13 Μαρτίου 2016

Αλέξανδρος Ψυχούλης:"Οι ευτυχισμένες στιγμές δεν είναι πέρασμα. Είναι προορισμοί "

        Αλέξανδρος Ψυχούλης





"Οι ευτυχισμένες στιγμές δεν είναι                   πέρασμα. Είναι προορισμοί "




Το "Μανιφέστο της ευτυχίας",μια σειρά από επιλεγμένες δουλειές της πορείας του Αλέξανδρου Ψυχούλη που θα φιλοξενείται στο χώρο Τέχνης "δ" μέχρι τις 15 Απριλίου,είναι η αφορμή της συζήτησής μας με τον γνωστό εικαστικό και καθηγητή του τμήματος Αρχιτεκτόνων  του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Ο Αλέξανδρος Ψυχούλης σε μια εκ βαθέων συνέντευξη μιλά για τις καλές τέχνες,για το δέσιμό του με τη γενέτειρα πόλη του,τον  Βόλο και για την εμπειρία του με τους φοιτητές του.Και ,φυσικά,δεν θα μπορούσε να μην μας μιλήσει για τα στοιχεία που κατά την άποψή του συνθέτουν την ευτυχία.



Το "Μανιφέστο της Ευτυχίας” τίτλος της έκθεσής σας  που θα φιλοξενείται στον χώρο τέχνης "δ",(Χατζηαργύρη 4)μέχρι τις 15 Απριλίου.

Πείτε μας λίγα λόγια.


Είναι μια έκθεση που περιλαμβάνει επιλεγμένες δουλειές από πολύ διαφορετικές χρονικές περιόδους της ζωής μου. Τη στήνω με μια διάθεση παιγνιώδους στοχασμού για το τι στο καλό κάνω όλα αυτά τα χρόνια. Προσπαθώ να καταλάβω αν τα διαφορετικά πράγματα που ασχολήθηκα συνδέονται υποδόρια, αν προκύπτει κάποιου άλλου τύπου συντακτικό ή απλώς έτρεχα με μια χαλασμένη πυξίδα στα χέρια μου. Είναι πάντως μια έκθεση που θα αφιέρωνα σ’ εκείνους που νιώθουν πως δεν θα γίνουν ποτέ «συστηματικοί άνθρωποι». 

 

 

Γιατί,παρόλο που πρόκειται για έργα διαφορετικών περιόδων και προφανώς διαφορετικών εκθέσεων,επιλέξατε τον συγκεκριμένο τίτλο;

Είναι έργα δικών σας ευτυχισμένων στιγμών ή θέλατε να περάσετε κάποιο αισιόδοξο μήνυμα;

 

Δεν νιώθω τόσο σοφός ώστε να θέλω να μοιράσω μηνύματα. Η δε ζωή μου ήταν ένα πανηγύρι αβεβαιότητας. Απλά ψάχνοντας προς τα πίσω τα αρχεία μου βρήκα ένα μικρό χαρτάκι με πέντε σειρές γραμμένες με μολύβι που είχε τίτλο «το Μανιφέστο της Ευτυχίας». Το είχα γράψει όταν ήμουν 24 χρονών. Σπούδαζα ακόμα και η οικονομική μου κατάσταση ήταν πολύ δύσκολη. Είχα καταλάβει τότε πως αν ήθελα να ακολουθήσω την ζωγραφική ως επάγγελμα θα έπρεπε να καθορίσω ποια είναι τα αναγκαία συστατικά της προσωπικής μου ευτυχίας. Έγραφα λοιπόν στο χαρτί πως  «Θα είμαι ευτυχισμένος, αν έχω κάπου να μένω, κάτι να τρώω, πολλά χαρτιά και πολλά μολύβια». Ανέκαθεν είχα πολλά περισσότερα τα οποία τα απόλαυσα ως περίσσευμα ευτυχίας. Αυτό το χαρτί θα είναι αναρτημένο στην έκθεση σαν την αρχή μιας αφήγησης. 

 

Πόση ανάγκη (και έλλειψη ευτυχίας) υπάρχει πια στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια;

Θέλει ψυχραιμία για να μεταλαβαίνεις την ευτυχία σε συνθήκες διαρκούς και συλλογικού σοκ σαν αυτό που ζούμε σήμερα σαν Έλληνες. Θα την ανακτήσουμε, θα γίνουμε σοφότεροι, θα συνέλθουμε.

 

Ανήκετε στη γενιά που "πρόλαβε" να δημιουργήσει σε περιόδους ευημερίας (έστω πλασματικής). Ποια είναι η πορεία στα πράγματα που σχετίζονται με την Τέχνη σας στην τριακονταετία που πέρασε;

Ανέκαθεν ένιωθα τυχερός που κάνω ένα επάγγελμα που δεν είναι επάγγελμα. Έκανα κάτι που αγαπούσα και που δεν με άφησε ποτέ να πλήξω. Πιστεύω πως λίγο πολύ με τον ίδιο τρόπο θα έκανα τα πράγματα είτε είχα εμφανιστεί σε περίοδο ευημερίας είτε όχι.

 

Η σχέση σας με την πόλη του Βόλου δείχνει να είναι αδιάρρηκτη, αφού, παρόλη την διαδρομή σας εκτός Βόλου, βρίσκεστε πια εδώ. Θέλετε να μας μιλήσετε γι αυτό;

Όταν έφυγα το 1984 για σπουδές πίστευα πως δεν θα ξαναγύριζα ποτέ. Δεν είχα δει πολλά πράγματα ακόμα. Τα δεκαέξι χρόνια που ακολούθησαν οι επισκέψεις μου στο Βόλο ήταν σπάνιες. Επέστρεψα το 2000 με αφορμή το Πανεπιστήμιο. Λίγες μέρες την εβδομάδα στην αρχή και σιγά σιγά όλο και περισσότερο. Τώρα έχω καταφέρει να ζω τον περισσότερο καιρό εδώ, να έχω το εργαστήριό μου, αγαπημένους φίλους, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων που είναι μια άλλη «οικογένεια», την απίστευτη θέα του Παγασητικού από το μπαλκόνι μου, τις ευωδιές των τσιπουράδικων να μου αλλάζουν το πρόγραμμα κάθε τόσο. Πια νιώθω πως όταν δεν είμαι στο Βόλο δεν ζω, πως κάνω ένα μακροβούτι κρατώντας την ανάσα μου και περιμένω να επιστρέψω.

