του κι ο τρόπος να διαχειρίζεται και ν’ αντιμετωπίζει τις καταστάσεις.

Πόσο δύσκολο είναι το πέρασμα από τη θέση της εκπαιδευτικού στη διοίκηση και μάλιστα ολόκληρης Περιφέρειας και των δύο βαθμίδων;

Η ζωή μας είναι γεμάτη περάσματα, δρόμους και μονοπάτια κι όπως λέει και το τραγούδι «κάθε φορά που ανοίγεις δρόμο στη ζωή… βρες την άκρη της κλωστής κι αν είσαι τυχερός ξεκίνα πάλι». Τώρα, μετά από έξι μήνες μπορώ να πω ότι βρήκα την άκρη της κλωστής με πολλή δουλειά, με πολλή τύχη διότι έχω εξαιρετικούς συνεργάτες στο γραφείο, πολύ καλή επικοινωνία με το Υπουργείο Παιδείας και συνεργασία με τα στελέχη εκπαίδευσης και των τεσσάρων νομών.

Φέτος τέθηκε μεγάλο ζήτημα για τον αριθμό των κενών στα σχολεία .

Ποια είναι η δική σας θέση και κατά πόσο η περιφέρεια της Θεσσαλίας έχει καλύψει τις ανάγκες των σχολείων σε εκπαιδευτικούς;

 

Τα κενά στα σχολεία ήταν περίπου στο επίπεδο των περσινών, κατά τι αυξημένα εξαιτίας αρκετών συνταξιοδοτήσεων. Είναι ένα πρόβλημα μόνιμο, θα έλεγα, για την οριστική αντιμετώπιση του οποίου χρειάζονται διορισμοί, έγκαιρη προγραμματισμός και ορθολογιστική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού. Η Περιφέρεια της Θεσσαλίας είχε ίσως τα λιγότερα κενά και τα μικρότερα προβλήματα. Καλύφθηκαν σχεδόν όλα με τις πρώτες αποσπάσεις και δεν υπήρξε σχολείο όπου στις 11 του Σεπτέμβρη να μην ακούστηκαν οι φωνές των μαθητών. Στη Μαγνησία έχουμε μια ιδιαιτερότητα, εξαιτίας των νησιών, διότι έχουμε πολλές ανακλήσεις των εκπαιδευτικών που παρουσιάζονται. Καταβάλλουμε τη μέγιστη προσπάθεια για όσο το δυνατόν λιγότερα προβλήματα. Υπάρχει βέβαια ο ευαίσθητος τομέας της Ειδικής Αγωγής όπου εκεί δυστυχώς έχουμε αναλογικά τις περισσότερες ελλείψεις. Μέχρι τώρα οι περισσότερες ανάγκες καλύπτονται από προγράμματα ΕΣΠΑ. Αυτό είναι ένα ζήτημα που απασχολεί ιδιαίτερα την πολιτική διοίκηση του Υπουργείου Παιδείας και υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον και βαθμός ευαισθητοποίησης.

Περισσότερες ελλείψεις υπάρχουν στην Πρωτοβάθμια ή στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση;(δεν εννοώ μόνο σε διδακτικό προσωπικό αλλά και σε υποδομές)

 

Δεν είναι θέμα ποσότητας σε ό,τι τουλάχιστο αφορά το διδακτικό προσωπικό. Στην Πρωτοβάθμια τα πράγματα είναι πιο απλά, αντίθετα στη Δευτεροβάθμια είναι πολύπλοκα εξαιτίας των πολλών ειδικοτήτων και των διαφορετικών τύπων σχολείων, όπως Γενικά, Επαγγελματικά κλπ. Οι υποδομές είναι παρόμοιες αλλά και πάλι διαφορετικές διότι υπάρχουν και διαφορετικές ανάγκες που αντιστοιχούν στα ηλικιακά και άλλα χαρακτηριστικά των μαθητών.

Είστε γνωστή και μέσα από τη συγγραφική σας δουλειά-το παραμύθι σας,Το μυστικό της Ερασμίας και του Έραλντ,(εκδ.Διάπλους),και το μυθιστόρημά σας,Σκοτωμένο νερό,

(εκδ.Γαβριηλίδης)-,για την οποία έχουμε μιλήσει σε παλαιότερη συνέντευξή σας στη "Θ".Τι είναι η συγγραφή για εσάς και πόσο πια μπορείτε να ασχοληθείτε με αυτή;

 

Η συγγραφή είναι τρόπος να ζεις. Κι όχι τόσο η γραφή, όσο η ανάγνωση. Εσείς άλλωστε το γνωρίζετε πολύ καλά διότι ξέρω ότι κι εσείς γράφετε αλλά κυρίως διαβάζετε και μάλιστα πολύ. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορώ πια ν’ αφιερώσω το χρόνο που θέλω κι αυτό μου λείπει πολύ. Παρηγορούμαι με τη σκέψη ότι δημιουργώ βιωμένες εμπειρίες οι οποίες κάποια στιγμή θα εξωτερικευτούν ως σημάδια στο χαρτί και όχι στην ψυχή. Βέβαια, με κάθε ευκαιρία χάνομαι στις σελίδες κάποιου βιβλίου. Έχω πάντα δίπλα μου ένα σημειωματάριο και σημειώνω ιδέες, σκέψεις και λέξεις που κάποια στιγμή, στο μέλλον, ίσως μεγαλώσουν και πάρουν λογοτεχνική μορφή. Αυτό το εξάμηνο, μου συμβαίνει να γράφω συχνά χαϊκού και τώρα που το σκέφτομαι μάλλον είναι η ανάγκη μου να εκφράσωλογοτεχνικά και περιεκτικά αυτά που συμβαίνουν γύρω μου. Είναι μια σπουδαία άσκηση με συμπυκνωμένη αξία.

Στο Ευρωκοινοβούλιο,πρόσφατα,έγινε αναφορά για τον τρόπο στελέχωσης των θέσεων των Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης στη χώρα μας.Θα θέλατε να μας πείτε την άποψή σας;

Δεν πιστεύω ότι ο Γκι Φέρχοφσταντ δεν είχε τίποτα πιο σημαντικό ν΄αναφερθεί πέρα απ’ τους Περιφερειακούς Δ/ντες Εκπ/σης της Ελλάδας. Προφανώς κάποιοι συνεργάτες του απ’ την Ελλάδα θεώρησαν ότι αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα και σοβαρότερα ζητήματα που αντιμετώπιζε η χώρα κι εστίασαν σ’ αυτό. Εξάλλου,αυτό γινόταν κατά κόρον και μέσα στη χώρα μας. Η άποψή μου είναι ότι σαφώς η διοίκηση θα πρέπει να έχει συνέχεια, να μην επηρεάζεται από τις όποιες πολιτικές αλλαγές και ο βαθμός συνειδητότητας και υπευθυνότητας στελεχών και υπαλλήλων να υπάρχουν στο μέγιστο βαθμό. Απαραίτητη συνθήκη γι' αυτό θεωρώ την συναντίληψη για τον τρόπο διακυβέρνησης και κατ’ επέκταση εφαρμογής της συγκεκριμένης ιδεολογικής φιλοσοφίας πολιτικής η οποία γίνεται δια της διοίκησης. Και ρωτώ: ποιος πιστεύει σήμερα ότι η εφαρμογή της πολιτικής είναι δυνατή όταν οι απόψεις και οι ιδεολογίες είναι στον αντίποδα; Είναι σαν να ζητούμε από κάποιον που δεν αγαπά την ποίηση να υποστηρίξει και να γράψει ένα ποίημα. Μακάρι να καταφέρουμε να φτιάξουμε μια κοινωνία όπου όλοι θ’ αγαπούν την ποίηση και τότε θα μπορεί ο καθένας, αν όχι να γράψει τουλάχιστο, ν’ απαγγείλει ένα ποίημα.Εν κατακλείδι, ας κριθεί ο καθέναςαπ’την αποτελεσματικότητά του και το έργο του κι ας μην προγραφεί, όπως ήδη έκαναν κάποιοι για τους Περιφερειακούς Διευθυντές στο σύνολό τους.