 

Λένε για εμάς τους Βολιώτες ότι είμαστε λίγο "σωβινιστές"! Τι είναι αυτό που μας κάνει να αγαπάμε τόσο πολύ αυτόν τον τόπο;

Εγώ δεν το έχω ακούσει. Αυτό που ακούω είναι τα αστεία σχόλια για τον χορταστικό τρόπο με τον οποίο οι Βολιώτες προφέρουμε το «λι» και «νι». Αλλά κι αυτό δεν είναι τίποτε άλλο από ένα είδος «γλωσσικού τόπου» που με κάνει να νιώθω ότι είμαι σε οικείο έδαφος όταν το ακούω. 

Πάντως δεν είναι αδικαιολόγητα σωβινιστής κάποιος που έχει το Πήλιο από πάνω του, τη θάλασσα μπροστά του και μια γαστρονομική ταυτότητα τσιπουροκατάνυξης που θα τη ζήλευε κι ο μεγαλύτερος σεφ.

 

Διδάσκετε στη σχολή Αρχιτεκτόνων στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.Το συγκεκριμένο επάγγελμα (του Αρχιτέκτονα) ήταν από τα πρώτα που "επλήγησαν" με την έλευση της Κρίσης. Ποιο είναι το κίνητρο που κάνει αυτά τα παιδιά να συνεχίζουν τις σπουδές τους; (ποια η δική σας αίσθηση και πώς ενισχύετε την αισιοδοξία τους;)


Το να έχουν οι φοιτητές που πρωτομπαίνουν στο Πανεπιστήμιο κάποιο κίνητρο για αυτό που θα σπουδάσουν είναι μάλλον σπάνιο στην Ελλάδα. Η μέση εκπαίδευση δεν τους έχει προετοιμάσει. Αρχίζουν τις σπουδές τους σα να υπνοβατούν. Το κάνουν γιατί οι γονείς τους τους έμαθαν πως αν γίνουν επιστήμονες θα έχουν μια καλύτερη ζωή. Η πίστη πως οι πανεπιστημιακές σπουδές είναι συνώνυμο της ευημερίας έρχεται αναλλοίωτη από την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης και μεταδίδεται μηχανικά από γενιά σε γενιά. Τα πράγματα όμως έχουν αλλάξει, οι φοιτητές το διαισθάνονται ή το γνωρίζουν αλλά δεν έχουν κάποια εναλλακτική λύση. Αν προσπαθούσαμε στην σχολή Αρχιτεκτόνων του Βόλου να προσφέραμε απλά την κατάρτιση που χρειάζεται ο Αρχιτέκτονας ώστε να μπορεί να σχεδιάσει ένα σπίτι θα είχαμε αυτοακυρωθεί. Οι περισσότεροι δεν θα έχουν ποτέ την ευκαιρία να χτίσουν κάτι. Αυτό που κάνουμε λοιπόν είναι να τους δείχνουμε ένα σωρό άλλες προοπτικές που δεν είχαν φανταστεί και που εντάσσονται στην έννοια του «σχεδιασμού». Σιγά σιγά τοποθετούν τους εαυτούς τους σε μια κατεύθυνση που τους αρέσει. Θέλουμε οι απόφοιτοί μας να έχουν αναπτυγμένη την κριτική σκέψη και να κάνουν πράγματα που τους συναρπάζουν. 

 

Η τέχνη σας στις δεκαετίες που αναδειχθήκατε σχετιζόταν αρκετά με το lifestyle. Κρίνετε πως κι εκεί υπήρχε μία υπερβολή η οποία καλώς κόπασε;

 

Οι επίχρυσες εποχές χρειάζονται το life styleτους, οι δύσκολες χρειάζονται αλήθειες. Το LifeStyle σχετιζόταν με την αγορά της τέχνης.Έπειθε τους ανθρώπους πως ένας τοίχος είναι πιο όμορφος όταν κρέμονται έργα τέχνης πάνω του. Σήμερα αυτός που θα αναρτήσει έναν πίνακα μέσα στο σπίτι του θα το κάνει από μιας μορφής αναγκαιότητα. Θα αποφασίσει πως θέλει να ζήσει μαζί του. 

 

Πόσοι πραγματικά ασχολούνται με την Τέχνη από πραγματική αγάπη προς αυτή σε σχέση με το ποσοστό όσων δείχνουν να ασχολούνται μόνο εικονικά;

 

Δεν ξέρω κανέναν να ασχολείται μόνο εικονικά. Θέλω να πω ότι από τη στιγμή που κάποιος εμπλέκεται με τις τέχνες είτε ως δημιουργός είτε ως θεατής το κάνει γιατί η ψυχή του το υπαγορεύει. Σήμερα δεν υπάρχει κάποιο άλλο όφελος. Το αν το κάνει με τρόπο ουσιαστικό ή όχι είναι ένα άλλο θέμα.

 

Τελικά "λίγοι και καλοί" ή γνωστοποίηση στο ευρύ κοινό της τέχνης;

Θυμάμαι ότι από πολύ νωρίς αντιλαμβανόμουν την επαφή μου με την Τέχνη ως ένα ατελείωτο παιχνίδι κι αυτό που μ’ ενδιέφερε ήταν να βρίσκω όσο το δυνατόν περισσότερους «συμπαίκτες». Πλάι στα έργα της έκθεσης στην γκαλερί «δ» θα υπάρχουν μικρά κείμενα, όχι επεξηγηματικά, αλλά περιγραφικά ως προς τις συνθήκες και τις σκέψεις που είχα την εποχή που τα έκανα. Το κάνω σα να ανοίγω ακόμα μια είσοδο προσέγγισης στις ακίνητες εικόνες της έκθεσης. Θα ήθελα ο κάθε θεατής να βρει αβίαστα τρόπο να τοποθετήσει τον εαυτό του μέσα σ’ αυτές.

 

Το διαδίκτυο πόσο βοηθά (ή πόσο αποπροσανατολίζει) στην προώθηση των Τεχνών;

 

Στην δεκαετία του 90 ανήκα σ’ εκείνους που ευαγγελιζόταν το Δίκτυο σαν μια ελεύθερη κοινότητα που αντιπαρερχόταν ζητήματα χρόνου, τόπου και εξουσίας. Σ’ αυτή τη δεκαετία αναπτύχθηκε το κίνημα της net art, καλλιτεχνών δηλαδή που έκαναν έργα αποκλειστικά για το Διαδίκτυο. Ήταν μοιρασμένα σε όλους κι είχαν κατασκευαστεί για να έρχεσαι σε επαφή με αυτά μέσω της οθόνης. Θεωρούσαμε πως η ψηφιακή εποχή έφερνε έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο σκέψης και πως έπρεπε να είμαστε δραστήριοι μέσα στο Internet ώστε αυτό να διαμορφώνεται προς την κατεύθυνση που επιθυμούσαμε. Σήμερα – μόλις 15 χρόνια μετά – φαίνεται να έχουμε ηττηθεί κατά κράτος. Τα κοινωνικά δίκτυα είναι πια καλοστημένες μηχανές ελέγχου. Κάθε φορά που το Facebook προστάζει να κάνουμε like, ή «να είσαι ο εαυτός σου», ζητά να ταΐσουμε τον αλγόριθμό του με προσωπικά δεδομένα που θα πουλήσει σε διαφημιστικές εταιρίες. Ένα νέο είδος καλλιτεχνικής πρακτικής βρίσκεται στα σκαριά αυτή την εποχή και έχει να κάνει με την πιθανότητα αντίστασης σ’ αυτή τη νέα βαρβαρότητα. 