Ποιες είναι οι άμεσες προτεραιότητές σας ως περιφερειακή διευθύντρια;

 

Οι άμεσες προτεραιότητες αφορούν καταρχάς στη διαχείριση των καθημερινών λειτουργικών ζητημάτων που ανακύπτουν σε όλες τις βαθμίδες, η αποτελεσματικότητα των οποίων έχει να κάνει με το βαθμό συνεργασίας τόσο με τα στελέχη της εκπαίδευσης όσο και με τον καθένα εκπαιδευτικό ξεχωριστά. Ξεκίνησα τη χρονιά κάνοντας συσκέψεις με όλους του Δ/ντες Πρωτοβάθμιας και Δευετεροβάθμιας όλης της Περιφέρειας, ακριβώς για να θέσουμε ένα κοινό πλαίσιο που θα αποτελέσει το σημείο αναφοράς και σύγκλισης της κοινής προσπάθειας και της συνεργασίας μας. Αυτό το πλαίσιο αναφοράς το διατρέχουν οι εξής πέντε άξονες:

1)Επιμόρφωση και ανάπτυξη του εκπαιδευτικού προσωπικού

2)Στήριξη και αναβάθμιση σχολικών μονάδων- κοινωνικός ρόλος του σχολείου

3)Συνεργασία με τοπική κοινωνία, δημοτικούς, περιφερειακούς, κι εθνικούς οργανισμούς.

4)Έρευνα, ανάπτυξη κι Ευρωπαϊκά προγράμματα, δράσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

5)Συνεργασία με τα ΑΕΙ και ΤΕΙ

Θα ήθελα να μπορούσα να γνωρίσω δια ζώσης και να κάνω κοινωνό αυτού του σχεδιασμού κάθε ένα εκπαιδευτικό και μαθητή, αλλά επειδή είναι λίγο δύσκολο να γνωρίσω 10.000 περίπου εκπαιδευτικούς και 100.000 πάνω κάτω μαθητές, δηλώνω ότι είμαι στη διάθεση όποιου θέλει να προτείνει και να συζητήσει μαζί μου.

Επίσης μια διαρκής, θα έλεγα, προτεραιότητά μου είναι να καταφέρω να εφαρμόσω εκείνη τη μορφή διοίκησης που έχει στο επίκεντρο τον άνθρωπο, χωρίς να υπολείπεται σε δημιουργικότητα, αποτελεσματικότητα και ποιότητα.

Η 5η Οκτωβρίου είναι η παγκόσμια ημέρα των Εκπαιδευτικών.

Ποιο είναι το δικό σας όραμα για την εκπαίδευση;

 

Το όραμά μου εμπνέεται και διαπνέεται από τη φιλοσοφία της Ρόζας Ιμβριώτη και του Δημήτρη Γληνού και περιέχει τα πέντε διαχρονικά και βασικά αιτήματα της παιδείας όπως τα είχε ορίσει ο Δελμούζος.

1. Δημοκρατική οργάνωση.

2. Ενιαίο και συνεκτικό πνεύμα ανάμεσα στις βαθμίδες.

3. Μελέτη του τόπου, της ζωής και του πολιτισμού.

4. Επιλογή των γόνιμων και ουσιαστικών στοιχείων του πολιτισμού.

5. Ικανούς και συνεχώς καταρτιζόμενους εκπαιδευτικούς.

Όραμα εστιασμένο στην δυναμική της κοινωνίας, στη δημοκρατία, στην άμβλυνση των ανισοτήτων που οφείλονται σε κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και στην αγωγή μαθητών-πολιτών με κριτική σκέψη και στάση

Όραμά μου είναι η παιδεία και η αγωγή να συνδυάζουν θεωρία και πρακτική που θα βοηθά εκπαιδευτικούς και μαθητές ν’ αποκτήσουν κριτική κοινωνική συνείδηση, μέσα από την κατανόηση των αιτιών, του κοινωνικού πλαισίου και της ιδεολογίας που διαμορφώνουν τις ζωές τους.

Εντέλει, μια κριτική παιδαγωγική που θα έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας «κοινωνίας με φωνή» όπως λέει ο Paulo Freire.

Ευχαριστώ, εσάς προσωπικά, ως συνάδελφο και ομότεχνο και την εφημερίδα σας για την ευκαιρία της συνάντησης και της επικοινωνίας.

                                                                    Τέσυ Μπάιλα

 

                                                       Η Ιστορία επαναλαμβάνεται,
                              αλλά  δυστυχώς λόγω ανικανότητας να πάρουμε μαθήματα

 

Η Τέσυ Μπάιλα μιλά στις Διαδρομές για το βιβλίο της "Ουίσκι Μπλε",μια μυθιστορηματική οπτική στον αγώνα του Έλληνα του 20ού αιώνα για την επιβίωση.(εκδόσεις Ψυχογιός)

Τι συνέβαινε στα ανθρακωρυχεία του Βελγίου και τι αντιμετώπιζαν οι Έλληνες μετανάστες;Ποιος ο ρόλος της μητέρας του ήρωά της,αλλά και της Ελληνίδας μητέρας εκείνης της περιόδου;Πόσο οι σημερινές συνθήκες στην Ελλάδα της Κρίσης μοιάζουν με της εποχής εκείνης;

Έχοντας κάνει σπουδές και εκθέσεις φωτογραφίας εξηγεί τη συνάφεια των Τεχνών,αλλά και πόσο η διάδοσή τους σχετίζεται με την εποχή του διαδικτύου.

 

 

 «Ουίσκι μπλε» ο τίτλος του βιβλίου σας. Είναι η εξιστόρηση της ζωής ενός σύγχρονου Οδυσσέα, του Μιχάλη.Θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια;

Το «Ουίσκι μπλε» είναι μια μυθιστορηματική οπτικήστον αγώνα του Έλληνα του 20ου αιώνα για επιβίωση, στη σχέση του Έλληνα με τη ναυτοσύνη και τη μετανάστευση και εν τέλει με την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, ένα ταξίδι στις αχαρτογράφητες πτυχές της ελληνικής ψυχής η οποία ζυμώθηκε με τη θάλασσα από την αρχαιότητα. Ο Μιχάλης είναι το σύμβολο του ανθρώπου ο οποίος μάχεται για να βελτιώσει τις συνθήκες της ζωής του σε πολύ σκληρά χρόνια. Γεννημένος στην Αίγυπτο, παιδί μεταναστευτικής οικογένειας, αναζητά την τύχη του επαναπατριζόμενος σε μια άγνωστη γι’ αυτόν χώρα. Σύντομα οι συνθήκες θα τον οδηγήσουν στο Βέλγιο των ανθρακωρύχων του ’56 και από εκεί στη Νέα Υόρκη και κατόπιν στον Πειραιά, έως ότου ανακαλύψει πως η μοίρα του είναι συνυφασμένη με τη θάλασσα, αυτό τον φορέα του ελληνικού πολιτισμού σε όλα τα πέρατα της γης. Επί της ουσίας δεν πρόκειται για την εξιστόρηση της ζωής του Μιχάλη, δεν είναι το οδοιπορικό μιας περιπλάνησης μέσα στον εικοστό αιώνα αλλά είναι μια ματιά στους Έλληνες που έφυγαν, γύρισαν ή χάθηκαν, ταξίδεψαν, πόνεσαν, ερωτεύτηκαν και αναγνώρισαν τον εαυτό τους μέσα σε πολύ δύσκολα μονοπάτια ζωής. 
 