 

Ποιος (ή ποιοι) "κινητοποίησαν" την αγάπη σας για τις Καλές Τέχνες; (οι περισσότεροι θυμόμαστε την Γκαλερί Ψυχούλη στην οδό Κουταρέλια

-ποια η σχέση σας;)

Ο πατέρας μου εκτός από οινολόγος ήταν πολύ καλός ακουαρελίστας ενώ η μητέρα μου ζωγραφίζει ακόμα και βελτιώνεται. Η «γκαλερί Ψυχούλη» ήταν το δικό τους όραμα που το πραγματοποίησαν στην δεκαετία του 80, στο Βόλο. Ήταν μια πραγματικά μεγάλη για τα δεδομένα του Βόλου αίθουσα που φιλοξένησε σημαντικές εκθέσεις αλλά είχε ένα ελάττωμα. Ήταν ντυμένη με νοβοπάν το οποίο απορροφούσε υγρασία και μύριζε χαρακτηριστικά άσχημα. Θυμάμαι πως αυτή ημυρωδιά γινόταν υποφερτή όταν έρχονταν τα έργα των καλλιτεχνών που ευωδίαζαν λάδι ζωγραφικής. Αυτή τη λυτρωτική μυρωδιά των χρωμάτων κατάλαβα ότι έψαχνα όταν για πρώτη φορά βρέθηκα στο εργαστήριο ενός σπουδαίου ζωγράφου στην Αθήνα. Εκεί μέσα αποφάσισα να δώσω εξετάσεις για την Σχολή Καλών Τεχνών. Ήθελα να έχω κι εγώ ένα στούντιο μ’ αυτή τη μυρωδιά.

 

13)Ποια είναι τα στοιχεία που κατά την άποψή σας συνθέτουν την ευτυχία;

 

Η εμπειρία του να μάθεις να βάζεις τρικλοποδιά στο χρόνο κατ’ αρχήν. Θέλω να πω, στη νεότητά μου υπήρξε πολύς ενθουσιασμός σε γρήγορες εναλλαγές με ακραία δυστυχία, μπόλικη καλοπέραση και πλεονεξία, βιασύνη, τρελή βιασύνη ταυτόχρονα με μια αίσθηση πως αυτή η ταχύτητα δεν ήταν δική μου επιλογή.

Τώρα που άρχισα να παλιώνω εκτιμώ εκείνα που λανθασμένα θεωρούσα δεδομένα. Δεν μπορώ πια να προσπεράσω χωρίς να γεμίζω από ευδαιμονική τρυφεράδα πράγματα όπως το να ξυπνάς με την αγαπημένη σου, μια χειμωνιάτικη λιακάδα ή μια ψητή καραβίδα.Οι ευτυχισμένες στιγμές δεν είναι πέρασμα για κάτι άλλο, είναι προορισμοί και παύσεις που πρέπει να τις ρουφάς χωρίς ενοχές μέχρι το μεδούλι, αλλά αυτό το καταλαβαίνουμε όταν έχουμε παραμεγαλώσει. Τουλάχιστον έτσι έπαθα εγώ.



Βιογραφικό

Ο Αλέξανδρος Ψυχούλης γεννήθηκε στο Βόλο το 1966 και σπούδασε ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας.
Τα πρώτα του έργα είναι αλληλεπιδραστικές εγκαταστάσεις οι οποίες ενεργοποιούνται από τον θεατή και διερευνούν το υποσυνείδητό του, αποκωδικοποιώντας σε  εικόνες ή ήχους τους φόβους του, τις επιθυμίες του ή τις αναμνήσεις του. Η διερεύνηση του τοπίου της ψηφιακής πραγματικότητας αποτελεί και σήμερα κεντρικό άξονα της δουλειάς του η οποία αποτελείται από εγκαταστάσεις στο χώρο, animation, και ζωγραφική.
Το 1997 του απονέμεται το βραβείο Benesse για το έργο του Black Box με το οποίο συμμετέχει στην 47η Biennale της Βενετίας.
Έχει πραγματοποιήσει 22 ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από 90 ομαδικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. 

Είναι Καθηγητής στο τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.


5 Μαρτίου 2016

Μισέλ Φάις:"Όλες οι γραφές έχουν ιαματικό άγγιγμα ή τουλάχιστον οφείλουν να έχουν."

               Μισέλ Φάις 



"Όλες  οι γραφές έχουν ιαματικό άγγιγμα ή τουλάχιστον οφείλουν να έχουν."


Το βιβλίο "Από το πουθενά"(εκδ.Πατάκη) του Μισέλ Φάις ήταν η αφορμή της σημερινής συζήτησής μας.
Ο συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας μιλά για τις διαστάσεις και τις σκηνές του μυθιστορήματός του,για τη διαδικασία της ψυχοθεραπείας,για τον λόγο που τον ώθησε στη συγγραφή του βιβλίου αλλά και για τους συγγραφείς που έδωσαν ώθηση στη δική του πένα.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένα βιβλίο για να έχει λογοτεχνική αξία και πόσο οι λίστες των ευπώλητων βιβλίων την αναδεικνύουν;


"Από το πουθενά" ο τίτλος του βιβλίου σας,μια ιστορία ψυχοθεραπείας διανθισμένη με δρώμενα από όλον τον κόσμο.
Πείτε μας λίγα λόγια.