 Η ζωή του ήρωά σας δείχνει να αποτελείται από κύκλους, εντελώς διαφορετικής οικονομικής και κοινωνικής υφής. Είναι κανόνας, ο κάθε κύκλος να αποτελεί το σκαλί για τον επόμενο;

Θα έλεγα πως ναι. Κάθε κύκλος ζωής μοιραία ολοκληρώνεται όταν οδηγεί πιο κοντά στη λύτρωση και την αυτογνωσία και εν τέλει δίνει τη θέση του σε μια νέα πορεία. Μας φέρνει τελικά ένα βήμα πιο κοντά στην τελείωση της προσωπικής μας Οδύσσειας και ενδεχομένως καθορίζει τον επόμενο κύκλο στον οποίο θα βρεθούμε.
 

  Πόσο οι συνθήκες στις οποίες ζούμε επηρεάζουν τις επιλογές μας και ποιοι άλλοι παράγοντες μας ωθούν να αλλάξουμε το πεπρωμένο μας;

Νομίζω αρκετά. Επηρεάζουν τα όνειρά, τις επιθυμίες, τις αξίες, τη συμπεριφορά μας, τον τρόπο που πορευόμαστε και επικοινωνούμε. Είναι επόμενο να συνδιαλέγονται με τις επιλογές μας. Μπορεί να λειτουργήσουν ως κινητήριος δύναμη εσωτερικής αλλαγής και ενός νέου προσανατολισμού της. Αναφορικά τώρα με το πεπρωμένο μας, καλό είναι να θυμόμαστε την περίφημη ρήση του Ηράκλειτου σύμφωνα με την οποία η μοίρα μας είναι ο χαρακτήρας μας. Έχω την πεποίθηση λοιπόν ότι μόνο ο χαρακτήρας μας μπορεί να θέσει σε νέα τροχιά το πεπρωμένο μας αλλά αυτό προϋποθέτει εκ μέρους μας έναν ανειρήνευτο αγώνα εκλέπτυνσής του μέσα στο χρόνο.
 

 Εξιστορείτε τις συνθήκες στα ανθρακωρυχεία του Βελγίου στη δεκαετία του 50 και το τραγικό δυστύχημα που έγινε εκεί.

Το κομμάτι αυτό του βιβλίου είναι νομίζω το εφιαλτικότερο και για μένα το πιο αγαπημένο. Οι άνθρωποι που βρέθηκαν εκεί βίωσαν, ας μου επιτραπεί η έκφραση, την εμπειρία ενός Νταχάου, αναγκασμένοι να ζουν 1200 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, σε ένα περιβάλλον απόλυτης μοναξιάς και εξαθλίωσης, βιώνοντας τον ρατσισμό και την κοινωνική απομόνωση. Το ατύχημα στα ορυχεία της Μαρσινέλ το 1956 έγινε η αιτία να χαθούν 266 άνθρωποι εκ των οποίων 6 Έλληνες. Το γεγονός αυτό αποτελεί από μόνο του έναν συγκλονισμό. Το μυθιστόρημα στέκεται με ακρίβεια στις λεπτομέρειες αυτού του τραγικού συμβάντος και δε σας κρύβω ότι προσωπικά με συντάραξε. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου ταξίδεψα ως τη Μαρσινέλ, μίλησα με ανθρώπους οι οποίοι ζουν ακόμα εκεί και μου εξιστόρησαν λεπτομέρειες της ζωής τους και προσπάθησα με μεγάλο σεβασμό να αναπαραστήσω αυτά τα πέτρινα χρόνια του Έλληνα.
 

 Αγγίζετε το θέμα της μετανάστευσης των Ελλήνων την εποχή εκείνη. Οι πρόσφατες δεκαετίες της επίπλαστης ευημερίας μάς απομάκρυναν από το να σκεφτόμαστε πόσο υπέφερε ο λαός μας. Οι σημερινές συνθήκες μας αναγκάζουν να επιστρέψουμε σ’ αυτό;