Η ψυχαναλυτική σκηνή, η θεατρική σκηνή, η γλωσσική σκηνή. Τρεις βασικές διαστάσεις του μυθιστορήματος. Η θρυμματισμένη εικόνα μιας ανήσυχης συζήτησης, μιας ανήσυχης μνήμης, μιας ανήσυχης φωνής.  Το βλέμμα της γραφής. Το ιδιωτικό, το μύχιο ως δημόσιο και οικουμενικό.  Η πρόθεση του κειμένου.
Ο αναγνώστης παρακολουθεί έναν άντρα και μια γυναίκα να συνομιλούν, έναν αναλυόμενο και μια αναλύτρια να συναντιώνται επί δέκα χρόνια, στο ίδιο πάντα δωμάτιο, τις ίδιες μέρες και ώρες και να προσπαθούν να λύσουν το υπαρξιακό σταυρόλεξο του άντρα. Ενδιαμέσως αυτών των συνεδριών παρεμβάλονται, ως υποσυνείδητο βουητό, πολλές μικρές ιστορίες, στιχομυθίες, όνειρα, παραμιλητά. Δηλαδή, το οργανωμένο ψυχαναλυτικό ημερολόγιο σχολιάζεται, διακόπτεται, υπονομεύεται ή εμπλουτίζεται από το άναρχο ημερολόγιο της ζωής.
Ένα εμμονικό παιχνίδι μας μεταφέρει από το “πουθενά” του εαυτού, στο “οπουδήποτε” του κόσμου και στο “παντού” της αφήγησης.

Οι βασικοί σας ήρωες, ο ψυχοθεραπευόμενος με την ψυχοθεραπεύτριά του, δείχνουν σχεδόν "ακίνητοι" στο χρόνο (και στον χώρο!),ενώ οι δευτεραγωνιστές έχουν μεγαλύτερη κινητικότητα.
Υπαινίσσεστε κάτι για τη διαδικασία της ψυχοθεραπείας;

 Δέκα χρόνια πέρασα σ’ αυτό το στασίδι του εαυτού, από αυτό το δύσκολο ψυχικό αλισβερίσι, από αυτή την εμπειρία που ποτέ δεν τελειώνει, αφού, όπως έλεγε και η αναλύτριά μου, το θέμα είναι να γίνεις ο αναλυτής του εαυτού σου, αθόρυβα, αβίαστα και αυτονόητα.

 Να ξεκαθαρίσουμε κάτι όμως,  δεν σκόπευα να γράψω ένα τυπικό ημερολόγιο αναλυόμενου, ένα “ψυχαναλυτικό” δράμα δωματίου. Γι΄αυτό κι έπρεπε να περάσει πολύς καιρός ώστε να ψυχρανθεί αυτό το ζέον και ρευστό αφηγηματικό υλικό του βαθύτερου εαυτού, έπρεπε να πέσουν οι τοίχοι του αναλυτικού δωματίου, να ανακατευθεί το μέσα στο έξω χάος, αυτό που μεταβιβάζεται και θεραπεύεται μ’ αυτό που δεν μεταβιβάζεται και δεν θεραπεύεται. 

 Θα μπορούσε να πει κάποιος, όχι τόσο παραδοξολογώντας, ότι οι ριζωμένοι πρωταγωνιστές στις πολυθρόνες, το δίπολο της ανάλυσης μετακινείται μέσω της μεταβίβασης/αντιμεταβίβασης και ότι, συμμετρικά, οι διασκορπισμένοι παντού αφηγητές είναι καθηλωμένοι στα δεινά τους ή στον ανεπεξέργαστο εαυτό τους.  Ή, ακόμη, ποιος αποτελεί προβολή του άλλου;  Ο ένοικος του παντού και πουθενά που σχολιάζει ή ενσαρκώνει το ψυχικό φορτίο των πρωταγωνιστών;  Μήπως το ανάποδο;  Δηλαδή, οι ήρωες του δωματίου που σχεδόν δεν υπάρχουν, που εξαυλώνονται μέσα από την καταβύθιση  και αναπνέουν μόνο όταν περνούν τη μεσοτοιχία του ψυχαναλυτικού δωματίου και εισχωρούν στο μυθικό μπαρ; 

 Αμφισημίες, μεθοριακότητες…



Πιστεύετε ότι κάποιος που δεν έχει περάσει από ανάλογη διαδικασία μπορεί να "αναγνώσει" ορθά το βιβλίο σας;

Ενδεχομένως κάποιος που έχει περάσει από ντιβάνι να αφουγκραστεί καλύτερα την αληθοφάνεια της στιχομυθίας αναλυόμενου/αναλύτριας. Ωστόσο το βιβλίο απευθύνεται σε αναγνώστες. Δεν απευθύνεται σε αναγνώστες που έχουν κάνει ψυχανάλυση ή ψυχοθεραπεία. Δεν απαιτεί με άλλα λόγια προαπαιτούμενα. Δεν είναι ένα ψυχαναλυτικό μυθιστόρημα, όπως και δεν είναι ένα ταξιωτικό, λόγω των πολλαπλών μετακινήσεων ανά τον πλανήτη, αυτών των αναπάντεχων δευτερευόντων προσώπων.
Το μυθιστόρημα μετέρχεται τρόπους κατάδυσης στην ανθρώπινη συνθήκη με πρόσχημα την αναλυτική διαδικασία ή την περιπλανητική διάθεση. 

 Οι δεκαετίες 1990 & 2000 απενοχοποίησαν στη συνείδηση των περισσοτέρων την μέχρι τότε "ταμπού" διαδικασία της ψυχοθεραπείας και την έκαναν μόδα.(ΟΓιάλομ και τα βιβλία του βοήθησαν ως έναν βαθμό).
Πόσο φυσικό ήταν για εσάς να καταπιαστείτε με την ανάλογη θεματολογία;

Το προσωπικό ψυχαναλυτικό υλικό ήταν που με έσπρωξε σ’ αυτό το βιβλίο. Είμαι συγγραφέας της έρευνας, των αρχείων (δημόσιων ή ιδιωτικών), της  τεκμηρίωσης (πραγματολογικής ή ψυχικής).  Κάθε φορά ενεργοποιώ ένα αρχείο μου. Μετά αναλαμβάνει η φόρμα, η κοπτική ραπτική, το καλέμι.

Το μη αναμενόμενο τέλος του βιβλίου με έκανε να χαμογελάσω.
Είναι αέναη,παιχνιδιάρικη και ,τελικά,εξαρτησιογόνα η διαδικασία της ψυχοθεραπείας;

Το τέλος―ευτυχώς―είναι ανοιχτό σε ερμηνείες. Ποιός είναι αυτός μπάρμπαν;  Που βρίσκεται αυτό το μπαρ;  Που κατοικεί η αγάπη;  Όπως υπαινίσεται και το τραγούδι “Out of nowhere”  που κλείνει και το μυθιστόρημα και διαπερνά πλαγίως όλο το βιβλίο, όπως και η Μέλανι, η “κλαϊνική” γάτα της ψυχαναλύτριας.
Το τέλος σκοτεινά παιγνιώδες υπερασπίζεται την ανάλαφρη βαθύτητα της ζωής. 