Δυστυχώς έχουμε ήδη επιστρέψει. Πολλοί νέοι σήμερα αναζητούν μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό και προσπαθούν να ελπίζουν σε ένα καλύτερο αύριο. Οι οικονομικοί και επιστημονικοί μετανάστες είναι ήδη πολλοί. Ακριβώς αυτό θέλησα να δείξω με το βιβλίο αυτό. Οι σύγχρονοι Έλληνες, χαμένοι στην ουτοπία μιας ανύπαρχτης ουσιαστικά ευημερίας, απομακρυνθήκαμε από τις αξίες του πολιτισμού μας. Ξεχάσαμε ποιος λαόςείμαστε, πόσο ταλαιπωρηθήκαμε μεταπολεμικά να ορθοποδήσουμε, τι κόστος πληρώσαμε. Οι εικόνες των μεταναστών που πνίγονται στη Μεσόγειο, στην προσπάθειά τους να φτάσουν σε μια ελληνική ακτή φαίνεται δεν μας θυμίζει ανάλογες που έζησαν άνθρωποι της ευρύτερης οικογένειας όλων μας και ίσως μας τρομάζει. Από τον Ομηρικό Οδυσσέα ως τον σύγχρονο Έλληνα όμως ο λαός μας υπήρξε μεταναστευτικός και καλό θα ήταν να το θυμόμαστε.
 

 Από την αρχή σχεδόν του μυθιστορήματός σας αλλά και σε όλη την έκτασή του, κυρίαρχο πρόσωπο είναι η Βιργινία ―η μητέρα του ήρωά σας.

Η Βιργινία είναι μία από τις πολλές Ελληνίδες μητέρες που προσπαθεί να μεγαλώσει την οικογένεια μόνη της μέσα στις ιστορικές δυσμενείς συγκυρίες. Κάτι ανάλογο ήταν και η Κατίνα του βιβλίου «Το μυστικό ήταν η ζάχαρη». Είναι εκείνη η απλοϊκή, περήφανη, συχνά αγράμματη γυναίκα με πολύ υψηλό το αίσθημα της αξιοπρέπειας που παλεύει να σταθεί όρθια και να μεταδώσει τις αξίες του ελληνισμού στις επόμενες γενιές μέσα από το προσωπικό παράδειγμα της ζωής της.

  Πόσο σημαντική θεωρείτε τη στάση της γυναίκας αυτής στις δυσκολίες που προέκυψαν, ώστε και το παιδί της να γίνει ανεξάρτητο και να αναζητά συνεχώς καλύτερες συνθήκες ζωής, ακόμα κι όταν είχε ξεφύγει από τις συνθήκες φτώχειας;

Πολύ σημαντική. Η Βιργινία είχε εμφυσήσει στο Μιχάλη το αίσθημα της ελευθερίας. Από εκείνη έμαθε ότι οι άνθρωποι, όταν χρειαστεί, παίρνουν στα χέρια τους τη ζωή τους και με οποιοδήποτε τίμημα προχωρούν προς την Ιθάκη τους.
 

    Αγαπάτε και ασχολείστε με τη φωτογραφία....Θέλετε να μας πείτε γι’ αυτό;

Πιστεύω ότι η τέχνη είναι μία ανεξάρτητα από τον τρόπο που επιλέγει ένας δημιουργός να την υπηρετήσει. Η φωτογραφία αποτελεί για μένα έναν άλλο τρόπο να συνομιλήσω με όλα όσα καταγράφονται στη συνείδησή μου, να κρατήσωεπάνω σε ένα κομμάτι χαρτί την προσωπική μου έκφραση. Οι στιγμές αποτυπώνονται για να σημαδέψουν ταυτόχρονα την παντοτινή τους ανυπαρξία και οι λέξεις καταγράφονται για να σηματοδοτήσουν ένα ανύπαρκτο αφηγηματικό σύμπαν.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, νομίζω πως οι δύο αυτές μορφές τέχνης λειτουργούν παράλληλα. Βοηθά πολύ το διάβασμα λογοτεχνικών κειμένων κάποιον που θέλει να καταγράψει με τονφωτογραφικό του φακό εικόνες μιας συγκεκριμένης αισθητικής που έχουν κάτι να πουν και το αντίστροφο είναι εξίσου σημαντικό.

Σε προσωπικό επίπεδο τώρα η φωτογραφία μούέχει χαρίσει πολύ όμορφες στιγμές με κορυφαία το ταξίδι μου στην Ιαπωνία για την ατομική έκθεση φωτογραφίας που πραγματοποιήθηκε σε ένα από τα πανεπιστήμια του Τόκιο πριν από μερικά χρόνια.
 

Πόσο η τέχνη της γραφής σχετίζεται με την εποχή του διαδικτύου γενικότερα και της κοινωνικής δικτύωσης ειδικότερα;

Πριν από μερικές ημέρες είχα την τύχη να πάρω συνέντευξη από τον Αμερικανό συγγραφέα Τζόναθαν Φράνζεν. Σε σχετική ερώτηση λοιπόν εκείνος απάντησε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλούν μια διάσπαση τηςπροσοχής μας και έναν εθισμό και γι’ αυτό το λόγο είναι εξαιρετικά εχθρικά για τον ίδιο ως συγγραφέα αλλά και για τον αναγνώστη. Υπάρχει μια μεγάλη αλήθεια σ’ αυτό. Ωστόσο οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι σήμερα ο συγγραφέας, χάρη στο διαδίκτυο , έχει τη δυνατότητα να επικοινωνεί με τους αναγνώστες σε μεγάλο βαθμό και η τέχνη της γραφής είναι κυρίως ανάγκη επικοινωνίας.
 

 Πιστεύετε ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται και πως κινδυνεύουμε να γυρίσουμε στις ζοφερές εποχές της φτώχειας που περιγράφετε στο βιβλίο σας;

Έχω την αίσθηση ότι τα τελευταία χρόνια γυρίσαμε αρκετά κοντά σ’ αυτές τις ζοφερές εποχές που ενώ μοιάζουν να έχουν αλλάξει, έχουν πολλές ομοιότητες. Όλοι γνωρίζουμε ότι η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Αυτή η τάση της θα έπρεπε να μας βοηθούσε στην πρόληψη αυτών των φαινομένων αλλά τελικά για άλλη μια φορά δεν καταφέραμε να εκτιμήσουμε κάποια πράγματα. Ό,τι ζήσαμε τις τελευταίες δεκαετίες, η κατασπατάληση δημοσίου χρήματος, η κατάχρηση εξουσιών, η διαφθορά η απληστία και υπερτίμηση περιουσιών οδήγησαν σε νομισματική αστάθεια, δανεισμό, κατάρρευση τραπεζών και μοιραία ολόκληρων κοινωνιών με την ανέχεια να γίνεται ο μεγάλος ρυθμιστής των κοινωνιών.

Το ίδιο ακριβώς συνέβη κατά τον Μεσοπόλεμο. Η οικονομική κρίση ακολούθησε εκείνη των ηθικών αξιών και κατέληξε στον παγκόσμιο, πολεμικό εφιάλτη που όλοι γνωρίζουμε. Η εποχή μας ακολούθησε την ίδια πορεία μόνο που ο πόλεμος γίνεται πια με οικονομικούς όρους. Οι αυτοκτονίες των συνανθρώπων μας, η απελπισία της ανεργίας, η κοινωνική εξαθλίωση, η κρατική βία, όλα αυτά δεν απέχουν πολύ από τις εφιαλτικές στιγμές που έζησε και τότε η ανθρωπότητα.

Η Ιστορία λοιπόν σίγουρα επαναλαμβάνεται αλλά δυστυχώς αυτό συμβαίνει λόγω της ανικανότητάςμας να ερμηνεύσουμε την πορεία μας μέσα σ’ αυτή και να πάρουμε τα μαθήματά μας.

Τέσυ Μπάιλα,Ουίσκι μπλε,εκδ.Ψυχογιός

Ταξίδι στην άκρη του κόσμου αλλά και στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής.