Στα περισσότερα βιβλία σας ασχολείστε με την "ενδοσκόπηση",την ανακάλυψη του εαυτού..Δρα αυτοψυχοθεραπευτικά η συγγραφή για εσάς;

Ο εαυτός μας, οι εαυτοί μας μάλλον, δεν είναι όψεις των άλλων ή αντανακλάσεις της πραγματικότητας;  Η αυτοβιογραφικότητα,  η αυτοβιογραφία ενός άλλου, οι εαυτότητες στη γραφή συγκροτούν τον κατεξοχήν αφηματικό μου χώρο.  Διάφοροι συγχέουν τον εαυτό με την ιδιωτικότητα.  Μέγα σφάλμα.  Όλη η τέχνη είναι αυτο-βιο-γραφική.  Δηλαδή:  δαίμονες του εαυτού, του βίου, της αφήγησης. Αυτό το πλέγμα. Αυτός είναι ο ευρύχωρος, ο πολύτροπος εαυτός είναι η ύλη μου.
Από την άλλη πλευρά, όλες οι γραφές έχουν ιαματικό άγγιγμα ή τουλάχιστον οφείλουν να έχουν. Αφού πασχίζουν να δείξουν το Ίδιο ως Άλλο.

Η ενασχόλησή σας με τη φωτογραφία και το σενάριο και η συνάφειά τους με τη συγγραφική σας δραστηριότητα.Μιλήστε μας γι' αυτά..

Φωτογραφία, θέατρο και επικουρικώς σενάριο   συγκλίνουν στο να ενισχύσω, να υποδαυλίσω τη φλόγα της γραφής. Όλα υπάρχουν για να γίνουν πρόζα. Ημερολόγια, διαβάσματα, φωτογραφικές αποτυπώσεις, σκηνική ή κινηματογραφική εμπειρία όλα αλέθονται στον μύλο της αφήγησης.

Διδάσκετε  δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο Μακεδονία.Ποια βασικά  πρέπει να έχει ένα βιβλίο για να έχει λογοτεχνική αξία;

Διδάσκω κυρίως στη “Σχόλη” των Εκδόσεων Πατάκη και ως επισκέπτης καθηγητής στο Μεταπυχιακό τμήμα Δημιουργικής γραφής στη Φλώρινα.  Αξία έχει ένα βιβλίο από τη στιγμή που βρίσκει εκδοτική στέγη.  Η συνέχεια φυσικά είναι το δύσκολο: Να πείσει ότι αφορά, πέραν του συγγραφέα, των φίλων και των συγγενών του, ένα ευρυτέρα πλέγμα αναγνωστών. Και όχι μόνο να πείσει αλλά να έχει διάρκεια, να συνομιλήσει με άλλα κείμενα, να διαμορφώσει συνειδήσεις εντός κι εκτός σελίδας. 
Φυσικά στα σεμινάρια δεν μας απασχολούν τέτοια ζητήματα. Εκεί μαθαίνουμε  τα μυστικά και τα ψέμματα της γραφής, την αφηγηματική περιπέτεια του δούναι λαβείν. Έχουν χρόνο οι μαθητευόμενοι συγγραφείς κατόπιν να δοκιμαστούν με την “εμπράγματη” διαδρομή ενός  κειμένου μετά το τυπωθήτω.

Ποια η γνώμη σας για τις στήλες των ευπώλητων βιβλίων;Υπάρχει συνάφεια ανάμεσα στις υψηλές πωλήσεις και στην αξία των βιβλίων;

Εκ συστάσεως έχω ένα ικανοποιητικό, επίμονο και απαιτητικό αναγνωστικό κοινό. Συνεπώς είναι έξω από το κάδρο μου το πλατύ αναγνωστικό κοινό.  Όσο περνάει ο καιρός βέβαια αισθάνομαι ότι σημασία έχει ποιοί κι όχι πόσοι σε διαβάζουν. 

Ποιοι συγγραφείς έδωσαν ώθηση στη δική σας γραφή;

Ένας συγγραφέας είναι και τα βιβλία που διαβάζει, οι βιβλιοθήκες που καταπίνει, τα καθρεφτίσματά του σε άλλα κείμενα. Θα απαριθμούσα λοιπόν. Κάφκα, Μούζιλ, Φώκνερ, Μπέκετ. Μια δεσπόζουσα τετράδα. Αλλά και Μπέρχαρντ. Κι από έλληνες θα στεκόμουν σε Σολωμό, Βιζυηνό, Πενζίκη, Βαλτινό, Παπαγιώργη.

Μισέλ Φάις,"Από το Πουθενά",εκδ.Πατάκη

Από το πουθενά του εαυτού στο παντού της αφήγησης



Τι είναι, λοιπόν, το Από το Πουθενά; Μυθιστορηματική απόπειρα εκλογοτεχνισμού της ψυχοθεραπείας; Εφαρμοσμένη ψυχανάλυση; Δεν μπορώ να απαντήσω,γράφει ο Αριστοτέλης Σαίνης για το βιβλίο.
Θα ήταν ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κανείς βήμα-βήμα, με αυστηρούς όρους ψυχανάλυσης, την πορεία του αφηγητή και να διαβάσει πίσω και μέσα από τις γραμμές.
"Τι μας λέει ο Φάις; Πως ό,τι και αν συμβαίνει στην έξω πραγματικότητα, ο καθένας μας παλεύει με τα δικά του φαντάσματα, με τους ιδιωτικούς του τρόμους. Και ταυτόχρονα: όσο επώδυνη κι αν είναι η εμβάπτιση στο εσωτερικό σύμπαν, όσο κι αν η τραυματική εμπειρία καταλαμβάνει την ψυχική σκηνή σαν ογκόλιθος του πραγματικού, λίγο πιο πέρα από μας, η εξαρθρωμένη αλλά συντριπτική πραγματικότητα δονείται υπόκωφα, αποπνέοντας αγωνία και νοσηρότητα. Και ενώ ο κεντρικός ήρωας, ο συγγραφέας, προσπαθεί να βάλει τάξη στο εσωτερικό του τοπίο, το εξωτερικό περιβάλλον κινείται άναρχα, πυρετικά, χαοτικά. Σ’ αυτό το ρευστό παιχνίδι αντιπαραθέσεων, φαινομενικά αντιθετικό αλλά στην ουσία ενιαίο, μας καλεί ο συγγραφέας. Σε μια ανοίκεια αναγνωστική εμπειρία, χωρίς κάθαρση",γράφει η Κατερίνα Σχινά στην Καθημερινή.
"Ένα μυθιστόρημα ξεχωριστό, αριστοτεχνικό, κατακερματισμένο, σα λέγκο, μαγεμένο και μαγικό. Το αντικαθρέφτισμα στο μέσα και έξω χάος δεν είναι εύκολο, ούτε ο γύρος του κόσμου σ' ένα δωμάτιο, ούτε οι άπειρες εναλλαγές του ενός. Αλλά και δεν υπάρχει άλλος τρόπος για το Ένα αυτό",επισημαίνει η Ελένη Γκίκα στο Έθνος.
Χαριτίνη Μαλισσόβα


Βιογραφικό
Ο Μισέλ Φάις (Κομοτηνή, 1957).
Σπούδασε Oικονομικά στο Πανεπιστήμιο Aθηνών. 
Είναι υπεύθυνος των σελίδων βιβλίου στην "Εφημερίδα των Συντακτών" και διδάσκει δημιουργική γραφή ("Σχόλη" στις Εκδόσεις Πατάκη & Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας).
Έχει εκδώσει τα μυθιστορήματα (Αυτοβιογραφία ενός βιβλίου, Το μέλι και η στάχτη του Θεού, Ελληνική αυπνία, Πορφυρά γέλια, Κτερίσματα), τη συλλογή διηγημάτων (Απ’ το ίδιο ποτήρι και άλλες ιστορίες, Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2000), τη νουβέλα Aegypius monachus και τα θεατρικά έργα Το κίτρινο σκυλί και Το παγκάκι του κανένα.
Βιβλία του μεταφράστηκαν στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά και ρουμάνικα.
Έργα του δραματοποιήθηκαν επί σκηνής από τη Ρούλα Πατεράκη, τη Λίλλυ Μελεμέ, τον Θοδωρή Γκόνη, τον Περικλή Χούρσογλου και τον Θάνο Αναστόπουλο.
Πραγματοποίησε εκθέσεις φωτογραφίας στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Κυκλοφορούν δυο φωτογραφικά του λευκώματα (Ύστερο βλέμμα και Η πόλη στα γόνατα).
Συνεργάστηκε στο σενάριο με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο (Delivery και Αθήνα Κωνσταντινούπολη).

21 Φεβρουαρίου 2016

Φιλομήλα Λαπατά: " Χρειάζεται μεγάλη επίγνωση, μεγάλη κατανόηση για να καταργήσουμε τις προκαταλήψεις μας και να αποδεχτούμε τον άλλο όπως είναι"


             Φιλομήλα Λαπατά 


" Χρειάζεται μεγάλη επίγνωση, μεγάλη κατανόηση για να καταργήσουμε τις προκαταλήψεις μας και να αποδεχτούμε τον άλλο όπως είναι"


 "Η συγγραφή ενός ιστορικού μυθιστορήματος είναι μια υπόθεση χρονοβόρα που θέλει υπομονή και επιμονή."



Η συνάντησή μας με την κυρία Λαπατά έγινε με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου της "Η Επιστροφή"-οι κόρες της Ελλάδας- (εκδ.Ψυχογιός) στον Βόλο.

Η κ.Λαπατά στη συνέντευξή μας μίλησε για τη νέα σειρά ιστορικών,αυτοτελών μυθιστορημάτων με ηρωίδες γυναίκες Ελληνίδες,μέσω των οποίων παρουσιάζεται η ιστορία μας των τελευταίων διακοσίων χρόνων.

Πόσο διαχρονικές είναι οι αγωνίες των ηρωίδων εκείνης της εποχής και πόσους αγώνες χρειάζεται να κάνει η σύγχρονη γυναίκα για να κατακτήσει τη θέση που της αξίζει;

Ποιο θα είναι το βιβλίο που θα ακολουθήσει;


 «Η Επιστροφή» ο τίτλος του νέου σας βιβλίου, το πρώτο της σειράς «Οι κόρες της Ελλάδας». Πείτε μας λίγα λόγια.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ είναι το πρώτο ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ μυθιστόρημα μιας καινούργιας ιστορικής σειράς που ξεκίνησα να γράφω με τον τίτλο ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Πρόκειται για μια ιστορική μυθιστορηματική σειρά από γυναίκες Ελληνίδες, μέσα από τη ζωή και τις περιπέτειες των οποίων δίνω την «τοιχογραφία» των τελευταίων διακοσίων χρόνων της ιστορίας μας, αλλά και της Αθήνας του 1800.  Η σειρά δεν είναι διδακτική. Είναι μυθιστορηματική. Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ, πρώτο μυθιστόρημα της σειράς, αυτοτελές και ατμοσφαιρικό, όπως και τα υπόλοιπα που θα ακολουθήσουν, αναφέρεται στην προεπαναστατική περίοδο της Ελλάδας και καλύπτει την περίοδο 1790 μέχρι και 1838 με τον γάμο του Όθωνα με την Αμαλία. Σκοπός μου ήταν, και είναι για τα επόμενα βιβλία της σειράς, να καταγράψω το πολιτισμικό και κοινωνικό στοιχείο της Αθήνας και της Ελλάδας γενικότερα.

Η Αθήνα του 1800-1840 περνά κινηματογραφικά από τα μάτια των αναγνωστών με τις λεπτομερείς και γλαφυρές περιγραφές σας. Πόσο χρόνο διαθέσατε για την έρευνά σας ώστε να αποδώσετε με ακρίβεια το "τοπίο";

Το μυθιστόρημά μου «Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ» είναι προϊόν διετούς έρευνας στην ιστορία της Ελλάδας, της Αθήνας και των κατοίκων της. Διάβασα ό,τι έχει γραφτεί για εκείνη την περίοδο και βιβλιογραφία παραθέτω στο τέλος του βιβλίου. Συμβουλεύτηκα συμβολαιογραφικά αρχεία, μουσεία, διαδίκτυο. Επισκέφτηκα και κάθε σημείο και γειτονιά της Αθήνας την οποία αναφέρω στο μυθιστόρημά μου. Εκείνο που με βοήθησε πολύ ήταν οι συνεντεύξεις που μου παραχώρησαν κάποιες παλιές αθηναϊκές οικογένειες, οι οποίες μου άνοιξαν τα αρχεία τους απ’ όπου και άντλησα τις πληροφορίες που χρειαζόμουν. Ένας ολόκληρος θησαυρός των τελευταίων διακοσίων χρόνων της ιστορίας μας!