Ο σύγχρονος Οδυσσέας ονομάζεται Μιχάλης, γιος της Βιργινίας και του καπετάν Βαγγέλη. Το οδοιπορικό του ξεκινά από το Πορτ Σάιντ και η ανάγκη τον φέρνει στη Σαντορίνη και στον Πειραιά των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων.

Ακολουθώντας το όνειρο για μια καλύτερη ζωή, θα δοκιμαστεί στα ανθρακωρυχεία της πόλης Μαρσινέλ στο Βέλγιο και στις αποβάθρες του λιμανιού της Νέας Υόρκης, προτού αποδεχτεί αμετάκλητα τη θαλασσινή του μοίρα.

Θα αναζητήσει τη δική του Πηνελόπη στο πρόσωπο της Εριέττας, θα συνοδοιπορήσει με παράξενους συντρόφους όπως ο Αρτέμης και ο Αποστόλης, θα δει να ανοίγουν και να κλείνουν κύκλοι ζωής στη μεγάλη σκηνή του κόσμου.

Σ’ αυτό το έπος της φτώχειας και του καθημερινού αγώνα πρωταγωνιστεί η ελληνική ψυχή ζυμωμένη με τη θάλασσα, στη θέα της οποίας ο απλός άνθρωπος βρίσκει ξανά τη δύναμη να ονειρεύεται.

Το "Ουίσκι μπλε" είναι μια μυθιστορηματική ματιά στον αιώνα που αφήσαμε πίσω μας, στις μικρές και μεγάλες στιγμές που συνθέτουν την οδύσσεια ενός Νεοέλληνα.

Έγραψαν για το βιβλίο:

Το «Ουίσκι Μπλε», μυθιστόρημα με αδρές παρουσίες, πλούσια δράση, συνεχείς ανατροπές είναι σαφώς ένας κόσμος μεγαλύτερος από το βιβλίο που την ανέδειξε. Η οικουμενική ματιά του θα δώσει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να ταξιδέψει μέχρι την άκρη του κόσμου και την ίδια στιγμή μέχρι τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής.

(Δημήτρης Στεφανάκης-Athens Voice)

"Στο Ουίσκι Μπλε η συγγραφέας με συγκίνησε σε πολλά σημεία, γιατί παρουσίασε τη φτώχεια του νεοέλληνα στην πραγματική της διάσταση μέσα στο χρόνο και δεν δημιούργησε μια ιστορία για να τέρψει μέσα από τη λογοτεχνική αφήγηση, αλλά μια ιστορία για να μας δείξει πως στον κόσμο που ζούμε η λογοτεχνία πρέπει να έχει ουσία και η ουσία δεν βρίσκεται μέσα στον εξωραϊσμό μιας πραγματικότητας που γίνεται μυθιστόρημα, η ουσία βρίσκεται μέσα στην ίδια την πραγματικότητα της ζωής που είναι γεμάτη στέρηση, γεμάτη εκμετάλλευση, γεμάτη αδιέξοδα. Κι αυτό γιατί η αληθινή λογοτεχνία δεν υπηρετεί τον εαυτό της, αλλά τον άνθρωπο.(Πασχάλης Πράνζιος literature.gr/)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Τέσυ Μπάιλα κατάγεται από τη Σαντορίνη αλλά γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία Ελληνικού Πολιτισμού και μετάφραση λογοτεχνίας. Ασχολείται με τη φωτογραφία και ατομικές της εκθέσεις έχουν φιλοξενηθεί στο πανεπιστήμιο Gakugei της Ιαπωνίας και στην Αθήνα. Είναι συντάκτρια του λογοτεχνικού περιοδικού "Κλεψύδρα". Παράλληλα διατηρεί προσωπικές στήλες αρθρογραφίας και βιβλιοκριτικής στα περιοδικά culturenow.gr, literature.gr, thinkfree, και fractal. Έχει γράψει: «Το πορτρέτο της σιωπής», εκδ. Έναστρον, «Το παραμύθι της βροχής», εκδ. Δοκιμάκης και από τις εκδ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν: «Το μυστικό ήταν η ζάχαρη» και «Ουίσκι μπλε».