Η βασική ηρωίδα σας, η Λέγκω Βαρβαρέσου, ήταν υπαρκτό πρόσωπο; Ποιο ήταν το κίνητρο να ασχοληθείτε με την ιστορία της;

Τα περισσότερα από τα πρόσωπα του μυθιστορήματος έχουν υπάρξει στο παρελθόν, στην Αθήνα, και έχουν σημαδέψει με τις ζωές τους (άλλες απλές, άλλες επώνυμες) την ιστορία και την ταυτότητα της πόλης. Η Λέγκω Βαρβαρέσου ήταν υπαρκτό πρόσωπο, με άλλο όνομα βέβαια για να κρατήσω την ανωνυμία της οικογένειας που μου χάρισε την ιστορία της. Βρήκα την ιστορία της εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, γιατί περιέχει άγνωστα στοιχεία για την ελληνική πραγματικότητα εκείνης της εποχής και, βέβαια, μια μεγάλη ανατροπή.

 Σημαντική στην εξέλιξη της μυθοπλασίας σας είναι και η έτερη ηρωίδα σας, η Κοραλία Τζάβαλου, η οποία ένιωσα πως «κλέβει» από τη δόξα της Λέγκως.  Γιατί της δώσατε τόσο σημαντικό ρόλο;

Η Κοραλία Τζάβαλου (υπαρκτό πρόσωπο και αυτή, έζησε εκατό χρόνια και έκανε την Αθήνα άνω κάτω!) μαζί με τη Λέγκω Βαρβαρέσου αποτελούν αλληγορικά τις δυο όψεις της Ελλάδας. Η Λέγκω είναι το σκοτεινό «πρόσωπο» της Ελλάδας, το βασανισμένο, αυτό που αισθάνεται παντοτινό θύμα των καταστάσεων και των άλλων, που έχει δηλαδή τη νοοτροπία του θύματος. Η Κοραλία είναι η φωτεινή όψη της Ελλάδας. Αυτή που ό,τι και να συμβεί στη ζωή της, ό,τι δυσκολίες και να περάσει, στέκεται πάντα στα πόδια της. Αυτή που δέχεται τις ήττες της με το κεφάλι ψηλά, με τη χάρη γυναίκας που συνεχίζει να είναι μαθήτρια της ζωής.

 Ο έρωτας μιας Ελληνίδας για έναν Τούρκο, «κατάπτυστος» για την Ελλάδα του 1800. Ωστόσο, εκείνος αποδεικνύεται στηρικτικός και τρυφερός σε αντίθεση με τις πεποιθήσεις μας… Γιατί αυτή η ανατροπή;

Όχι μόνο «κατάπτυστος» όπως λέτε, αλλά και παντελώς απαγορευμένος! Ειδικά στις οικογένειες των Αγωνιστών. Και όχι μόνο το 1800, αλλά και τον επόμενο αιώνα. Πάντα είχαμε, και έχουμε ακόμα, μια «αποστροφή» για τον Τούρκο, που έχει βέβαια τις ρίζες της στα 450 χρόνια σκλαβιάς μας. Εδώ, στο μυθιστόρημα όμως γίνεται η ανατροπή!

Ο γεννήτορας που απαξιώνει, κακοποιεί και θάβει ζωντανό το παιδί του… Σκληρότητα που δεν χωρά ο ανθρώπινος νους.  Ή μήπως είναι εύκολο να καταργηθούν τα συναισθήματά μας και να αλλάξει η συμπεριφορά μας; Αγαπάμε όσους πληρούν τους δικούς μας όρους;

Δεν γινόταν αλλιώς. Ένας πατέρας Αγωνιστής του 1800 δεν θα μπορούσε ποτέ να συγχωρήσει την «προδοσία» της κόρης του. Ήταν άλλες εποχές εκείνες. Άγριες. Ακόμα και σήμερα χρειάζεται μεγάλη επίγνωση, μεγάλη κατανόηση για να καταργήσουμε τις προκαταλήψεις μας, τα συναισθήματά μας και να αποδεχτούμε τον άλλο όπως είναι, ακόμα και όταν αυτό δεν μας... βολεύει.

 Η εκδίκηση είναι ένα τοξικό συναίσθημα. Ποιον εκδικούμαστε, όμως, εν τέλει, όταν επιστρέφουμε το κακό;

Θυμός και εκδίκηση! Εκδίκηση ως ανάγκη για δικαιοσύνη στην προκειμένη περίπτωση της ηρωίδας μου. Ο θυμός είναι τοξικός και ένα είδος έντονης συναισθηματικής εξάρτησης, η οποία μας κρατάει δεμένους με το άλλο πρόσωπο που μας τον προκαλεί, γι’ αυτό και τόσα πολλά ζευγάρια χωρίζουν νομικά, αλλά όχι συναισθηματικά. Τις περισσότερες φορές εκδικούμαστε τελικά τον εαυτό μας. 

 Είναι η γυναίκα το εύκολο θύμα στοχοποίησης και κακοποίησης στους αιώνες των αιώνων και σε κάθε κοινωνία και κοινωνική τάξη;

Η γυναίκα ήταν από αρχαιοτάτων χρόνων θύμα στοχοποίησης και κακοποίησης. Στην εποχή μας λιγότερο, ειδικά εκεί όπου οι γυναίκες αγωνίστηκαν οι ίδιες για τα δίκια τους. Αλλά υπάρχουν κοινωνίες ακόμα και σήμερα όπου η αξία της γυναίκας είναι μικρότερη και από έναν γάιδαρο! Μόνο με αγώνες από τις ίδιες τις γυναίκες μπορεί αυτό ν’ αλλάξει. 

 Η "Επιστροφή" είναι το έβδομο μυθιστόρημά σας και όλα αγαπήθηκαν από το αναγνωστικό κοινό.  Ποιο από τα βιβλία σας είναι το δικό σας αγαπημένο πνευματικό παιδί;

Όλα τα βιβλία μου είναι «πνευματικά παιδιά» μου και τα αγαπώ εξ ίσου. Βαθιά στην ψυχή μου, όμως, ξεχωρίζω την ηρωίδα μου LACRYMA CHRISTI από το ομώνυμο μυθιστόρημα.  Δεν έχω τις δικές της εμπειρίες ζωής, αλλά η ιστορία των συναισθημάτων της, ο τρόπος με τον οποίο φτάνει τελικά στην επίγνωση, είναι η δική μου ιστορία.  Απλά τη λατρεύω.

Γίνεται πολύς λόγος για τον ορισμό ιστορικό μυθιστόρημα.  Πολλοί λένε ότι κάποιοι συγγραφείς διανθίζουν μια σύγχρονη ιστορία με ιστορικά στοιχεία και το "βαφτίζουν" ιστορικό μυθιστόρημα.  Τι απαντάτε σε αυτούς;

Δεν γνωρίζω τι κάνουν οι άλλοι συγγραφείς. Εγώ το μόνο που μπορώ να σας πω είναι πως για να γράψω ένα ιστορικό μυθιστόρημα πρέπει να κάνω για μήνες και μήνες λεπτομερή έρευνα. Να «μπω» στην εποχή που θέλω να «αναστήσω», να μιλήσω με άτομα που έχουν ιστορικά αρχεία και να τα θέσουν στη διάθεσή μου. Κατόπιν έρχεται στο προσκήνιο η ιστορία των πρωταγωνιστών, που είναι και η ίδια βγαλμένη μέσα από την ιστορική έρευνα. Η συγγραφή ενός ιστορικού μυθιστορήματος είναι μια υπόθεση χρονοβόρα που θέλει υπομονή και επιμονή. Και προσωπικά πάντα το αποτέλεσμα με ανταμείβει.

Ποιοι συγγραφείς έδωσαν ώθηση στη δική σας πένα;

Δεν έχω συγκεκριμένους. Από μικρή αγαπούσα το διάβασμα. Υπήρξα, και συνεχίζω να είμαι, μια ακόρεστη αναγνώστρια. Αν έπρεπε, όμως, να κάνω μια αναφορά, θα έλεγα πως οι Έλληνες κλασικοί του περασμένου αιώνα: Λουντέμης, Σαμαράκης, Τερζάκης, Καζαντζάκης, Αθανασιάδης, Ξενόπουλος, υπήρξαν οι πρώτοι που με ενέπνευσαν. Αργότερα, μετά την εφηβεία, ανακάλυψα τους λατινοαμερικάνους και τον μαγικό ρεαλισμό τους και τους λάτρεψα.

Θα μας αποκαλύψετε τον τίτλο του δεύτερου βιβλίου της σειράς; Θα μας πείτε λίγα λόγια γι’ αυτό;

Βρίσκομαι ακόμα σε ιστορική έρευνα για το επόμενο μυθιστόρημά μου. Το μόνο που μπορώ να σας αποκαλύψω είναι πως θα καλύπτει την περίοδο από το 1840 μέχρι το 1890. Θα σταματάει δηλαδή λίγο πριν από την Μπελ Επόκ της Αθήνας. Και αυτό γιατί η χρυσή εικοσαετία της Αθήνας, 1890 μέχρι 1910, θα αποτελέσει στο μέλλον ένα τρίτο ξεχωριστό μυθιστόρηματης σειράς μου ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.Και για να μην μπερδεύονται οι αναγνώστες, τονίζω άλλη μια φορά πως κάθε μυθιστόρημα της σειράς είναι ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ.


Φιλομήλα Λαπατά,Η Επιστροφή-οι κόρες της Ελλάδας.(εκδ.Ψυχογιός)


  Ιστορίες σημαντικών γυναικών στην Αθήνα του 1830...

Η δική της επιστροφή στον κόσμο της προσωπικής της αναζήτησης είναι δύσκολη, επικίνδυνη, είναι όμως κυρίως συμφιλιωτική με το πρότερο συναισθηματικό χάος. Η Λέγκω θα νιώσει πως το παρελθόν είναι το σύνορο που πρέπει να ξεπεράσουμε, αφού είναι αδύνατον να το αλλάξουμε και κάθε πιθανή προσπάθεια να το σβήσουμε από τη δική μας ψυχή είναι καταδικασμένη να παραμείνει ατελέσφορη. Μπορούμε όμως να πάρουμε στα χέρια μας τη μοίρα μας. Να ορίσουμε εκ νέου τη θέαση των πραγμάτων, ακόμα και τον τρόπο με τον οποίο θα αναπολούμε αυτό το παρελθόν. Να γνωρίσουμε το χάος και να το διαφεντέψουμε. Να αφεθούμε στη διάπυρη ανάγκη της εναρμόνισής μας με το χτες. Αλλιώς η επιστροφή δε θα έχει κανένα νόημα. Και η λύτρωση ανέφικτη θα παραμείνει.(Τέσυ Μπάιλα)

Από το πρώτο κιόλας βιβλίο της σειράς αυτής, αντιλαμβανόμαστε πως, ουσιαστικά, πρόκειται για έναν ύμνο στη γυναίκα και στη δύναμη που αυτή κρύβει μέσα της. "Οι κόρες της Ελλάδας" είναι εκείνες που έβαλαν το δικό του λιθαράκι για να αλλάξουν την πραγματικότητα, κοινωνικά και όχι μόνο, όλων των γυναικών, πηγαίνοντας κόντρα στις συμβάσεις εκείνες που ακόμα και σήμερα, έστω και όχι τόσο έντονα ή τόσο φανερά, εξακολουθούν να υπάρχουν και να μας κρατάνε πίσω.(Γ.Παπαδημακοπούλου)



Η παρουσία της κ.Λαπατά στο Βόλο.



Στον πολυχώρο τέχνης Φουντούλη παραβρέθηκε η συγγραφέας Φιλομήλα Λαπατά την Παρασκευή,όπου και παρουσίασε στο αναγνωστικό κοινό της πόλης μας το της βιβλίο "Η Επιστροφή"που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Προσκεκλημένη από τον Σύλλογο Αποφοίτων της Ελληνογαλλικής Σχολής Άγ.Ιωσήφ,η κυρία Λαπατά αναφέρθηκε στο βιβλίο της και συνομίλησε με το κοινό που κατέκλυσε τον χώρο.



Η ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΛΑΠΑΤΑ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952. Σπούδασε δημόσιες σχέσεις, μιλάει ξένες γλώσσες και έχει ταξιδέψει πολύ. Ζει μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας. Στο παρελθόν εργάστηκε στην Αμερικανική Πρεσβεία και σε τράπεζα. 

Εμπνευσμένη από τις εμπειρίες που απέκτησε στα ταξίδια της και προσπαθώντας να κατανοήσει την ανθρώπινη φύση και τη δυναμική των σχέσεων, οδηγήθηκε από νωρίς στο γράψιμο. Τιμήθηκε στην Ιταλία το 2005 με το βραβείο "Citta di Bacoli" (αρχαία Cuma) και το 2006 με το βραβείο Premio Internazionale per la Cultura "Sebetia-Ter".
Η ίδια συστήνεται ως καρπός μιας Μακεδόνισσας κι ενός πολίτη του κόσμου.Άλλα βιβλία της :Οι κόρες του νερού,η Ξυπόλητη των Αθηνών,Εις το όνομα της μητρός,Lacryma Christie,Επικίνδυνες λέξεις.
Με το έβδομο κατά σειρά μυθιστόρημά της, εγκαινιάζει τη συνεργασία της με τον εκδοτικό οίκο Ψυχογιός.